Arthur Hayes: Chiến sự Iran có thể buộc Fed nới lỏng, Bitcoin(BTC) hưởng lợi nếu “đợi đúng lúc”

**Arthur Hayes: Chiến sự Iran có thể buộc Fed nới lỏng, *Bitcoin(BTC)* hưởng lợi nếu “đợi đúng lúc”**

Theo CoinDesk đưa tin ngày 1 tháng 3 (giờ địa phương), Arthur Hayes (Arthur Hayes), đồng sáng lập sàn phái sinh tiền mã hóa BitMEX, cho rằng việc Mỹ leo thang can dự quân sự vào Iran cuối cùng sẽ dẫn tới chính sách tiền tệ nới lỏng hơn từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Trong kịch bản đó, *Bitcoin(BTC)* có thể trở thành một trong những tài sản hưởng lợi lớn nhờ môi trường lãi suất thấp và thanh khoản dồi dào.

Ở góc nhìn của Hayes, xung đột tại Trung Đông kéo dài càng lâu thì rủi ro Fed phải cắt giảm lãi suất hoặc bơm thêm tiền vào hệ thống tài chính càng tăng. Cơ chế ông đưa ra rất đơn giản: chi phí chiến tranh làm phình to thâm hụt ngân sách, và trong 40 năm qua, mỗi khi chi phí đó trở nên quá nặng nề, Fed thường chọn cách “làm cho tiền rẻ hơn” để giảm bớt cú sốc tài chính.

“Càng lâu Mỹ duy trì một cuộc đối đầu tốn kém tại Iran, xác suất Fed phải hạ lãi suất hoặc mở rộng cung tiền để hỗ trợ chiến tranh sẽ càng cao, và khi đó *Bitcoin(BTC)* rất có thể trở thành kênh trú ẩn khỏi sự mất giá của đồng USD”, Hayes viết trong bài luận công bố ngày 1 tháng 3.

*bình luận*: Hayes đang gắn trực tiếp rủi ro địa chính trị với chu kỳ thanh khoản của Mỹ, từ đó kéo một câu chuyện “vĩ mô chiến tranh – tiền rẻ – Bitcoin” vốn được nhiều nhà đầu tư crypto ưa thích.

Mổ xẻ lịch sử: từ Chiến tranh vùng Vịnh tới 9/11, “tiền rẻ” luôn đi sau cú sốc

Trong bài phân tích, Hayes dẫn lại hàng loạt tiền lệ Mỹ can thiệp quân sự tại Trung Đông kể từ thập niên 1980 và cách Fed phản ứng sau đó.

Trước hết, ông nhắc đến Chiến tranh vùng Vịnh năm 1990. Biên bản cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) tháng 8/1990 ghi nhận lãnh đạo Fed khi đó đánh giá “các sự kiện diễn ra tại Trung Đông đang khiến việc thiết lập một chính sách tiền tệ hiệu quả trở nên phức tạp hơn nhiều”. Sau những cảnh báo này, Fed bắt đầu chuỗi cắt giảm lãi suất nhằm xoa dịu tác động kinh tế từ xung đột và giá dầu tăng.

Hayes cũng viện dẫn vụ khủng bố 11/9 năm 2001. Ngay sau sự kiện này, Fed tổ chức họp khẩn và dưới thời Chủ tịch Alan Greenspan (Alan Greenspan) đã quyết định giảm lãi suất điều hành 50 điểm cơ bản (0,50 điểm phần trăm). Khi đó, Fed nêu rõ lo ngại “nỗi sợ hãi và bất định” có thể làm rung chuyển giá các loại tài sản, và chính sách tiền tệ phải đóng vai trò như “bộ giảm xóc” cho thị trường tài chính.

Theo Hayes, đây là những ví dụ điển hình cho một mô hình lặp lại: căng thẳng địa chính trị gây ra cú sốc tài chính – kinh tế, và Fed phản ứng bằng cách bơm thêm thanh khoản, kéo lãi suất xuống để ổn định hệ thống. Ông lập luận rằng Iran và Trung Đông hiện tại khó có thể là ngoại lệ.

*bình luận*: Luận điểm “lịch sử lặp lại” của Hayes không mới trong giới macro, nhưng việc ông áp thẳng khung này vào *Bitcoin(BTC)* cho thấy cách nhiều nhà đầu tư crypto đang đọc thị trường thông qua “kính hiển vi” của Fed.

Crypto biến động mạnh trước tin chiến sự, nhưng *Bitcoin(BTC)* vẫn giữ nhịp trung hạn

Dữ liệu thị trường vài ngày qua phần nào minh họa cho mối liên hệ giữa tin chiến sự và diễn biến *Bitcoin(BTC)* mà Hayes đề cập. Khi các thị trường tài chính truyền thống đóng cửa cuối tuần, thị trường tiền mã hóa giao dịch 24/7 trở thành nơi phản ánh gần như tức thì mức độ hoảng loạn của nhà đầu tư.

Ngay sau khi các hãng tin quốc tế đưa tin đầu tiên về đợt không kích liên quan Iran tối 28 tháng 2 (giờ địa phương), *Bitcoin(BTC)* lao dốc từ vùng 66.000 USD (khoảng 9.715.000 won, tỷ giá 1 USD = 1.472 won) xuống quanh 63.600 USD (khoảng 9.362.000 won) chỉ trong vài phút.

