Mỹ: Tòa phúc thẩm ủng hộ Kalshi, xung đột *dự đoán thị trường* – *đạo luật giao dịch hàng hóa* và luật tiểu bang leo thang
Theo Bloomberg đưa tin ngày 7 (giờ địa phương), một tòa phúc thẩm liên bang tại Mỹ vừa ra phán quyết có lợi cho sàn *dự đoán thị trường* Kalshi, qua đó làm nóng trở lại cuộc đối đầu giữa khung *quy định liên bang* và luật *cá cược* cấp tiểu bang. Giới chuyên môn nhận định, quyết định này có thể tạo tiền lệ quan trọng cho toàn bộ ngành *dự đoán thị trường* tại Mỹ.
Tòa phúc thẩm liên bang khu vực 3 (Third Circuit Court of Appeals) ngày 7 (giờ địa phương) đã ra phán quyết với tỷ lệ 2–1, cho rằng bang New Jersey không thể áp dụng lệnh cấm tạm thời đối với hoạt động của Kalshi. Hội đồng thẩm phán nhấn mạnh, các hợp đồng mà Kalshi niêm yết thuộc phạm vi điều chỉnh của *Đạo luật Giao dịch Hàng hóa (Commodity Exchange Act)*, chứ không phải là sản phẩm thuần túy chịu quản lý theo luật *cá cược* cấp bang. Từ đó, tòa khẳng định thẩm quyền giám sát đối với các sản phẩm này thuộc về Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC), một cơ quan *quy định liên bang*.
Theo phán quyết, Kalshi cung cấp các hợp đồng dựa trên *sự kiện thể thao* trên sàn giao dịch của mình, và doanh nghiệp đã tự chứng nhận tuân thủ đầy đủ các quy định liên bang hiện hành. Tòa nêu rõ, trong bối cảnh CFTC đến nay chưa đưa ra kết luận rằng các sản phẩm này “đi ngược lại lợi ích công chúng”, chúng cần được xem như đã được phê duyệt theo luật liên bang. Thực tế, CFTC vẫn chưa thực hiện bất kỳ biện pháp cưỡng chế riêng biệt nào đối với nhóm hợp đồng *sự kiện thể thao* mà Kalshi triển khai.
Chính quyền bang New Jersey lập luận rằng các sản phẩm của Kalshi không “gắn với” hay “liên quan đến” công cụ tài chính theo đúng nghĩa nên không thể nằm trong phạm vi áp dụng của Đạo luật Giao dịch Hàng hóa. Tuy nhiên, đa số thẩm phán cho rằng cách hiểu này quá hẹp so với chuẩn mực mà đạo luật đề ra, và nếu chấp nhận lập luận của bang, phạm vi điều chỉnh của luật liên bang sẽ bị thu hẹp một cách bất hợp lý.
Ở chiều ngược lại, thẩm phán Jane Roth trong ý kiến bất đồng cho rằng sản phẩm của Kalshi “trên thực tế là cá cược thể thao”, chẳng khác gì đặt cược vào kết quả thắng–thua hay điểm số các trận đấu NFL. Theo bà, việc duy trì giám sát ở cấp bang trong trường hợp này không làm suy yếu mục tiêu của luật liên bang và không nên bị gạt bỏ.
“Chiến trường” dự đoán thị trường: phán quyết trái chiều, quy định phân mảnh
Trên khắp nước Mỹ, các nền tảng *dự đoán thị trường* như Kalshi và Polymarket đang đối mặt làn sóng tranh chấp pháp lý từ nhiều bang. Một số tiểu bang cáo buộc các nền tảng này vi phạm luật *cá cược* địa phương và đã đệ đơn kiện, đồng thời tìm kiếm lệnh yêu cầu ngừng hoạt động trong phạm vi thẩm quyền của mình.
Trong khi đó, CFTC lại tiếp cận theo hướng coi các sản phẩm *dự đoán thị trường* là một dạng *hoán đổi (swap)* thuộc phạm vi giám sát của pháp luật liên bang. Từ đó, cơ quan này lập luận rằng khung *quy định liên bang* mang tính “ưu tiên và lấn át (preemption)” so với luật bang trong quản lý các hợp đồng dạng *sự kiện*.
Hệ thống tòa án cũng đưa ra những kết luận không đồng nhất. Một số tòa án bang đứng về phía cơ quan *cá cược* địa phương, trong khi các tòa liên bang và tòa phúc thẩm lại có những đánh giá trái ngược nhau. Gần đây, tòa phúc thẩm liên bang khu vực 9 (Ninth Circuit) đã từ chối ngăn bang Nevada áp dụng biện pháp xử lý đối với Kalshi, qua đó giúp bang này duy trì lệnh cấm tạm thời với các sản phẩm *dự đoán thị trường* trong phạm vi lãnh thổ của mình.
