Ngân hàng Trung ương Kazakhstan bơm tối đa 350 triệu USD từ dự trữ vào tài sản số qua kênh đầu tư gián tiếp

Theo Reuters đưa tin ngày 5 tháng 3 (giờ địa phương), Ngân hàng Quốc gia Kazakhstan (NBK) đang xúc tiến kế hoạch sử dụng một phần dự trữ vàng và ngoại hối để đầu tư tối đa 350 triệu USD (khoảng 5.197,5 tỷ đồng) vào các tài sản và doanh nghiệp liên quan đến *từ tiền mã hóa*, với trọng tâm là các kênh *từ đầu tư gián tiếp* thay vì mua coin trực tiếp. Động thái này được giới phân tích xem là bước đi thể hiện rõ chiến lược “*từ đầu tư + quy chế*” của Kazakhstan đối với *từ tài sản số*.

Theo Reuters, NBK dự kiến trích tối đa 350 triệu USD từ danh mục *từ dự trữ vàng và ngoại hối* để xây dựng một danh mục đầu tư chuyên biệt trong lĩnh vực *từ tài sản số*. Tính đến ngày 1 tháng 2, dự trữ vàng và ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Kazakhstan đạt 69,4 tỷ USD (khoảng 103.059 tỷ đồng), trong khi tài sản của quỹ nhà nước mang tính chất quỹ tài sản quốc gia đạt 65,23 tỷ USD (khoảng 96.902 tỷ đồng).

Trong buổi họp báo về lãi suất điều hành, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Kazakhstan Timur Suleimenov cho biết ngân hàng đang xây dựng danh sách các “công cụ” đầu tư, trong đó có cổ phiếu doanh nghiệp liên quan đến *từ tiền mã hóa*. Suleimenov giải thích, danh mục này sẽ bao gồm cổ phiếu các doanh nghiệp *từ công nghệ cao* hoạt động trong mảng *từ tiền mã hóa* và *tài sản tài chính số*, các quỹ chỉ số (index fund), cùng những sản phẩm khác có diễn biến tương quan với *từ tài sản tiền mã hóa*.

Thời điểm triển khai cũng đã được phác thảo. Phó Thống đốc Aliya Moldabekova cho biết kế hoạch *từ đầu tư* có thể khởi động từ tháng 4–5, đồng thời nhấn mạnh đây không phải là việc “chuẩn bị cho một khoản đầu tư trực tiếp quy mô lớn vào *từ tiền mã hóa*”. Bà cho hay, NBK hiện tập trung sàng lọc các doanh nghiệp đang xử lý hoặc hỗ trợ *từ tài sản số*, chẳng hạn những công ty hạ tầng *từ tiền mã hóa*, các nền tảng dịch vụ liên quan hoặc các nhà cung cấp giải pháp lưu ký, thanh toán.

*bình luận*: Việc ưu tiên cổ phiếu, quỹ chỉ số và sản phẩm phái sinh thay vì nắm giữ coin trực tiếp cho thấy Kazakhstan muốn hưởng lợi từ tăng trưởng ngành *từ tài sản số* nhưng vẫn kiểm soát rủi ro pháp lý, biến động giá và chuẩn mực an toàn tài chính trong khuôn khổ ngân hàng trung ương.

Kế hoạch của NBK gắn chặt với đề án *từ quỹ dự trữ tài sản số quốc gia* mà Kazakhstan đã nghiên cứu thời gian qua. Theo các tuyên bố trước đó, nước này cân nhắc thành lập quỹ dự trữ quy mô 500 triệu–1 tỷ USD (khoảng 7.425–14.850 tỷ đồng), chủ yếu dựa trên nguồn tài sản thu hồi hoặc tịch thu từ nước ngoài. Khi công bố ý tưởng này vào năm 2023, Thống đốc Suleimenov nhấn mạnh định hướng vận hành thận trọng, tập trung vào quỹ hoán đổi danh mục (ETF) và cổ phiếu doanh nghiệp liên quan, đồng thời tránh mô hình đầu tư cho phép *từ dự trữ quốc gia* tiếp xúc trực tiếp với biến động giá coin.

*bình luận*: Cấu trúc “quỹ dự trữ tài sản số nhưng không giữ coin” khá tương đồng với cách một số quỹ hưu trí và định chế tài chính lớn đang áp dụng, ưu tiên ETF và cổ phiếu thay vì tự nắm giữ Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH).

