Mô hình 'trả thay' mở rộng ứng dụng Bitcoin(BTC) và USDT trong thanh toán thực tế

Ngày càng nhiều người dùng có thể thanh toán hàng hóa tại các cửa hàng thông thường bằng tiền mã hóa như Bitcoin(BTC) hoặc USDT, dù người bán không trực tiếp chấp nhận loại tài sản này. Các ứng dụng thanh toán trung gian – được gọi là “trả thay” – đang âm thầm mở rộng quy mô hoạt động, mở ra cơ hội sử dụng tiền mã hóa trong đời sống thực tế.

Theo The Korea Economic Daily đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), **mô hình “trả thay” trong thanh toán bằng tiền mã hóa** cho phép người tiêu dùng quét mã QR tại cửa hàng, sử dụng ứng dụng để gửi tiền mã hóa như Bitcoin(BTC) hoặc USDT. Một đối tác tại địa phương sau đó sẽ thanh toán bằng tiền pháp định cho cửa hàng thay cho khách hàng. Trong cơ chế này, tiền mã hóa sẽ được chuyển cho đối tác đó và toàn bộ giao dịch được xử lý dựa trên hợp đồng đảm bảo giữa đôi bên.

Mô hình này đã bắt đầu phổ biến tại khu vực Đông Nam Á và các quốc gia có hệ thống thanh toán kỹ thuật số phát triển. Một ví dụ điển hình là ứng dụng PlebQR tại Thái Lan – ra mắt cuối năm 2024 – kết hợp **Bitcoin(BTC)** với hệ thống thanh toán quốc gia PromptPay.

Người dùng chỉ cần quét mã PromptPay tại cửa hàng, sau đó sử dụng PlebQR để thanh toán bằng BTC. Đối tác địa phương sẽ nhận BTC, đồng thời thanh toán số tiền tương ứng bằng đồng baht Thái trực tiếp cho cửa hàng.

PlebQR nhấn mạnh yếu tố riêng tư khi không lưu giữ địa chỉ, hóa đơn hay dữ liệu QR sau mỗi giao dịch. Dịch vụ này cũng không kết nối trực tiếp tới hệ thống PromptPay, giúp bảo đảm thông tin người dùng không bị tiết lộ với bên thứ ba.

Tính đến hiện tại, PlebQR đã thực hiện 1.270 giao dịch với tổng giá trị khoảng 670.000 baht (xấp xỉ 2,5 tỷ đồng). **Thời gian thanh toán trung bình** là 88 giây với tỷ lệ thành công trên 75%. Tuy nhiên, những con số này vẫn chưa được kiểm chứng độc lập từ bên ngoài.

Trong khi đó, một số startup khác đang phát triển các giải pháp xoay quanh **USDT** hoặc các loại stablecoin. Đáng chú ý là **Antarctic Wallet**, đăng ký tại Kyrgyzstan, đang triển khai dịch vụ tại Nga – nơi các lệnh trừng phạt tài chính khiến giao dịch quốc tế trở nên phức tạp.

Người dùng có thể đăng ký Antarctic Wallet qua Telegram, sau đó sử dụng QR code từ hệ thống thanh toán Nga – SBP – để thanh toán bằng **USDT** hoặc **TON**. Người trung gian được xác thực sẽ thanh toán bằng tiền pháp định thay cho người dùng và ghi nhận khoản khấu trừ tiền mã hóa tương ứng. Quá trình này mất khoảng 8 giây, trong khi chuyển tiền qua thẻ cần từ 2 đến 3 phút.

Dù Antarctic Wallet không phải dịch vụ “phi lưu ký” hoàn toàn, nhưng nền tảng này vẫn giữ tiền người dùng và thu phí vận hành như mạng lưới hay kiểm tra chống rửa tiền. Mức tối thiểu để nạp tiền là 5 USD, tương đương khoảng 7.255 đồng Việt Nam. Phí định danh tùy theo mạng lưới và loại token, với **USDT(TRC-20)** khoảng 3.990 đồng và **TON** khoảng 0,2 token.

Một phiên bản trình diễn tương tự đã được thử nghiệm tại hội thảo ETHGlobal ở Đài Bắc năm 2025, cho phép khách du lịch nhanh chóng ghép nối với đối tác địa phương để thanh toán ở cửa hàng qua mã QR.

Tuy vậy, các chuyên gia cũng cảnh báo về rủi ro liên quan đến công nghệ và pháp lý. Ông Tom Armstrong, trưởng nhóm tư vấn tuân thủ tại TRM Labs, lưu ý rằng mô hình tập trung – nơi nền tảng giữ tài sản người dùng và đảm nhiệm các khoản thanh toán – có thể biến nhà vận hành thành điểm trung chuyển chính trong phòng chống rửa tiền.

Ở chiều ngược lại, dịch vụ phi lưu ký **giảm thiểu rủi ro pháp lý**, nhưng khiến hệ thống phải phụ thuộc vào các đối tác địa phương đáng tin cậy. Ngay cả dịch vụ như PlebQR cũng mất hơn một phút để hoàn tất một giao dịch – **thua kém hệ thống thanh toán tức thời** như Visa hay Mastercard.

Ari Redbord, Giám đốc chính sách của TRM Labs bình luận: “Mô hình ‘trả thay’ là một ví dụ tích cực về việc đưa tiền mã hóa vào cuộc sống thực”. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng các tầng lớp trung gian phức tạp khiến tính minh bạch về dòng tiền và kiểm soát tài chính trở nên khó khăn. Với các thị trường có nguy cơ cao như Nga hay Kyrgyzstan, mô hình này còn mang thêm mối lo về **tránh trừng phạt** và tài trợ các hoạt động phi pháp.

Tóm lại, **các ứng dụng “trả thay” trong thanh toán bằng Bitcoin(BTC) và USDT** đang mở rộng tính ứng dụng của tiền mã hóa trong thế giới thực. Tuy nhiên, thách thức trong việc cân bằng giữa **trải nghiệm người dùng** và **tuân thủ quy định** sẽ là rào cản lớn cần giải quyết nếu mô hình này muốn đạt đến quy mô lớn hơn trong tương lai.