Arthur Hayes: Chiến sự Mỹ–Iran kéo dài có thể mở ra môi trường ‘tiền rẻ’ thuận lợi cho Bitcoin(BTC)

Arthur Hayes cho rằng căng thẳng giữa Mỹ và Iran càng kéo dài, môi trường vĩ mô càng có thể trở nên *“ưu ái hơn cho Bitcoin(BTC)”*. Lý do không phải vì *chiến tranh tốt cho thị trường*, mà vì một cuộc xung đột tốn kém và dai dẳng có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quay lại quỹ đạo *“tiền rẻ và dồi dào”* – bối cảnh thường có lợi cho các tài sản khan hiếm như *Bitcoin(BTC)*.

Theo bài luận “iOS Warfare” mà Arthur Hayes công bố ngày 2 tháng 3 (giờ địa phương), nếu Tổng thống Trump đẩy Mỹ vào một chiến dịch quân sự và tái thiết dài hơi, chi phí khổng lồ gắn với Iran, sức ép chính trị và tài khóa sẽ tăng mạnh. Khi đó, xác suất Fed phải nới lỏng chính sách tiền tệ – hạ lãi suất, bơm thanh khoản – để “chống đỡ” hệ thống sẽ lớn hơn.

Hayes lập luận, vấn đề không nằm ở giá dầu hay diễn biến chiến sự, mà ở *cách Fed phản ứng* trước cú sốc địa chính trị. Mỗi khi xung đột làm suy yếu tăng trưởng và tâm lý, Fed nhiều lần chọn kịch bản *cấp thêm thanh khoản* và *giảm chi phí vốn*. Khi chiến tranh làm xói mòn niềm tin và bào mòn ngân sách, nhà hoạch định chính sách dễ có “cái cớ” để chuyển sang lập trường nới lỏng với danh nghĩa ổn định thị trường và bảo vệ kinh tế. *bình luận: Đây là mắt xích quan trọng trong lập luận “chiến tranh → nới lỏng tiền tệ → môi trường thuận lợi cho tài sản rủi ro và tài sản khan hiếm như Bitcoin(BTC)”.*

Arthur Hayes nhắc lại hai giai đoạn tiêu biểu: Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990 và chuỗi biến cố 11/9 cùng “cuộc chiến chống khủng bố” sau đó. Theo biên bản ngày 21 tháng 8 năm 1990 của FOMC mà ông trích dẫn, Fed khi đó thừa nhận bất định từ Trung Đông khiến việc hoạch định chính sách khó khăn hơn, và một số thành viên cho rằng nếu kinh tế suy yếu, việc nới lỏng có thể trở thành kịch bản hợp lý.

Đến sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001, phản ứng còn trực diện hơn. Hayes dẫn lại phát biểu của Chủ tịch Fed khi đó là Alan Greenspan trong cuộc họp khẩn, rằng sự kiện này đã tạo ra nỗi sợ và bất định đủ lớn để gây áp lực giảm giá tài sản, làm tăng rủi ro *giảm phát tài sản*. Dựa trên đánh giá đó, Greenspan đề xuất cắt giảm 50 điểm cơ bản lãi suất mục tiêu quỹ liên bang để trấn an thị trường.

Từ đó, Arthur Hayes rút ra một kết luận đơn giản: mỗi khi chiến sự hoặc cú sốc địa chính trị làm bùng phát lo ngại suy thoái và biến động giá tài sản, công thức chính sách thường quay về *“lãi suất thấp hơn”* và *“nhiều thanh khoản hơn”*. Trong bối cảnh đó, các tài sản thay thế – đặc biệt là *Bitcoin(BTC)* – có xu hướng được hưởng lợi, vì nhà đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn trước rủi ro lạm phát và sự suy giảm giá trị của tiền pháp định. *bình luận: Đây là logic “tiền rẻ” quen thuộc mà thị trường tiền mã hóa từng phản ánh mạnh mẽ giai đoạn 2020–2021.*

Dù vậy, Hayes không khuyến khích nhà đầu tư ngay lập tức chuyển sang trạng thái ưa rủi ro (risk-on) chỉ vì kịch bản Iran. Theo ông, còn quá sớm để biết Tổng thống Trump sẽ “tái thiết” Iran trong bao lâu, cũng như giới chính trị Mỹ sẵn sàng chịu đựng tổn thất về thị trường và dư luận đến mức nào. Nói cách khác, *luận điểm vĩ mô* chưa đủ để hành động nếu *chưa có tín hiệu chính sách rõ ràng*.

Hayes cho rằng chiến lược hợp lý là *kiên nhẫn quan sát* thay vì hành động theo kỳ vọng: chỉ khi Fed thực sự bắt đầu cắt giảm lãi suất, hoặc chính phủ mở rộng quy mô chi tiêu, in thêm tiền để tài trợ cho mục tiêu gắn với Iran, đó mới là thời điểm ông sẽ *mạnh tay mua vào Bitcoin(BTC) và một số altcoin* mà mình đề cập trong bài luận. *bình luận: Tức là ông đặt trọng tâm vào “phản ứng thực tế của chính sách” hơn là dự đoán thiên về địa chính trị.*

Tại thời điểm bài viết gốc được công bố, *Bitcoin(BTC)* giao dịch quanh mức 66.218 USD. Với tỷ giá khoảng 1.472 đồng/USD, giá trị này tương đương xấp xỉ 97,47 triệu đồng cho mỗi Bitcoin(BTC). Diễn biến thị trường lúc đó cho thấy nhà đầu tư dường như nhạy cảm hơn với việc *cú sốc địa chính trị sẽ làm thay đổi quỹ đạo lãi suất của Fed và điều kiện thanh khoản ra sao*, hơn là với bản thân rủi ro xung đột.

Trong bối cảnh này, xu hướng của *Bitcoin(BTC)* nhiều khả năng sẽ được quyết định bởi *“ngôn ngữ của chính sách tiền tệ”* – như hướng đi của lãi suất và quy mô bảng cân đối của Fed – hơn là tin tức dồn dập từ chiến trường Trung Đông. *bình luận: Với nhà đầu tư tiền mã hóa, theo dõi bước ngoặt chính sách của Fed có thể quan trọng không kém, thậm chí quan trọng hơn, so với diễn biến quân sự khi đánh giá triển vọng giá Bitcoin(BTC).*