Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Theo CoinDesk đưa tin ngày 10 tháng 3 (giờ địa phương), một nhóm nghị sĩ Mỹ đã đề xuất dự luật mới nhằm cấm triệt để các *từ*thị trường dự đoán* (prediction market) gắn với *từ*khủng bố, chiến tranh, ám sát, cái chết*. Động thái này đối đầu trực diện với định hướng gần đây của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (*từ*CFTC*) là nới lỏng quy định với các sản phẩm *từ*cá cược sự kiện*, làm nóng trở lại cuộc tranh luận về cách quản lý loại hình thị trường gây nhiều tranh cãi này.
Theo đó, thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Adam Schiff (Adam Schiff) bang California đã trình dự luật có tên “DEATH BETS Act” (tạm dịch: Đạo luật Chống cá cược cái chết), nhắm tới việc cấm hoàn toàn các hợp đồng trên *từ*thị trường dự đoán* liên quan đến khủng bố, ám sát, chiến tranh và cái chết của cá nhân. Schiff hiện là thành viên Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện, cơ quan trực tiếp giám sát *từ*CFTC*, nên có vị thế đáng kể để tác động đến quá trình sửa đổi quy chế của cơ quan này trong thời gian tới.
“Loại bỏ quyền ‘tùy nghi vì lợi ích công’ và đóng khung lệnh cấm vào luật”
Hiện tại, ngay cả khi chưa có luật mới, *từ*CFTC* vẫn có quyền ngăn chặn niêm yết và giao dịch các hợp đồng gắn với chiến tranh, khủng bố, ám sát… theo Đạo luật Giao dịch Hàng hóa (Commodity Exchange Act), nếu cơ quan này cho rằng các hợp đồng đó “đi ngược lại lợi ích công cộng”.
Tuy nhiên, việc đánh giá đâu là “trái với lợi ích công” và phạm vi cấm cụ thể đến mức nào lại phụ thuộc khá lớn vào cách hiểu và quan điểm của ban lãnh đạo *từ*CFTC*. Nhiều ý kiến lâu nay cho rằng điều này khiến ranh giới pháp lý trở nên mơ hồ: khi thay đổi chủ tịch hay lãnh đạo, phạm vi cho phép và cấm đoán với *từ*thị trường dự đoán* có thể thay đổi đáng kể.
Dự luật của nghị sĩ Schiff tập trung vào việc xóa bỏ khoảng “tùy nghi” này bằng cách đưa lệnh cấm thẳng vào trong luật. Nếu được thông qua, mọi sàn giao dịch đã đăng ký với *từ*CFTC* sẽ không được phép niêm yết bất kỳ hợp đồng nào:
- “Bao gồm” (involve),
- “Có liên quan đến” (relate to), hoặc
- “Tham chiếu đến” (reference)
các sự kiện về khủng bố, ám sát, chiến tranh hoặc cái chết của cá nhân.
Đáng chú ý, dự luật còn mở rộng phạm vi ra cả các hợp đồng có thể “được diễn giải là có tương quan chặt chẽ với cái chết của một cá nhân” (construed as correlating closely), tức không chỉ cấm đặt cược trực tiếp vào thời điểm một người chết, mà cả những cấu trúc phái sinh hoặc chỉ số mà kết quả gần như gắn chặt với sinh – tử của một người cụ thể.
*bình luận*: Cách dùng cụm “có thể được diễn giải là” cho thấy dự luật chủ ý để biên độ rộng, nhằm tránh tình huống thị trường lách luật bằng các sản phẩm phái sinh phức tạp nhưng thực chất vẫn là “cá cược cái chết”.
Trong thông cáo, Schiff nhấn mạnh: “Việc đặt cược vào chiến tranh và cái chết tạo ra môi trường để người trong cuộc trục lợi nhờ thông tin mật, đe dọa an ninh quốc gia và cổ vũ bạo lực. Không có lý do chính đáng nào để đánh cược với sinh mạng con người, cũng như không hề tồn tại lợi ích công cộng từ những *từ*thị trường dự đoán* như vậy”.
Song song với nỗ lực tại Thượng viện, văn phòng Schiff cho biết nghị sĩ đảng Dân chủ Mike Levin (Mike Levin), cũng đến từ bang California, sẽ sớm trình một dự luật tương tự tại Hạ viện, tạo thành cặp *từ*dự luật song hành* (companion bills) nhằm tăng cơ hội được Quốc hội thông qua.
Mâu thuẫn với xu hướng nới lỏng sự kiện giao dịch của CFTC
Dự luật “DEATH BETS Act” xuất hiện đúng thời điểm *từ*CFTC* – dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Mike Selig (Mike Selig) – đang trong quá trình xem xét lại toàn diện cách tiếp cận với *từ*thị trường dự đoán* và các sản phẩm *từ*cá cược sự kiện*.
