Ấn Độ siết chặt truy thu thuế tiền mã hóa, nhà đầu tư lo rủi ro bị đánh thuế trên toàn bộ doanh số giao dịch

Ấn Độ đang siết chặt quản lý *tiền mã hóa* với chiến dịch truy thu thuế nhắm vào các giao dịch chưa kê khai trong giai đoạn 2021–2022. Theo tờ The Hindu Business Line đưa tin ngày 4 (giờ địa phương), Sở Thuế Thu nhập Ấn Độ đã bắt đầu gửi thông báo theo điều 148A của Luật Thuế Thu nhập tới những nhà đầu tư bị nghi ngờ bỏ sót khai báo từ hoạt động *tiền mã hóa*.

Trong đợt rà soát này, cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu từ sàn giao dịch, lịch sử giao dịch ngân hàng và mã số thuế PAN (mã định danh người nộp thuế) để lần theo các khoản lợi nhuận bị che giấu. Khi số liệu giao dịch thực tế không trùng khớp với nội dung kê khai trong tờ khai thuế, hồ sơ sẽ bị đưa vào diện xem xét lại và nhà đầu tư có thể phải giải trình chi tiết. Đây là lý do cộng đồng nhà đầu tư *tiền mã hóa* tại Ấn Độ đang tỏ ra lo ngại.

Theo mô tả từ phía cơ quan chức năng, toàn bộ quy trình được vận hành thông qua cổng thông tin Insight Portal và hệ thống phân tích rủi ro. Thông tin KYC (xác minh danh tính khách hàng) gắn với PAN, dữ liệu giao dịch trên sàn, biến động tài khoản ngân hàng và tờ khai thuế thu nhập cá nhân (ITR) được kết nối, sau đó quét chéo. Nếu phát hiện những quãng “đứt gãy” trong dòng tiền – chẳng hạn giao dịch bị thiếu, tài sản liên tục di chuyển qua nhiều ví và nhiều sàn – hệ thống có thể tự động phát hành thông báo 148A.

Một yếu tố gây tranh cãi là cách hệ thống đánh giá “thu nhập chưa khai báo”. Trong một số trường hợp, toàn bộ *tổng giá trị giao dịch* lại bị coi là *thu nhập*, thay vì chỉ tính phần chênh lệch lãi. Theo phản ánh của nhà đầu tư địa phương, có trường hợp tổng khối lượng mua bán đạt 16,3 triệu rupee nhưng lãi ròng thực tế chỉ khoảng 400.000–500.000 rupee. Tuy vậy, hệ thống vẫn mặc định đưa toàn bộ 16,3 triệu rupee vào nhóm “thu nhập chưa kê khai”, khiến mức truy thu tiềm năng bị đội lên rất cao.

bình luận: Việc nhầm lẫn giữa *doanh số giao dịch* và *thu nhập chịu thuế* là rủi ro lớn với nhà đầu tư *tiền mã hóa*, đặc biệt trong bối cảnh khối lượng giao dịch quay vòng nhiều lần để lướt sóng.

Những nhà đầu tư giao dịch qua nhiều sàn càng dễ rơi vào diện bị nghi ngờ. Ví dụ, một người chuyển tài sản từ sàn nội địa như CoinSwitch sang sàn quốc tế như Binance, rồi chuyển tiếp qua ví cá nhân trước khi đưa lên một sàn khác, có thể khiến dữ liệu bị “đứt đoạn” trong mắt cơ quan thuế. Khi đó, các giao dịch nạp – rút rải rác nhiều nơi rất dễ bị hệ thống hiểu nhầm là các khoản “thu nhập mới” chưa khai báo.

Thực tế, trong giai đoạn 2021–2022, khung pháp lý cho *tài sản kỹ thuật số* tại Ấn Độ còn khá mơ hồ, nhiều nhà đầu tư cho rằng chưa có nghĩa vụ phải khai thuế riêng cho *tiền mã hóa*. Tuy nhiên, cơ quan chức năng khẳng định nghĩa vụ *kê khai thu nhập* vẫn luôn tồn tại, và chính khoảng “nhận thức lệch” này đang là trọng tâm mà họ quay lại rà soát.

Dù vậy, thông báo theo điều 148A hiện tại mới chỉ là bước “yêu cầu giải trình trước” chứ chưa phải quyết định truy thu cuối cùng. Người nhận thông báo được trao cơ hội tập hợp lại toàn bộ lịch sử giao dịch, tính toán lại lãi – lỗ thực tế và cung cấp chứng từ chứng minh. Trong nhiều trường hợp, nếu số liệu được trình bày rõ ràng, cơ quan thuế có thể điều chỉnh lại con số “thu nhập” và thu hẹp đáng kể phạm vi truy thu.

bình luận: Đây là giai đoạn mà nhà đầu tư có thể chủ động bảo vệ mình nếu lưu trữ đầy đủ sao kê sàn, lịch sử ví và chứng từ ngân hàng; nếu bỏ lỡ, rủi ro bị áp mức thuế trên “tổng giao dịch” sẽ cao hơn.

Giới quan sát coi động thái này là tín hiệu cho thấy hoạt động *tiền mã hóa* tại Ấn Độ đã bước vào thời kỳ bị giám sát gần như toàn diện. Dữ liệu AIS (báo cáo thông tin tài chính tổng hợp), báo cáo giao dịch từ sàn, thông tin KYC và tờ khai thuế đang được kết nối chặt chẽ hơn, khiến việc che giấu lợi nhuận khó khăn hơn rất nhiều so với trước đây. Khi quy mô kiểm tra ngày càng mở rộng, nhiều chuyên gia dự đoán lượng thông báo liên quan tới giao dịch *tiền mã hóa* trong niên độ 2021–2022 và 2022–2023 tại Ấn Độ sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới.