Lừa đảo qua ATM tiền mã hóa tại Mỹ gây thiệt hại hơn 3,3 tỷ USD, 86% nạn nhân là người cao tuổi

Theo báo cáo mới, các vụ lừa đảo nhắm vào *từ ATM tiền mã hóa* tại Mỹ đang tăng vọt, gây thiệt hại lên tới khoảng *từ 3억3350만 달러* (khoảng *từ 4.999 tỷ đồng*) chỉ trong năm 2025. Công ty bảo mật blockchain CertiK cho biết con số này phản ánh một xu hướng tội phạm đáng lo ngại xoay quanh hạ tầng *từ ATM tiền mã hóa* tại thị trường lớn nhất thế giới.

Theo CertiK công bố ngày ___ (giờ địa phương), mô hình hoạt động đặc thù của *từ ATM tiền mã hóa* là nguyên nhân then chốt khiến loại hình lừa đảo này bùng nổ. Máy cho phép người dùng nạp tiền mặt và chuyển đổi sang tiền mã hóa chỉ trong vài phút, trong khi quy trình xác minh danh tính thường ở mức tối thiểu. Giao dịch vì thế thường được hoàn tất trước khi nạn nhân kịp nhận ra mình đang bị lừa.

Nguồn: CertiK, báo cáo lừa đảo liên quan ATM tiền mã hóa năm 2025 (giờ địa phương).

*từ ATM tiền mã hóa* phủ khắp nước Mỹ, thành “cửa ngõ” cho tội phạm

Tại Mỹ, *từ ATM tiền mã hóa* được lắp đặt dày đặc tại cửa hàng tiện lợi, trạm xăng, trung tâm thương mại và nhiều không gian sinh hoạt thường ngày khác, giúp người dùng tiếp cận tiền mã hóa một cách dễ dàng. Tuy nhiên, chính sự “phủ sóng rộng khắp” này lại vô tình tạo điều kiện cho tội phạm tận dụng.

CertiK ước tính hiện có khoảng 45.000 máy *từ ATM tiền mã hóa* trên toàn cầu, trong đó khoảng 78% đặt tại Mỹ. Với quy mô thị trường lớn như vậy, số vụ lừa đảo ghi nhận cũng tăng nhanh.

Số liệu từ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cho thấy, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2025, cơ quan này đã tiếp nhận hơn 12.000 đơn tố cáo liên quan đến lừa đảo qua *từ ATM tiền mã hóa*. Con số này tăng khoảng 33% so với năm 2024, cho thấy đà leo thang đáng báo động.

*bình luận* Sự bùng nổ nhanh chóng của hạ tầng ATM tiền mã hóa tại Mỹ đi trước khung pháp lý và cơ chế bảo vệ người dùng. Khoảng trống này đang bị tội phạm tài chính tận dụng triệt để, đặc biệt tại các điểm đặt máy ít được giám sát chặt.

Lỗ hổng cấu trúc: “khoảng trống quy trách nhiệm” trên blockchain

Phần lớn các vụ lừa đảo sử dụng kỹ thuật *từ xã hội học (social engineering)*: kẻ gian giả danh nhân viên cơ quan nhà nước, nhân viên hỗ trợ kỹ thuật hoặc đại diện doanh nghiệp, dựng lên kịch bản “tình huống khẩn cấp” và yêu cầu nạn nhân nhanh chóng nộp tiền qua *từ ATM tiền mã hóa*.

Vấn đề không chỉ nằm ở kịch bản lừa đảo, mà còn ở chính cấu trúc kỹ thuật của hệ thống. Máy ATM thực chất chỉ là giao diện cho người dùng thao tác, còn giao dịch trên blockchain được xử lý bởi ví kết nối với máy chủ ứng dụng tiền mã hóa (Crypto Application Server – CAS) phía sau.

Thay vì chuyển tiền trực tiếp từ ví của người dùng, hệ thống lại gửi tiền từ “*từ ví nóng*” (hot wallet) của đơn vị vận hành. Hệ quả là trên dữ liệu blockchain, giao dịch thể hiện như thể “đơn vị vận hành máy” là bên chuyển tiền, chứ không phải nạn nhân. Điều này tạo ra một “khoảng trống quy trách nhiệm” (Attribution Gap), khiến việc lần lại dòng tiền gắn với từng nạn nhân cụ thể trở nên khó khăn hơn nhiều đối với cơ quan điều tra và các công ty phân tích chuỗi khối.

*bình luận* Cấu trúc trung gian qua ví nóng của đơn vị vận hành khiến *từ ATM tiền mã hóa* khác biệt so với việc người dùng tự gửi tiền từ ví cá nhân. Đây là điểm yếu đặc thù: càng nhiều lớp trung gian, việc gắn định danh giữa giao dịch blockchain và danh tính thực càng phức tạp, tạo “vùng mờ” cho tội phạm lợi dụng.

86% thiệt hại đến từ người cao tuổi, nạn nhân trung vị 71 tuổi

Theo báo cáo của CertiK, khoảng 86% tổng số tiền bị chiếm đoạt qua *từ ATM tiền mã hóa* đến từ nhóm người cao tuổi. Nhóm này thường có hiểu biết hạn chế về tài chính số và công nghệ blockchain, nên dễ bị thao túng tâm lý khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn mang tính đe dọa, khẩn cấp.

Một cuộc điều tra của Văn phòng Tổng chưởng lý tại Washington D.C. cho thấy, có máy ATM do Athena Bitcoin vận hành ghi nhận tới 93% giá trị tiền nạp có liên quan đến hành vi lừa đảo. Trong mẫu khảo sát này, độ tuổi trung vị của nạn nhân là 71.

