Delaware siết khung pháp lý stablecoin và tài sản số trong bối cảnh SEC nới tay, CFTC lên vai trò chính

Mỹ đang chứng kiến xu hướng *tiền mã hóa* và *tài sản số* được nới lỏng quản lý ở cấp liên bang, trong khi các bang chủ động siết lại khung pháp lý. Theo báo cáo của truyền thông Mỹ ngày 22 (giờ địa phương), bang Delaware vừa khởi động gói cải tổ nhằm tái định hình quy định với *stablecoin* và *tài sản số*, sau khi Ủy ban Chứng khoán Mỹ(SEC) bắt đầu chuyển bớt vai trò giám sát sang Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai(CFTC).

Theo Bloomberg đưa tin ngày 22 (giờ địa phương), SEC đã gửi lên Nhà Trắng hai dự thảo quy tắc mới, cho phép loại trừ một số lớn tài sản mã hóa khỏi phạm vi áp dụng của luật chứng khoán. Nếu được thông qua, CFTC có thể trở thành cơ quan giữ vai trò giám sát chính đối với nhiều loại tài sản số. Chỉ vài ngày sau động thái này, bang Delaware đã công bố kế hoạch lập pháp riêng nhằm chủ động quản lý *stablecoin* và *tài sản số* trên địa bàn.

Delaware vốn là “thủ phủ” đăng ký doanh nghiệp của Mỹ, từ lâu hưởng lợi từ ngành dịch vụ tài chính. Lần này, giới lập pháp bang triển khai một gói luật song song. Thượng nghị sĩ Spiros Mantzavinos và Hạ nghị sĩ Bill Bush, đều thuộc đảng Dân chủ, đã đồng bảo trợ Thượng viện pháp案 số 16 và 19, với mục tiêu cùng lúc cải tổ lĩnh vực tài chính truyền thống và siết lại khuôn khổ pháp lý cho *tài sản số*.

Trong đó, “Luật hiện đại hóa ngân hàng” tập trung chỉnh sửa cơ chế quản trị doanh nghiệp, đồng thời định nghĩa rõ hơn khái niệm *tài sản số*, qua đó củng cố nền tảng pháp lý cho hoạt động phát hành, lưu ký và giao dịch. Ngược lại, “Luật *stablecoin* thanh toán” được thiết kế như một bộ khung giám sát trực tiếp: yêu cầu giấy phép đối với tổ chức phát hành *stablecoin* và doanh nghiệp dịch vụ tài sản số, kèm theo các tiêu chuẩn về đủ vốn, quy định phòng ngừa thiếu hụt dự trữ, thời hạn hoàn trả – quy đổi cho khách hàng, và nghĩa vụ tuân thủ chống rửa tiền (AML).

*bình luận* Hai hướng tiếp cận song song cho thấy Delaware muốn tách bạch rõ “hạ tầng tài chính” (ngân hàng, quản trị doanh nghiệp) với “sản phẩm tài chính mới” (*stablecoin*, dịch vụ tài sản số), nhằm hạn chế rủi ro lan sang hệ thống tài chính truyền thống nếu xảy ra sự cố với các dự án mã hóa.

Nguồn tin lập pháp tại bang cho biết dự thảo “Luật *stablecoin* thanh toán” đã mượn một phần câu chữ từ đề xuất quy định *stablecoin* đang được Quốc hội Mỹ bàn thảo, thường được gọi là “GENIUS Act”. Nếu đạo luật của Delaware được thông qua, cơ quan chịu trách nhiệm triển khai và giám sát sẽ là Sở Giám sát Ngân hàng bang Delaware.

Thống đốc Delaware Matt Meyer nhấn mạnh động thái này mang ý nghĩa “gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng chúng tôi muốn xây dựng một môi trường nơi người dân có thể chuyển tiền và tiết kiệm chỉ bằng internet”. Phát biểu cho thấy chính quyền bang coi *tài sản số* và *stablecoin* là hạ tầng thanh toán – tiết kiệm mới, chứ không chỉ là kênh đầu cơ.