*bình luận*
Sự phân mảnh giữa phán quyết các khu vực tư pháp đang khiến doanh nghiệp và nhà đầu tư *tiền mã hóa* hay *tài chính phi tập trung* khó xác định ranh giới pháp lý khi triển khai sản phẩm gắn với *sự kiện thực tế*. Điều này làm tăng rủi ro pháp lý và chi phí tuân thủ, nhất là với các nền tảng muốn hoạt động trên phạm vi toàn quốc.
CFTC thúc đẩy “một luật chơi chung” cho dự đoán thị trường
Theo Bloomberg ngày 7 (giờ địa phương), trong một sự kiện diễn ra cùng ngày, Chủ tịch CFTC Michael Selig nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ “thẩm quyền độc quyền” của cơ quan này đối với thị trường *dự đoán sự kiện*. Ông khẳng định định nghĩa về “hàng hóa” trong pháp luật Mỹ có phạm vi rất rộng, bao gồm cả sự kiện liên quan đến thể thao và chính trị, chứ không chỉ giới hạn ở hàng hóa hữu hình truyền thống.
Selig cho biết, về nguyên tắc quản lý rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư, không nên có sự phân biệt giữa hợp đồng dự đoán về giá nông sản, lãi suất, hay các sự kiện như kết quả trận đấu thể thao. Theo quan điểm của CFTC, tất cả đều nằm trong cùng một hệ quy chiếu về *sản phẩm phái sinh* và cần được quản lý thống nhất ở cấp liên bang, thay vì chia nhỏ cho từng bang.
CFTC cũng phát tín hiệu sẽ tham gia tích cực hơn vào các vụ kiện sắp tới liên quan đến *dự đoán thị trường*, thông qua việc đệ trình ý kiến pháp lý (amicus brief) nhằm bảo vệ lập trường *quy định liên bang* và mở rộng phạm vi của Đạo luật Giao dịch Hàng hóa đối với loại hình sản phẩm này.
*bình luận*
Nếu lập trường của CFTC tiếp tục được các tòa phúc thẩm ủng hộ, *dự đoán thị trường* nhiều khả năng sẽ được xếp gần hơn về phía *tài sản tài chính/phái sinh* thay vì “cờ bạc trực tuyến”. Điều này có thể mở ra cơ sở pháp lý để các sản phẩm gắn với *tiền mã hóa* hoặc token hóa *hợp đồng dự đoán* phát triển mạnh hơn tại Mỹ, miễn là tuân thủ chuẩn mực về sàn phái sinh được cấp phép.
Ý nghĩa với thị trường: giữa ranh giới “cờ bạc” và “tài sản tài chính”
Phán quyết mới của tòa phúc thẩm khu vực 3 được xem là một bước tiến quan trọng trong việc xác định vị thế pháp lý của *dự đoán thị trường* tại Mỹ. Khi các hợp đồng dự đoán được nhìn nhận như *tài sản tài chính* hoặc *sản phẩm phái sinh* dưới Đạo luật Giao dịch Hàng hóa, thay vì chỉ là trò *cá cược* do bang quản lý, không gian phát triển cho các mô hình sàn giao dịch mới – kể cả nền tảng phi tập trung trong lĩnh vực *tiền mã hóa* – sẽ rộng mở hơn.
Tuy vậy, do hiện vẫn tồn tại những quyết định trái chiều ở các tòa phúc thẩm khác, bức tranh *quy định liên bang* và *luật tiểu bang* xung quanh *dự đoán thị trường* vẫn rất khó đoán. Nhiều chuyên gia dự báo, định hình cuối cùng của khung pháp lý sẽ phụ thuộc vào các phán quyết tiếp theo – thậm chí có thể cần đến Tòa án Tối cao – cũng như khả năng Quốc hội Mỹ sửa đổi bổ sung luật để làm rõ ranh giới giữa *dự đoán tài chính* và *cá cược*.
Trong thời gian chờ đợi, các doanh nghiệp *dự đoán thị trường* và dự án *tiền mã hóa* tích hợp cơ chế dự đoán vẫn sẽ phải vận hành trong môi trường pháp lý nhiều rủi ro, đòi hỏi chiến lược tuân thủ linh hoạt, bám sát diễn biến lập pháp và tư pháp ở cả cấp bang lẫn liên bang.
Bình luận 0