Theo báo cáo mới nhất của *từ Chainalysis* công bố ngày 6 (giờ địa phương), quy mô *từ hoạt động tiền mã hóa bất hợp pháp* trên *từ blockchain* trong năm 2025 đã lên tới 1.540 tỉ USD (khoảng 226.842 tỉ đồng), mức cao nhất từ trước đến nay. Đáng chú ý, các quốc gia và tổ chức nằm trong diện bị trừng phạt quốc tế ngày càng tận dụng mạng lưới *từ blockchain* để thực hiện *từ né tránh trừng phạt*, trở thành động lực chính kéo *từ giao dịch bất hợp pháp* tăng vọt.
Theo *từ Chainalysis*, dòng tiền chảy vào các thực thể nằm trong danh sách trừng phạt đã tăng tới 694% so với năm trước, khiến *từ né tránh trừng phạt* trở thành loại hình tội phạm dùng *từ tiền mã hóa* tăng trưởng nhanh nhất. Ngay cả khi loại trừ các giao dịch liên quan đến trừng phạt, năm 2025 vẫn được đánh giá là giai đoạn mà *từ giao dịch bất hợp pháp trên chuỗi* chạm ngưỡng kỷ lục ở hầu hết phân khúc.
Tuy vậy, báo cáo cũng nhấn mạnh rằng dù giá trị *từ giao dịch tiền mã hóa bất hợp pháp* tăng mạnh, tỷ lệ hoạt động tội phạm so với tổng quy mô *từ thị trường tiền mã hóa* vẫn dưới 1%. Điều này cho thấy quy mô hệ sinh thái mở rộng kéo theo phần “bất hợp pháp” lớn hơn về tuyệt đối, nhưng nhận định “cả thị trường đã bị tội phạm chiếm lĩnh” là chưa chính xác.
bình luận: Dữ liệu của *từ Chainalysis* tiếp tục củng cố luận điểm quen thuộc trong ngành: tiền mã hóa là công cụ ngày càng quan trọng với tội phạm và các thực thể bị trừng phạt, nhưng không đồng nghĩa bản chất toàn bộ thị trường là “đen”.
Quốc gia bước vào “trận địa on-chain”, né tránh trừng phạt trở thành biến số lớn nhất
---------------------------------------------------------------------
Báo cáo chỉ ra thay đổi nổi bật nhất năm 2025 là mức độ tham gia sâu hơn của các chính phủ và lực lượng có liên hệ với nhà nước. Nếu trước đây tâm điểm là hacker đơn lẻ hay các nhóm lừa đảo, thì nay đang hình thành một “hệ sinh thái tài chính on-chain ở cấp quốc gia”, gắn chặt với rủi ro địa chính trị.
*từ Chainalysis* cho biết các quốc gia, vùng lãnh thổ chịu trừng phạt đang sử dụng *từ tài sản số* ngày càng tích cực để lách hạn chế tài chính và di chuyển vốn trên phạm vi toàn cầu.
- Trường hợp Nga được nêu cụ thể: nước này phát hành token A7A5 neo theo đồng rúp. Chỉ trong chưa đầy một năm, token này đã xử lý hơn 93 tỉ USD (khoảng 137.889 tỉ đồng) giao dịch và được cho là công cụ hỗ trợ đáng kể cho *từ né tránh trừng phạt*.
- Bắc Triều Tiên tiếp tục là “tác nhân quốc gia” nổi bật nhất về khía cạnh *từ tấn công mạng* nhắm vào *từ tiền mã hóa*. Ước tính trong năm 2025, các nhóm hacker liên quan đến Bắc Triều Tiên đã đánh cắp khoảng 2 tỉ USD (tương đương 2.946 tỉ đồng) *từ tài sản số*. Trong đó, vụ tấn công sàn Bybit (Bybit) với thiệt hại khoảng 1,5 tỉ USD (khoảng 2.209,5 tỉ đồng) được coi là vụ đánh cắp *từ tài sản số* lớn nhất từ trước đến nay chỉ trong một sự cố.
- Mạng lưới liên quan đến Iran cũng ghi nhận mức độ sử dụng *từ tiền mã hóa* cao hơn hẳn. Theo *từ Chainalysis*, các địa chỉ gắn với Iran ngày càng dùng *từ tiền mã hóa* cho giao dịch dầu mỏ, mua sắm vũ khí và rửa tiền, với tổng dòng tiền đi qua ví liên quan đến thực thể bị trừng phạt vượt 2 tỉ USD (khoảng 2.946 tỉ đồng).
Những dữ liệu này cho thấy bức tranh *từ tội phạm tiền mã hóa* đã dịch chuyển từ “hacker đơn lẻ” sang mô hình hạ tầng tài chính gắn với quốc gia. *từ Né tránh trừng phạt* vì thế không còn là câu chuyện chuyển tiền lén lút quy mô nhỏ, mà trực tiếp va chạm với trật tự tài chính quốc tế.
bình luận: Khi các quốc gia coi *từ tài sản số* như “đường vòng” rẻ và nhanh để tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu, mọi chính sách quản lý *từ tiền mã hóa* sẽ ngày càng bị lồng ghép vào bài toán địa chính trị, chứ không chỉ là vấn đề công nghệ và nhà đầu tư cá nhân.