*bình luận* Việc hơn 4/5 thiệt hại rơi vào nhóm cao tuổi cho thấy tội phạm đã “định vị” rất rõ đối tượng mục tiêu. Kịch bản lừa đảo được thiết kế xoay quanh nỗi sợ mất tiền, mất tự do hoặc “rắc rối với pháp luật” – những yếu tố tác động mạnh đến tâm lý người già, vốn thiếu trải nghiệm với thanh toán số và tài sản mã hóa.

Từ lừa đảo lẻ tẻ đến mạng lưới tội phạm có tổ chức

Báo cáo cho biết, hoạt động lừa đảo qua *từ ATM tiền mã hóa* không còn dừng lại ở các nhóm nhỏ tự phát, mà đang dần mang tính “công nghiệp hóa”. Nhiều tổ chức tội phạm phân chia thành các bộ phận chuyên trách: nhóm thu thập dữ liệu nạn nhân, nhóm thực hiện gọi điện/nhắn tin lừa đảo, nhóm chuyên phụ trách rửa tiền, cùng mạng lưới trung gian nhận – chuyển tiền trên nhiều nền tảng.

Một số tổ chức tội phạm có trụ sở tại châu Á được ước tính đã rửa khoảng 16,1 tỷ USD (khoảng 24,13 nghìn tỷ đồng) chỉ trong năm 2025. Chúng tận dụng các ứng dụng nhắn tin mã hóa như Telegram để điều phối giao dịch thời gian thực, xoay vòng tài sản nhanh chóng giữa nhiều ví và sàn, làm mờ dấu vết.

Các kịch bản phổ biến bao gồm:

- Giả mạo cơ quan nhà nước, viện kiểm sát, cảnh sát, sở thuế… đe dọa nạn nhân liên quan “vụ án”, yêu cầu nộp tiền qua *từ ATM tiền mã hóa* để “kiểm tra” hoặc “đóng phạt”

- Lừa đảo hỗ trợ kỹ thuật, giả danh nhân viên ngân hàng hoặc nhà cung cấp dịch vụ, nói tài khoản của nạn nhân bị tấn công và yêu cầu chuyển tiền sang “ví an toàn”

- Lừa tình (romance scam), lợi dụng mối quan hệ tình cảm online để thuyết phục nạn nhân gửi tiền

- Lừa “người thân gặp nạn”, giả làm con cháu hoặc người nhà đang trong tình huống khẩn cấp cần tiền gấp

Sự xuất hiện của công nghệ *từ trí tuệ nhân tạo (AI)* càng làm phương thức lừa đảo tinh vi hơn. Tội phạm sử dụng giọng nói và hình ảnh *deepfake* để giả mạo người thân hoặc cán bộ cơ quan nhà nước, khiến nạn nhân tin tưởng và hành động gần như ngay lập tức, không có thời gian kiểm chứng.

*bình luận* Việc tội phạm kết hợp *từ ATM tiền mã hóa* với AI và công cụ nhắn tin mã hóa đang biến các phi vụ lừa đảo thành “chuỗi cung ứng tội phạm” hoàn chỉnh, từ khâu tiếp cận nạn nhân đến khâu rửa tiền. Điều này đặt ra thách thức lớn cho cơ quan quản lý khi phải đối mặt với cả yếu tố công nghệ lẫn yếu tố xuyên biên giới.

Nguy cơ tương lai: tiện ích cao nhưng thiếu khung quản lý và giáo dục người dùng

Các chuyên gia cảnh báo, *từ ATM tiền mã hóa* mang lại sự tiện lợi và khả năng tiếp cận tài sản số cho đông đảo người dân, song nếu không đi kèm khuôn khổ pháp lý chặt chẽ và chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng, hệ thống này có thể tiếp tục bị biến thành “cửa ngõ” cho hoạt động tội phạm tài chính.

Một số hướng được giới phân tích đề xuất bao gồm:

- Tăng cường yêu cầu *KYC/AML* đối với giao dịch qua *từ ATM tiền mã hóa*, đặc biệt với các khoản lớn hoặc giao dịch lặp lại bất thường

- Ràng buộc trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ giám sát đối với đơn vị vận hành máy

- Thiết lập cơ chế cảnh báo trực tiếp trên màn hình ATM với các kịch bản lừa đảo điển hình, đặc biệt nhắm tới người cao tuổi

- Đẩy mạnh chiến dịch truyền thông cộng đồng về rủi ro tài chính số, trong đó có *từ ATM tiền mã hóa*

*bình luận* Thị trường tiền mã hóa đang bước sang giai đoạn phổ cập rộng rãi, và *từ ATM tiền mã hóa* là một trong những cầu nối quan trọng giữa tiền mặt và tài sản số. Câu hỏi không phải là có nên tồn tại ATM tiền mã hóa hay không, mà là làm thế nào để thiết kế cơ chế vận hành, giám sát và giáo dục người dùng đủ mạnh, nhằm giảm thiểu khả năng công cụ tài chính hợp pháp bị tội phạm biến tướng thành kênh rửa tiền và lừa đảo.

Trong bối cảnh đó, *từ ATM tiền mã hóa* vừa là biểu tượng cho sự phát triển của hệ sinh thái tiền mã hóa, vừa là phép thử cho năng lực quản lý rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư của các cơ quan chức năng trên toàn cầu.