Delaware từng là một trong những bang đi đầu trong việc thu hút doanh nghiệp *blockchain*. Năm 2016, Thống đốc khi đó là Jack Markell đã khởi động sáng kiến “Delaware Blockchain Initiative” để lôi kéo các công ty công nghệ sổ cái phân tán mở trụ sở và đăng ký pháp nhân tại bang. Tuy nhiên, lợi thế này dần suy giảm vài năm gần đây.

Một điểm ngoặt là việc sàn giao dịch *tiền mã hóa* lớn của Mỹ là Coinbase(COIN) chuyển pháp nhân từ Delaware sang Texas, sau khi công khai chỉ trích Tòa án Công bằng của Delaware. Nhiều doanh nghiệp công nghệ và *tiền mã hóa* khác cũng lần lượt rời đi, làm dấy lên lo ngại về năng lực cạnh tranh của bang trong cuộc đua thu hút ngành *tài sản số*.

*bình luận* Động thái “bỏ đi” của Coinbase và các công ty liên quan đến *tiền mã hóa* được giới quan sát xem là lời cảnh báo: nếu Delaware không cập nhật nhanh khung pháp lý phù hợp với *tài sản số* và *stablecoin*, các bang khác sẽ chiếm mất “miếng bánh” doanh nghiệp trong lĩnh vực này.

Gói dự luật mới vì vậy được hiểu như một nỗ lực “lấy lại niềm tin” của thị trường. Thống đốc Meyer khẳng định: “Chúng tôi đang tập trung vào những chính sách có thể đem lại việc làm cho tương lai”, ngầm ám chỉ các ngành như *tài sản số*, *DeFi* và tài chính công nghệ sẽ là mục tiêu ưu tiên.

Dù gây chú ý, hai dự luật hiện vẫn ở giai đoạn đầu. Chúng cần vượt qua Ủy ban Ngân hàng Thượng viện bang trước khi được đưa ra bỏ phiếu toàn thể. Bên cạnh đó, một dự luật khác – “Luật hiện đại hóa chuyển tiền và tiền ảo Delaware” – cũng được lên kế hoạch trình trong thời gian tới, nhằm điều chỉnh toàn diện hoạt động trung gian thanh toán và chuyển tiền liên quan đến *tài sản số*.

Diễn biến tại bang Delaware diễn ra song song với thảo luận ở cấp liên bang về việc thu hẹp thẩm quyền của SEC trong lĩnh vực *tiền mã hóa* và tăng vai trò điều tiết của CFTC. Trong bối cảnh này, việc Delaware chủ động định nghĩa lại khung quản lý *stablecoin* và *tài sản số* cho thấy quyền chủ động về quy định đang dần phân tán xuống cấp bang, thay vì tập trung hoàn toàn vào cơ quan trung ương.

*bình luận* Nếu xu hướng này tiếp diễn, thị trường *tiền mã hóa* Mỹ có thể bước vào giai đoạn “đa tầng giám sát”: CFTC giữ khung chung với một số loại tài sản số, còn từng bang xây dựng luật cụ thể về *stablecoin*, cấp phép doanh nghiệp và tiêu chuẩn hoạt động. Điều này có thể giúp giảm khoảng trống pháp lý nhưng cũng làm gia tăng chi phí tuân thủ – doanh nghiệp sẽ phải xử lý sự khác biệt giữa các bang thay vì chỉ làm việc với một bộ quy tắc thống nhất.

Nhìn tổng thể, kế hoạch lập pháp của Delaware cho thấy cuộc đua định hình luật chơi cho *stablecoin* và *tài sản số* tại Mỹ đang bước vào giai đoạn mới: Ủy ban chứng khoán nới tay, Ủy ban hàng hóa tăng vai, còn các bang như Delaware cố gắng dựng “khung an toàn” để vừa giữ chân doanh nghiệp, vừa trấn an nhà đầu tư. Kết quả cuối cùng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách *tiền mã hóa* – đặc biệt là *stablecoin* – được tích hợp vào hệ thống tài chính và thanh toán tại Mỹ trong những năm tới.