Stablecoin trở thành công cụ chính của giao dịch bất hợp pháp
--------------------------------------------------------
Trong bức tranh *từ giao dịch bất hợp pháp*, *từ stablecoin* nổi lên như phương tiện chủ đạo. *từ Chainalysis* ước tính hiện nay khoảng 84% khối lượng *từ giao dịch tiền mã hóa bất hợp pháp* được thực hiện thông qua *từ stablecoin*.
Lý do được đưa ra khá rõ ràng:
- Biến động giá thấp, dễ neo theo tiền pháp định
- Khả năng di chuyển xuyên biên giới nhanh, chi phí thấp
- Đã trở thành tài sản thanh toán – quyết toán tiêu chuẩn trong hệ sinh thái *từ tiền mã hóa* hợp pháp (giữa các sàn, trong thanh toán, chuyển tiền quốc tế)
Chính những ưu điểm mà người dùng phổ thông và tổ chức tài chính ưa chuộng cũng được tội phạm tận dụng, khiến nhu cầu dùng *từ stablecoin* cho rửa tiền, che giấu dòng vốn và *từ né tránh trừng phạt* tăng mạnh.
bình luận: *từ Stablecoin* đang ở vị thế “hạ tầng thanh toán” của thị trường *từ tiền mã hóa* nói chung. Do đó, việc quản lý chúng sẽ là chìa khóa nếu nhà chức trách muốn bóc tách, kiểm soát phần “đen” mà không bóp nghẹt phần “trắng” của thị trường.
Mạng lưới rửa tiền gốc Hoa bùng nổ, “dịch vụ rửa tiền thuê ngoài” lan rộng
------------------------------------------------------------------
Báo cáo của *từ Chainalysis* cũng dành dung lượng lớn cho hiện tượng bùng nổ của các mạng lưới rửa tiền gốc Hoa (Chinese-language Money Laundering Networks – CMLNs). Đây được xem là “hub” trung chuyển các dòng vốn bất hợp pháp, từ lừa đảo, tấn công *từ DeFi*, hack sàn cho tới dòng tiền liên quan *từ né tránh trừng phạt*.
Ước tính, các mạng lưới này chiếm khoảng 20% tổng quy mô rửa tiền bằng *từ tiền mã hóa* đã được xác định, với giá trị xử lý mỗi năm lên tới hàng tỉ USD. Họ vận hành một “hệ sinh thái dịch vụ” khá hoàn chỉnh:
- Mạng lưới “money mule” – người vận chuyển tiền thay mặt tổ chức
- Các nhà môi giới OTC (giao dịch ngoài sàn) hoạt động phi chính thức
- Nền tảng cờ bạc, cá cược trực tuyến dùng làm bến đỗ trung chuyển
- Thị trường *từ stablecoin* “chợ đen” với giá chiết khấu, thường được gọi là “Black U”
- Hệ thống chào mời, thỏa thuận, điều phối giao dịch thông qua các chợ Telegram
Mô hình này được *từ Chainalysis* mô tả như hạ tầng “Laundering-as-a-Service” – rửa tiền như một dịch vụ thuê ngoài. Thay vì tự mình vận hành toàn bộ quy trình, các băng nhóm tội phạm, hacker hay thực thể bị trừng phạt chỉ cần “thuê” các mạng lưới này làm khâu xử lý và làm sạch vốn.
bình luận: Sự phân mảnh thành chuỗi cung ứng dịch vụ khiến việc triệt phá hoàn toàn một mạng lưới rửa tiền trở nên rất khó. Ngay cả khi chặn được một mắt xích, phần còn lại vẫn có thể nhanh chóng tái tổ chức hoặc chuyển vùng hoạt động.
Lừa đảo bước vào giai đoạn “công nghiệp hóa”, AI và hạ tầng phishing nhân bội thiệt hại
----------------------------------------------------------------------------
*Scam* vẫn là một trong những mảng lớn nhất trong *từ tội phạm tiền mã hóa*. Năm 2025, *từ Chainalysis* ước tính các nhóm lừa đảo đã chiếm đoạt ít nhất 14 tỉ USD (khoảng 20.622 tỉ đồng). Nếu tính cả những địa chỉ xấu chưa được nhận diện, con số này có thể vượt 17 tỉ USD (tương đương 25.410 tỉ đồng).
