Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), cộng đồng phát triển *Bitcoin(BTC)* đang tranh luận gay gắt quanh một đề xuất kỹ thuật mới nhằm bảo vệ các *địa chỉ Bitcoin cũ* trước nguy cơ tấn công từ *máy tính lượng tử*, đồng thời mở thêm một “lối thoát cuối cùng” cho người dùng chậm nâng cấp nhưng vẫn còn giữ *cụm từ khôi phục (seed)*.
Đề xuất có tên BIP-361 được *cypherpunk* Jameson Lopp (Jameson Lopp) và 5 đồng tác giả đăng lên GitHub, đặt mục tiêu chuyển đổi mạng lưới *Bitcoin(BTC)* qua 3 giai đoạn, để phòng trường hợp trong tương lai *máy tính lượng tử* đủ mạnh có thể giải mã khóa mật mã của các địa chỉ đời đầu.
Theo bản đề xuất, những địa chỉ kiểu P2PK (Pay-to-PubKey) cũ – trong đó *khóa công khai* lộ trực tiếp trên chuỗi khối – đang nắm giữ khoảng 1,7 triệu *Bitcoin(BTC)*. Đây là nhóm được coi là nằm trong “vùng nguy hiểm” nếu *máy tính lượng tử* đạt năng lực tính toán đủ lớn để bẻ khóa. Riêng phần tài sản được cho là thuộc về Satoshi Nakamoto đã được ước tính vào khoảng 74 tỉ USD theo giá hiện tại.
BIP-361 được xây dựng mở rộng từ BIP-360 công bố tháng 2, trong đó giới thiệu định dạng địa chỉ *kháng lượng tử* mới “Pay to Merkle Root (P2MR)”. Nếu BIP-360 tập trung vào việc đưa ra định dạng địa chỉ an toàn hơn cho tương lai, thì BIP-361 nhắm thẳng vào thực tế là khoảng 34% tổng nguồn cung *Bitcoin(BTC)* vẫn đang nằm ở các địa chỉ cũ, bị xem là dễ bị tấn công hơn trong viễn cảnh *máy tính lượng tử* phát triển.
Lộ trình kỹ thuật mà BIP-361 phác thảo mang tính từng bước. Khoảng 3 năm sau khi kích hoạt, việc gửi *Bitcoin(BTC)* tới các địa chỉ cũ sẽ bị cấm ở cấp độ giao thức. Sau đó 2 năm, các kiểu chữ ký giao dịch cũ cũng bị vô hiệu hóa. Những đồng tiền không được chuyển đi trong thời hạn này sẽ rơi vào trạng thái bị đóng băng. Tuy vậy, nhóm soạn thảo vẫn chừa một cơ chế *“phục hồi cuối cùng”*: chủ sở hữu có thể dựa vào bằng chứng sở hữu *seed* để rút lại tài sản từ các địa chỉ bị phong tỏa.
“bình luận”: Cơ chế “phục hồi bằng seed” là điểm gây tranh cãi nhất: nó tạo đường lui cho người bỏ lỡ hạn nâng cấp, nhưng đồng thời cũng có thể bị xem là can thiệp vào nguyên tắc bất biến và quyền kiểm soát tuyệt đối của người giữ khóa riêng trên *Bitcoin(BTC)*.
Phản ứng của cộng đồng *Bitcoin(BTC)* trước đề xuất này nhìn chung là tiêu cực. Biên tập viên tạp chí Bitcoin Magazine công khai bác bỏ BIP-361, trong khi nhà sáng lập TFTC Marty Bent (Marty Bent) gọi đây là một ý tưởng “nực cười”. Đại diện phát triển kinh doanh của Metaplanet cho rằng logic này chẳng khác nào “để ngăn trộm, chúng ta phải tịch thu tiền của mọi người trước”, ám chỉ tính mâu thuẫn với triết lý tự do tài chính mà *Bitcoin(BTC)* theo đuổi.
Sau khi nhà phát triển giao thức Mark Erhardt (Mark Erhardt) chia sẻ đề xuất lên X, làn sóng phản đối càng mạnh. Các ý kiến chỉ trích cho rằng cơ chế “đóng băng rồi cho rút qua seed” mang tính “áp đặt” và “tịch thu”, khi về bản chất là cưỡng bức chủ sở hữu phải di chuyển tài sản theo lịch trình định trước. Nhiều người đặt câu hỏi liệu rủi ro *máy tính lượng tử* hiện tại đã đủ nghiêm trọng để biện minh cho việc hạn chế quyền tài sản của người dùng hay chưa. Tính đến thời điểm được báo cáo, Jameson Lopp vẫn chưa lên tiếng giải thích thêm.
“bình luận”: Tranh cãi quanh BIP-361 cho thấy khoảng cách giữa ưu tiên bảo tồn *tính bất biến và quyền sở hữu tuyệt đối* với nhu cầu chuẩn bị từ sớm cho rủi ro *máy tính lượng tử*. Dù đề xuất này có được chấp nhận hay không, nó đã buộc cộng đồng phải nhìn lại toàn bộ mô hình bảo mật của *Bitcoin(BTC)* trong bối cảnh công nghệ mật mã có thể bị đảo lộn.
Tương lai của BIP-361 hiện vẫn chưa rõ ràng: để được áp dụng, đề xuất cần sự đồng thuận rộng rãi trong cộng đồng phát triển, thợ đào và người dùng. Dù vậy, việc đưa vấn đề *máy tính lượng tử* và nguy cơ với các *địa chỉ Bitcoin* cũ lên bàn thảo luận đã mở ra cuộc tranh luận sâu rộng hơn về cách mà *Bitcoin(BTC)* có thể – hoặc nên – tiến hóa mà không đánh đổi những nguyên tắc cốt lõi về phân quyền, tự do tài chính và quyền sở hữu tài sản của người dùng.
Bình luận 0