Cardano(ADA) đối mặt khoảng trống 40 triệu USD trong dự án Pentad, Hoskinson đề xuất Pentad V2 tập trung utility DeFi

Dự án hợp tác tích hợp *từ Pentad* trong hệ sinh thái *từ Cardano(ADA)* đang đối mặt khoảng trống tài chính ước tính gần *từ 40 triệu USD* (khoảng 596,6 tỉ đồng). Khi đề xuất được đưa ra, giá trị 700.000 *từ ADA(에이다)* vào khoảng 58 triệu USD, nhưng do giá token lao dốc, quy mô quỹ hiện chỉ còn xấp xỉ 18 triệu USD. Theo nhận định của nhà sáng lập Cardano, *từ Charles Hoskinson (Charles Hoskinson)*, “tính kinh tế” của toàn bộ dự án đã thay đổi.

Theo video cập nhật đăng ngày 6 tháng 3 (giờ địa phương), *từ Hoskinson* cho biết tại thời điểm thông qua đề xuất, giá *từ ADA* khoảng 0,83 USD, nhưng hiện chỉ còn quanh vùng 0,25 USD. Diễn biến này khiến cấu trúc nguồn vốn mà *từ Pentad* xây dựng ban đầu “sụp đổ”. Ông nói: “Giữa thời điểm chúng tôi dự định triển khai và hiện tại đã xuất hiện một khoản thiếu hụt 40 triệu USD. Tất cả các bên trong *từ Pentad* phải chấp nhận khoản thiếu hụt đó và nếu muốn tiếp tục thực hiện cam kết, nghĩa là phải tự bỏ tiền túi (out of pocket) để bù đắp”.

*từ ADA* lao dốc và “khoảng trống 40 triệu USD”

*từ Pentad* được thiết kế như một sáng kiến hợp tác giữa 5 tổ chức nòng cốt trong hệ sinh thái Cardano, với mục tiêu cùng nhau đàm phán và triển khai những tích hợp “mang ý nghĩa thương mại quan trọng” cho mạng lưới, theo mô hình triển khai nhanh và quy mô lớn hơn. *từ Hoskinson* từng lập luận rằng nếu Cardano và dự án *từ Midnight* cùng đứng ra thương thảo, họ có thể giành được điều kiện tốt hơn nhiều so với việc đàm phán riêng lẻ. Tuy nhiên, giá trị USD của *từ ADA* lao dốc khiến nguồn vốn dựa trên kho bạc (treasury) của các bên liên quan không còn đủ để chi trả trọn vẹn phần chi phí tích hợp phía Cardano.

Ông cho biết *từ Midnight* cũng đang phải tự chi trả phần lớn chi phí tích hợp và hiện gánh các khoản nghĩa vụ tài chính (liabilities) hơn 10 triệu USD. Nhiều thỏa thuận là hợp đồng “đa niên”, đồng nghĩa với việc chi phí không chỉ dừng ở ngắn hạn mà còn tạo ra gánh nặng nghĩa vụ dài hạn kéo dài nhiều năm.

Tranh cãi về hoàn phí với Fireblocks, “nằm ngoài cấu trúc quản trị”

Tâm điểm tranh luận trong đợt cập nhật này là mối bất đồng xung quanh đề nghị “hoàn phí (reimbursement)” liên quan nhà cung cấp dịch vụ lưu ký *từ Fireblocks*. Theo *từ Hoskinson*, một bên tham gia đã tự tách khỏi quy trình của *từ Pentad*, trực tiếp đàm phán với *từ Fireblocks* để chốt biểu phí riêng, sau đó mới quay lại yêu cầu được *từ Pentad* hoặc quỹ liên quan bù đắp chi phí.

Ông nhấn mạnh thương vụ này khác về bản chất so với các cuộc đàm phán tích hợp quy mô lớn, chi phí cao mà *từ Quỹ Midnight* theo đuổi trước đó, và “ngay từ đầu, nó vốn không nằm trong cấu trúc phê duyệt quản trị (governance approval) đã được thống nhất”. *từ Hoskinson* khẳng định: “Không ai trong *từ Pentad* kiếm được lợi nhuận từ đó. *từ Quỹ Cardano, Quỹ Midnight, Input Output, Emurgo, Intersect* đều đang trong vùng thua lỗ, đa số tích hợp đều đi kèm chi tiền túi và tạo ra khoản nợ dài hạn”. Trong bối cảnh ấy, một chủ thể bên ngoài, không đứng tên trên các nghĩa vụ pháp lý và tài chính, khó có thể kỳ vọng được hoàn phí theo cùng tiêu chuẩn như những bên trực tiếp ký kết nghĩa vụ.