Dòng *từ lừa đảo mạo danh* (impersonation scam) là phân khúc tăng nhanh nhất, với mức tăng hơn 1.400% so với năm trước. Nguyên nhân chủ yếu:
- Tội phạm tận dụng công cụ *từ AI* để tạo nội dung giả mạo – từ tin nhắn, email đến giọng nói, hình ảnh và video – ngày càng khó phân biệt với người thật
- Sự xuất hiện của hạ tầng “Phishing-as-a-Service”, nơi các “nhà cung cấp” bán trọn bộ công cụ tấn công cho bất cứ ai trả tiền, giúp mở rộng quy mô chiến dịch với chi phí thấp
Báo cáo nhấn mạnh, các chiến dịch này được tổ chức như một “ngành công nghiệp”:
- Bên cung cấp bộ công cụ phishing (template, hạ tầng server, mã độc)
- Bên bán dữ liệu nạn nhân (email, số điện thoại, thông tin KYC)
- Bên cung cấp hệ thống nhắn tin, spam, quảng cáo lừa đảo
- Bên phụ trách rửa tiền, chia nhỏ, trộn và tẩu tán *từ tiền mã hóa*
Mỗi khâu vận hành như một doanh nghiệp chuyên nghiệp, khiến cho cách tiếp cận “đuổi theo từng vụ việc” ngày càng kém hiệu quả.
bình luận: Việc *từ AI* được tội phạm sử dụng ở quy mô lớn khiến ranh giới giữa tấn công công nghệ và lừa đảo tâm lý trở nên mờ nhạt. Nhà đầu tư cá nhân, vốn là điểm yếu trong chuỗi bảo mật, đang trở thành mục tiêu hàng đầu của mô hình lừa đảo “công nghiệp hóa”.
Tính minh bạch của blockchain vẫn là lợi thế, nhưng bài toán quản lý – điều tra ngày càng khó
-------------------------------------------------------------------------------------
Kết luận của *từ Chainalysis* là: *từ tội phạm tiền mã hóa* đang bước sang giai đoạn “tái cấu trúc”, với ba trụ cột chính:
- Sự tham gia sâu hơn của các *từ chủ thể nhà nước* và lực lượng được nhà nước hậu thuẫn
- Vai trò gia tăng của các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia
- Sự nổi lên của các nhà cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp (từ rửa tiền, phát triển công cụ tấn công tới cung cấp hạ tầng scam)
Về mặt kỹ thuật, *từ blockchain* vẫn giữ đặc tính minh bạch – mọi giao dịch đều để lại dấu vết, cho phép cơ quan chức năng và các bên như *từ Chainalysis* truy vết, phân tích và “gắn nhãn” địa chỉ xấu. Tuy nhiên, khi giao điểm giữa địa chính trị, tội phạm mạng và tài chính *từ tiền mã hóa* ngày càng lớn, khối lượng dữ liệu cần xử lý và mức độ tinh vi của đối tượng cũng tăng theo.
Báo cáo cảnh báo: “Hoạt động bất hợp pháp on-chain ngày càng đan xen chặt chẽ với những hệ sinh thái phức tạp do quốc gia hậu thuẫn, tận dụng tối đa phạm vi tiếp cận toàn cầu của *từ tiền mã hóa*”. Nói cách khác, *từ tài sản số* không chỉ là lớp hạ tầng mới cho giao dịch và đầu tư, mà đang dần trở thành một phần trong cấu trúc tài chính phục vụ tội phạm và *từ né tránh trừng phạt*.
Kết luận: Tội phạm tiền mã hóa tăng kỷ lục nhưng chưa “nuốt chửng” thị trường
------------------------------------------------------------------
Báo cáo của *từ Chainalysis* cho thấy năm 2025 đánh dấu bước ngoặt: quy mô *từ hoạt động tiền mã hóa bất hợp pháp* chạm đỉnh mới 1.540 tỉ USD, dẫn dắt bởi *từ né tránh trừng phạt*, mạng lưới rửa tiền xuyên quốc gia và các mô hình *từ lừa đảo* được “công nghiệp hóa” nhờ *từ AI*.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh: phần lớn dòng vốn *từ tiền mã hóa* vẫn thuộc về hoạt động hợp pháp, với tỷ trọng giao dịch tội phạm dưới 1% toàn thị trường. Trọng tâm trong giai đoạn tới, theo *từ Chainalysis*, không phải là “đàn áp toàn bộ *từ tiền mã hóa*”, mà là phát triển khung pháp lý, công cụ phân tích on-chain và hợp tác quốc tế đủ mạnh để tách bạch, khoanh vùng và triệt tiêu phần “đen” đang tận dụng chính hạ tầng minh bạch của *từ blockchain* để hoạt động.
bình luận: Với nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực *từ tiền mã hóa*, các số liệu này vừa là lời cảnh báo, vừa là cơ hội. Cảnh báo vì rủi ro pháp lý và đối tác sẽ tăng mạnh; cơ hội vì nhu cầu giải pháp tuân thủ, phân tích on-chain, quản lý *từ stablecoin* và bảo mật người dùng sẽ là những thị trường tăng trưởng nhanh nhất trong vài năm tới.
Bình luận 0