Song song với hoạt động *từ đầu tư*, Ngân hàng Trung ương Kazakhstan tập trung hoàn thiện khung chính sách nhằm “hợp thức hóa” thị trường *từ tài sản số*. Thống đốc Suleimenov cho rằng quy chế *từ tài sản tài chính số* có thể mở ra các phân khúc mới như tài sản được *từ mã hóa (token hóa)*, kênh thanh toán kết nối giữa *từ tài sản số* và tiền pháp định, cũng như các sản phẩm tài chính lai ghép.

Theo truyền thông địa phương, Suleimenov bày tỏ quan điểm mô hình cấp phép sàn giao dịch là lựa chọn hợp lý hơn so với cấm đoán tuyệt đối. Hướng tiếp cận này nhằm buộc các nền tảng *từ tiền mã hóa* tuân thủ quy định về phòng chống rửa tiền (AML), chống tài trợ khủng bố (CTF), nghĩa vụ thuế và quy tắc thanh toán, qua đó “kéo” hoạt động giao dịch vào khu vực chính thức thay vì để chúng diễn ra trong vùng xám pháp lý.

Ông nêu rõ, Bitcoin(BTC) và nhiều loại *từ tiền mã hóa* khác đang được sử dụng khá rộng rãi tại Kazakhstan nhưng vẫn đứng ngoài khung pháp lý hiện hành. Theo Suleimenov, thay vì xử lý bằng luật hình sự, việc yêu cầu sàn giao dịch xin giấy phép, tuân thủ quy định AML/CTF cùng các tiêu chuẩn ngân hàng, thanh toán và thuế sẽ là chiến lược hiệu quả hơn để quản lý.

Trên bình diện hạ tầng thanh toán, NBK cũng đang thử nghiệm các mô hình kết nối giữa *từ tài sản số* và hệ thống tài chính truyền thống. Thống đốc Suleimenov tiết lộ hai ngân hàng thương mại tại Kazakhstan đã bắt đầu phát hành thẻ “*từ tiền mã hóa – tiền pháp định*” gắn với tài khoản stablecoin. Với các sản phẩm này, stablecoin được tự động quy đổi sang đồng tenge của Kazakhstan tại thời điểm thanh toán. Ngoài ra, còn có hai ngân hàng khác đang chuẩn bị ra mắt sản phẩm tương tự.

NBK kỳ vọng các thử nghiệm trên sẽ dần thoát khỏi khuôn khổ “sandbox” (khung thí điểm dưới giám sát) để trở thành dịch vụ chính thức, khi khung quy định về *từ tài sản số* được hoàn thiện.

*bình luận*: Nếu triển khai rộng rãi, mô hình thẻ thanh toán gắn với stablecoin có thể giúp Kazakhstan trở thành một trong những thị trường tiên phong trong việc tích hợp *từ tài sản số* vào hạ tầng thanh toán bán lẻ, tương tự các thử nghiệm ở một số nước châu Âu và châu Á.

Trên thị trường, kế hoạch đầu tư tối đa 350 triệu USD của Ngân hàng Trung ương Kazakhstan được nhìn nhận không chỉ là một động thái quản lý *từ danh mục dự trữ*, mà còn là “tín hiệu định hướng” cho chính sách *từ tài sản số* của quốc gia Trung Á này. Chiến lược thể hiện ở hai trụ cột: thay vì mua coin trực tiếp, NBK lựa chọn đầu tư vòng ngoài vào cổ phiếu và sản phẩm tài chính gắn với *từ tiền mã hóa*, đồng thời đẩy mạnh xây dựng chế độ cấp phép, khung thanh toán và quy tắc tuân thủ để phát triển thị trường hợp pháp.

*bình luận*: Cách tiếp cận “*từ đầu tư gián tiếp + quản lý bằng giấy phép*” của Kazakhstan cho thấy các ngân hàng trung ương có thể tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái *từ tài sản số* mà vẫn duy trì mức kiểm soát rủi ro vĩ mô, mở ra tiền lệ tham khảo cho những nền kinh tế mới nổi khác đang cân nhắc vị thế của mình trong kỷ nguyên *tài sản số*.