84 ngày để đưa USDCX lên mạng, *từ Pentad V1* vẫn được coi là “vận hành thành công”

Dù vậy, *từ Hoskinson* đánh giá *từ Pentad V1* vẫn là một “thành công về mặt vận hành”. Ông cho biết Cardano đã ký hợp đồng với *từ Circle* và chỉ mất 84 ngày để triển khai *từ USDCX* trên mạng lưới. Theo ông, USDCX hiện đã trở thành stablecoin số một trên Cardano xét về mức độ sử dụng.

Ngoài ra, *từ Hoskinson* liệt kê thêm loạt tích hợp với *từ LayerZero, Pyth, Dune Analytics* và nhiều nhà cung cấp lưu ký khác, xem đây là bằng chứng cho thấy Cardano không còn là một “hòn đảo” bị cô lập mà đang xây được những “chiếc cầu” nối với phần còn lại của thị trường tiền mã hóa. Ông nói: “Vấn đề của chúng ta không còn là hạ tầng. Vấn đề nằm ở dApp (DApps), DeFi và trải nghiệm người dùng”.

Mục tiêu tiếp theo: *từ tiện ích (utility)* cho dApp, DeFi và ý tưởng *từ Pentad V2*

Theo góc nhìn của *từ Hoskinson*, cuộc chiến tiếp theo của Cardano không còn là xây cốt lõi công nghệ mà là gia tăng *từ tiện ích (utility)*, cải thiện trải nghiệm người dùng và tạo lực kéo cho DeFi. Để làm được điều đó, ông cho rằng hệ sinh thái cần một chiến lược “phân bổ vốn có chủ đích”, giúp những ứng dụng thực sự cạnh tranh được trong bối cảnh thị trường khắc nghiệt.

Ông cũng hé lộ ý tưởng về *từ Pentad V2*: thay vì cơ chế tài trợ dạng grant truyền thống, có thể hình dung một mô hình dựa trên kho bạc (treasury) với cấu trúc “chỉ số có trọng số (weighted index)”, gom các dự án dApp và DeFi trên Cardano vào một rổ để phân bổ vốn linh hoạt hơn.

*bình luận*

Nếu được triển khai, mô hình “chỉ số có trọng số” này có thể giúp giảm rủi ro chọn sai dự án đơn lẻ, đồng thời khuyến khích những ứng dụng có thanh khoản, người dùng và doanh thu thực sự, thay vì chỉ dựa trên câu chuyện và kỳ vọng.

Bài kiểm tra cho quản trị on-chain của Cardano

Tranh cãi xoay quanh *từ Pentad* không chỉ là một cuộc đấu về tài chính, mà còn là bài kiểm tra cho khả năng vận hành của cơ chế quản trị on-chain của Cardano trong bối cảnh giá token lao dốc và lợi ích các bên xung đột. *từ Hoskinson* cho rằng nếu cộng đồng và các tổ chức liên quan có thể đi đến đồng thuận về những quyết định phân bổ vốn khó khăn, rồi thực thi mà không dẫn tới “vỡ trận” bởi xung đột nội bộ, *từ Pentad* có thể trở thành ví dụ sớm cho thấy mô hình quản trị này vẫn hoạt động ngay cả khi thị trường đảo chiều.

Tính đến thời điểm bài viết, *từ Cardano(ADA)* được giao dịch quanh mức 0,2548 USD, tương đương khoảng 380 đồng/lần (với giả định 1 USD = 1.491,50 đồng).

Tương lai của *từ Pentad* và hệ sinh thái *từ Cardano(ADA)* sẽ phụ thuộc vào việc cộng đồng xử lý “khoảng trống 40 triệu USD” như thế nào, đồng thời có biến được hạ tầng tích hợp sẵn thành *từ tiện ích (utility)* thực sự cho người dùng, dApp và DeFi trên mạng lưới hay không.