Tháng 2 vừa qua, *từ*CFTC* đã rút lại đề xuất công bố năm 2024, trong đó muốn cấm một cách rộng rãi hầu hết các *từ*thị trường dự đoán chính trị* (political event betting). Khi đó, Chủ tịch Selig công khai chỉ trích đề xuất cũ là một dạng “quá tay trong điều chỉnh” (regulatory overreach) và ngụ ý rằng các *từ*thị trường dự đoán* có thể mang lại giá trị thực cho nền kinh tế.
Bên ủng hộ *từ*thị trường dự đoán* lâu nay lập luận rằng:
- Đây là *từ*hệ thống quản trị rủi ro và tổng hợp thông tin* hiệu quả, giúp các doanh nghiệp, nhà đầu tư và cả cơ quan hoạch định chính sách nắm bắt kỳ vọng của thị trường về những sự kiện tương lai.
- Các thị trường này có thể cung cấp “tín hiệu giá” chính xác hơn khảo sát hoặc thăm dò ý kiến, vì người tham gia phải “đặt tiền” cho niềm tin của mình.
Ngược lại, phe phản đối cho rằng:
- Các sản phẩm *từ*cá cược sự kiện* dễ trượt sang “đánh bạc có tổ chức” hơn là công cụ tài chính lành mạnh.
- Những thị trường liên quan đến khủng bố, chiến tranh, ám sát, cái chết… còn kéo theo rủi ro đạo đức cực lớn, từ khuyến khích bạo lực đến nguy cơ thao túng sự kiện ngoài đời thật để trục lợi.
*bình luận*: Tranh cãi cốt lõi là nên nhìn *từ*thị trường dự đoán* như một dạng “công cụ tài chính đổi mới, giúp thị trường hiệu quả hơn”, hay là một vùng “xám” cần được siết chặt vì lý do đạo đức và an ninh.
Với việc “DEATH BETS Act” không chỉ cấm các hợp đồng gắn với sự kiện trực tiếp (ví dụ: một vụ ám sát cụ thể), mà còn cả những sản phẩm “có thể được hiểu là có tương quan chặt chẽ với cái chết”, giới quan sát cho rằng tranh luận lớn tiếp theo sẽ xoay quanh *việc áp dụng thực tế*:
- Thế nào là “tương quan chặt chẽ” với cái chết của một cá nhân?
- Các sản phẩm phái sinh dựa trên chỉ số sức khỏe, rủi ro tín dụng hay bảo hiểm nhân thọ có bị ảnh hưởng?
- Liệu ranh giới giữa quản lý đạo đức và can thiệp quá mức vào tài chính phái sinh có bị xóa nhòa?
*bình luận*: Nếu ranh giới không được vạch rõ, nguy cơ là *từ*CFTC* sẽ phải tự diễn giải khái niệm thêm một lần nữa – điều mà dự luật vốn muốn tránh – hoặc các sàn giao dịch sẽ phải tự “tự kiểm duyệt” quá mức để tránh rủi ro pháp lý.
Tương lai giằng co giữa Quốc hội và CFTC
Trong thời gian tới, hai quá trình có thể diễn ra song song:
- *từ*CFTC* tiếp tục chỉnh sửa quy định liên quan đến *từ*thị trường dự đoán*, đặc biệt là mảng *từ*cá cược sự kiện chính trị* và các sự kiện “nhạy cảm”;
- Quốc hội Mỹ tranh luận và bỏ phiếu về “DEATH BETS Act” cùng dự luật song hành tại Hạ viện.
Điều này được dự báo sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa lập pháp và cơ quan giám sát về:
- Giới hạn cho phép của *từ*thị trường dự đoán*: đâu là ranh giới giữa “công cụ thông tin và quản trị rủi ro” với “cá cược vô đạo đức”?
- Phạm vi giám sát của *từ*CFTC*: cơ quan này nên được trao bao nhiêu quyền tự quyết trong việc đánh giá “lợi ích công”, và bao nhiêu nội dung cần được “khóa chặt” trong luật để tránh thay đổi theo màu sắc chính trị?
Trong bối cảnh *từ*cá cược sự kiện* ngày càng gắn với cả tài chính truyền thống lẫn thị trường *từ*tiền mã hóa*, kết quả của cuộc giằng co này sẽ tạo tiền lệ quan trọng cho cách quản lý các nền tảng *từ*thị trường dự đoán* phi tập trung trong tương lai.
Kết luận, đề xuất “DEATH BETS Act” cho thấy Quốc hội Mỹ đang muốn đặt một “lằn ranh đỏ” pháp lý quanh các *từ*thị trường dự đoán* liên quan tới *từ*khủng bố, chiến tranh, ám sát và cái chết*. Trong khi đó, *từ*CFTC* dưới thời Mike Selig lại có xu hướng nới lỏng kiểm soát với một số dạng *từ*cá cược sự kiện*. Mâu thuẫn giữa hai hướng tiếp cận này nhiều khả năng sẽ định hình lại khung pháp lý cho *từ*thị trường dự đoán* – từ Phố Wall cho đến các giao thức *từ*tiền mã hóa* – trong những năm tới.
Bình luận 0