Tuy vậy, cú bán tháo này nhanh chóng bị “bẻ ngược”. Đến tối cùng ngày, sau khi xuất hiện thông tin về việc lãnh tụ tối cao Iran – Ayatollah Ali Khamenei (Ayatollah Ali Khamenei) qua đời, *Bitcoin(BTC)* bật tăng trở lại lên vùng 67.000 USD (xấp xỉ 9.862.000 won). Tại thời điểm bài viết gốc được thực hiện, *Bitcoin(BTC)* dao động quanh 66.800 USD (khoảng 9.833.000 won), mức giảm trong ngày dưới 1%, thậm chí tăng khoảng 2,8% nếu nhìn trên khung thời gian một tuần.

Tuy nhiên, tính trong một tháng gần nhất, *Bitcoin(BTC)* vẫn đang giảm hơn 20%, cho thấy xu hướng trung hạn vẫn chịu áp lực nặng nề sau giai đoạn điều chỉnh kéo dài.

*bình luận*: Phản ứng “bán vì sợ – mua lại vì kỳ vọng” là mô típ quen thuộc với crypto. Nó củng cố luận điểm của Hayes: cú sốc đầu tiên thường là nhiễu, phần quan trọng nằm ở chính sách sẽ đến sau đó.

“Đừng vội lao vào sóng đầu tiên”: kịch bản “ngồi im chờ Fed” của Hayes

Trong bối cảnh biến động địa chính trị hiện tại, Hayes cho rằng nhà đầu tư *Bitcoin(BTC)* không nên chỉ tập trung vào cú sốc giá ngắn hạn mà bỏ qua “phản ứng chính sách” phía sau. Ông nhấn mạnh, kể từ năm 1985, hầu như mọi đời tổng thống Mỹ đều có các chiến dịch quân sự hay can dự tại Trung Đông, và những cú sốc tài chính đi kèm phần lớn được “quản trị” bằng tiền rẻ – tức là nới lỏng tiền tệ.

Trên cơ sở đó, Hayes đề xuất một “quy tắc kinh nghiệm” đơn giản: chi phí chiến tranh càng lớn, áp lực nới lỏng tiền tệ càng tăng. Ở góc nhìn ông, *Bitcoin(BTC)* – tài sản có nguồn cung giới hạn – sẽ hưởng lợi khi giá trị đồng USD bị pha loãng bởi các quyết định bơm tiền, giảm lãi suất.

Hayes đặc biệt nhắc đến Trump. Theo ông, nếu Tổng thống Trump kéo dài các hoạt động quân sự tốn kém kiểu “tái thiết quốc gia” tại Iran, Fed sẽ càng phải cân nhắc giảm “giá” của đồng đô la (tức là hạ lãi suất) và tăng “lượng” USD trong lưu thông (tức bơm thanh khoản) để phục vụ mục tiêu chiến lược của Mỹ. Khi đó, đà suy yếu tương đối của đồng USD có thể trở thành động lực thúc đẩy các tài sản khan hiếm như *Bitcoin(BTC)*.

Ở góc độ thị trường, Hayes cũng lưu ý rằng *Bitcoin(BTC)* đã trải qua chuỗi 5 tháng giảm liên tiếp – diễn biến hiếm gặp kể từ năm 2018. Riêng trong tháng 2, mức điều chỉnh khoảng 15% được ông xem là đã phản ánh phần nào nỗi lo về địa chính trị và lãi suất. Do vậy, trong giai đoạn bất định hiện nay, phản xạ “bán trong hoảng loạn hoặc mua đuổi trong hưng phấn” có thể kém hiệu quả hơn so với việc kiên nhẫn chờ một tín hiệu chính sách rõ ràng.

Kết luận mà Hayes đưa ra rất dứt khoát: hành động thận trọng nhất hiện giờ là “đứng ngoài và quan sát”. Ông không coi giai đoạn đầu của xung đột là thời điểm lý tưởng để mua vào *Bitcoin(BTC)*. Thay vào đó, ông chờ tới khoảnh khắc Fed chính thức xoay trục – hoặc bằng việc cắt giảm lãi suất, hoặc bằng cách tái khởi động các kênh bơm thanh khoản quy mô lớn – để hỗ trợ mục tiêu tài khóa và chiến lược của chính quyền. Trong kịch bản đó, động lực tăng giá bền vững cho *Bitcoin(BTC)* mới thực sự hình thành.

Cuối cùng, theo Hayes, yếu tố quyết định nằm ở diễn biến của chiến sự, mức độ tổn thương với kinh tế – tài chính Mỹ và tốc độ phản ứng của Fed. Khi rủi ro địa chính trị leo thang, *Bitcoin(BTC)* vẫn có thể cư xử như một “tài sản rủi ro”, lên – xuống mạnh theo tâm lý thị trường. Tuy nhiên, nếu bối cảnh thanh khoản toàn cầu quay lại trạng thái nới lỏng, vai trò “tài sản khan hiếm chống lạm phát” của *Bitcoin(BTC)* có thể một lần nữa được kích hoạt.

*bình luận*: Luận điểm của Hayes đặt *Bitcoin(BTC)* vào trung tâm của câu chuyện “tiền rẻ thời chiến” – một câu chuyện chưa thể kiểm chứng ngay lập tức, nhưng chắc chắn sẽ là khung tham chiếu quan trọng với giới đầu tư trong những tháng tới, mỗi khi có thêm tín hiệu mới từ Fed và Trung Đông.