Lãnh đạo Coinbase(COIN) bị kiện nội gián hơn 2 tỷ USD, tòa Delaware cho phép tiếp tục xét xử

Theo một quyết định mới đây từ Tòa án Delaware, vụ kiện nội gián nhắm vào ban lãnh đạo của Coinbase(COIN) – bao gồm Giám đốc điều hành Brian Armstrong và nhà đầu tư nổi tiếng Marc Andreessen – sẽ tiếp tục được đưa ra xét xử, bất chấp báo cáo điều tra nội bộ phủ nhận hành vi sai phạm. Vụ việc xoay quanh việc ban lãnh đạo **Coinbase(COIN)** bị cáo buộc đã bán ra khoảng 2,9 nghìn tỷ won (tương đương hơn 2 tỷ USD) cổ phiếu ngay sau khi công ty thực hiện niêm yết trực tiếp lên sàn Nasdaq năm 2021, làm dấy lên nghi vấn về hành vi "bán tháo" dựa trên thông tin nội bộ.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), Coinbase thực hiện phương thức niêm yết dạng direct listing (niêm yết trực tiếp), cho phép các cổ đông hiện hữu bán cổ phần ngay trong ngày đầu giao dịch mà không chịu giới hạn phong tỏa cổ phiếu (lock-up). Nhờ đó, các lãnh đạo cấp cao bao gồm CEO Brian Armstrong, Giám đốc vận hành Emily Choi, đồng sáng lập Fred Ehrsam cùng doanh nghiệp đầu tư Andreessen Horowitz đã bán ra tổng cộng hơn 2 tỷ USD cổ phần. Trong đó, Armstrong thu về khoảng 291,8 triệu USD, Emily Choi đạt 224 triệu USD, còn Fred Ehrsam và Andreessen Horowitz lần lượt thu được 219,5 triệu USD và 118,7 triệu USD.

Vụ kiện được khởi xướng vào năm 2023 bởi cổ đông Adam Grabski, người cho rằng các thành viên hội đồng quản trị **Coinbase(COIN)** đã lợi dụng thông tin chưa công bố để tránh được khoản lỗ tiềm tàng lên tới 1 tỷ USD, gây thiệt hại cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Đáp lại, **Coinbase(COIN)** đã thành lập một Ủy ban Xét xử Đặc biệt (Special Litigation Committee - SLC) và tiến hành điều tra suốt 10 tháng, kết luận không có hành vi vi phạm. Tuy nhiên, thẩm phán Kathaleen McCormick từ chối chấp nhận kết quả này vì đặt nghi vấn về tính độc lập của ủy ban.

Bình luận: Việc một trong các thành viên ủy ban – Gokul Rajaram – có mối quan hệ tài chính chồng chéo với Andreessen Horowitz, bao gồm ít nhất 50 khoản đầu tư cùng thực hiện từ năm 2007, đã khiến tòa án xem xét đây là xung đột lợi ích nghiêm trọng. Mặc dù McCormick thừa nhận không nghi ngờ thiện chí cá nhân của Rajaram, bà cho rằng điều này đủ để làm "suy giảm tính độc lập cần thiết" của ủy ban.

Một phần nguyên nhân khiến tranh cãi trở nên gay gắt là vì cách thức niêm yết không qua IPO truyền thống đi kèm cơ chế cởi mở của direct listing. Thiếu hàng rào kiểm soát như thời gian phong tỏa cổ phiếu (lock-up) đã vô tình tạo điều kiện để các cổ đông nội bộ hiện thực hóa lợi nhuận trước đà giảm giá. Trên thực tế, ngay sau khi niêm yết ở mức giá khởi điểm 381 USD/cổ phiếu, giá cổ phiếu **Coinbase(COIN)** đã lao dốc 37% chỉ trong vòng 5 tuần, kéo theo mức giảm vốn hóa khoảng 53,6 nghìn tỷ won (~37 tỷ USD).

Trong khi đó, ban điều hành **Coinbase(COIN)** vẫn giữ quan điểm rằng không có hành vi lợi dụng thông tin nội bộ. Họ dẫn kết luận của SLC cho rằng biến động cổ phiếu chủ yếu đến từ xu hướng thị trường tiền mã hóa và diễn biến giá của Bitcoin(BTC), loại tài sản có mức độ tương quan cao với cổ phiếu Coinbase. Theo đại diện pháp lý của ủy ban – luật sư Brad Sorrels – hầu hết những người bán cổ phần chỉ bán khoảng 1% tổng lượng sở hữu và được công ty cùng ngân hàng đầu tư yêu cầu thực hiện điều này để tăng tính thanh khoản cho thị trường.

Bình luận: Phản ứng trái chiều từ giới công nghệ cũng cho thấy sự mất lòng tin vào hệ thống pháp lý bang Delaware. Một số nhà đầu tư lớn, trong đó có chính Marc Andreessen, đã công khai chỉ trích "thiên kiến" của hệ thống tòa án tại đây. Đáng chú ý, vào tháng 11 năm ngoái, **Coinbase(COIN)** tuyên bố sẽ chuyển trụ sở chính về Texas, viện dẫn lý do "tăng cường hiệu quả chiến lược dài hạn và rút ngắn khâu tuân thủ pháp lý".

Sự kiện lần này tiếp tục khoét sâu vào những tranh cãi về mô hình niêm yết trực tiếp, đồng thời làm dấy lên lo ngại về rủi ro đạo đức và trách nhiệm pháp lý ở cấp quản trị. Vụ kiện nhắm đến ban điều hành **Coinbase(COIN)** đang bổ sung thêm một vết đen, sau khi một nhân viên công ty này từng bị kết tội giao dịch nội gián hình sự vào năm 2023.

Tóm lại, vụ kiện nội gián cấp cao tại **Coinbase(COIN)** không chỉ là sự kiện pháp lý đơn lẻ, mà còn phản ánh những bất cập trong cách các doanh nghiệp công nghệ lựa chọn mô hình niêm yết. Với quy mô lên tới 2,9 nghìn tỷ won và liên quan đến nhiều lãnh đạo hàng đầu trong ngành tiền mã hóa, vụ việc có thể đặt ra tiền lệ mới về trách nhiệm minh bạch và giám sát quyền lực nội bộ.