Ethereum thử nghiệm ERC-8004: Mở đường cho mạng lưới AI phân tán

Ethereum thí điểm ERC-8004: Đặt nền móng cho niềm tin giữa các AI

Ethereum đang từng bước định hình lại vai trò của mình như một nền tảng cơ sở cho các hệ thống AI phân tán, thông qua tiêu chuẩn mới mang tên “từ ERC-8004”. Dự kiến sớm được triển khai trên mạng chính, “từ ERC-8004” sẽ cho phép các tác nhân AI (Agent) tương tác và hợp tác lẫn nhau mà không cần đến cơ chế kiểm soát tập trung.

Theo nguồn tin từ Ethereum Foundation, tiêu chuẩn này đã thu hút sự quan tâm ngay từ tháng 8 năm ngoái. Ông Davide Crapis, phụ trách mảng AI của Ethereum Foundation, tuyên bố trong một video gần đây rằng mạng Ethereum là “nền tảng độc nhất cho việc xử lý và thanh toán giữa các AI”. Ông cũng tiết lộ đã có khoảng 1.000–2.000 lập trình viên tích cực tham gia phát triển trong hệ sinh thái mới này.

Blockchain – lời giải cho bài toán niềm tin trong thế giới AI

Hiện tại, các tác nhân AI đang bị cô lập trong hệ sinh thái riêng biệt như của Google hay OpenAI, khiến việc giao tiếp – đặc biệt là giữa các tổ chức khác nhau – gặp khó khăn do thiếu cơ sở tin tưởng lẫn nhau. Dù một số dữ liệu có thể được trao đổi, ví dụ như giao thức A2A của Google hay MCP của Anthropic, các giao dịch vẫn đối mặt với rủi ro cao về minh bạch và kiểm chứng.

“Từ ERC-8004” nhằm giải quyết vấn đề này với ba cấu phần chính:

- Mỗi AI được cấp một nhận dạng định danh dưới dạng NFT. Điểm đặc biệt là ID này không thể bị chỉnh sửa, tạo ra hồ sơ xác thực vĩnh viễn trên blockchain.

- Dữ liệu đánh giá và hiệu suất của AI được ghi lại on-chain, tương tự thao tác đánh giá tài xế trong Uber. Điều này giúp xây dựng mức độ “từ tín nhiệm” và danh tiếng một cách khách quan.

- Với các nhiệm vụ có độ rủi ro cao, một quy trình xác minh bổ sung sẽ được áp dụng. Cụ thể, người xác minh có thể đặt tiền ký quỹ để thực hiện tái kiểm định, hoặc sử dụng giải pháp chứng minh không tiết lộ (ZKP) để chứng minh độ chính xác của AI.

Mỗi tác nhân AI sẽ có một hồ sơ chứa thông tin kỹ thuật, điểm truy cập và giao thức mà nó hỗ trợ trên chuỗi Ethereum. Ngoài ra, một hệ thống đăng ký danh tiếng chuyên biệt cũng sẽ lưu trữ đánh giá người dùng lên hệ thống lưu trữ phân tán IPFS. Từ đó, cộng đồng có thể truy cập và kiểm thử các AI thông qua công cụ tìm kiếm chuyên dụng.

Big Tech đổ bộ vào ERC-8004: Coinbase, MetaMask vào cuộc

“Từ ERC-8004” là thành quả hợp tác giữa nhiều nhân vật tên tuổi trong ngành. Trong danh sách đồng tác giả có Marco De Rossi từ MetaMask, Eric Reppel của Coinbase và Jordan Ellis – người giữ vai trò chủ chốt trong nhóm phát triển A2A tại Google.

MetaMask hiện đã tích hợp thử nghiệm tiêu chuẩn này, và hơn 70 dự án đang phát triển các trình duyệt tương tác dành cho các AI agent. Không chỉ vậy, nhiều mạng mở rộng của Ethereum, bao gồm dự án lớp 2 Taiko, cũng chính thức ủng hộ tiêu chuẩn này.

Theo một số phân tích, sự ra đời của “từ ERC-8004” có thể mở đường cho một nền kinh tế “tác nhân tự chủ” (Agentic Economy) trị giá hàng nghìn tỷ đô la Mỹ.

Lập trình viên có biệt danh binji bình luận: “Loài người có thể xây dựng nên nền văn minh bằng lòng tin ngầm, nhưng AI agent thì không. Chúng cần một sổ cái sự thật – chính là blockchain. Và ERC-8004 cho thấy Ethereum cùng các mạng lớp 2 có thể trở thành nền tảng chung đó.”

Cơ sở hạ tầng thanh toán “x402” mở rộng năng lực của ERC-8004

Không dừng lại ở bản sắc và đánh giá, hạ tầng thanh toán giữa các AI cũng được thiết lập với sự ra mắt của “x402” – một giao thức thanh toán tự động đến từ Coinbase. Giao thức này ghi nhận mức tăng trưởng giao dịch vượt mốc 10.000% vào tháng 10 năm ngoái.

Theo cơ chế mới, “từ ERC-8004” đảm nhiệm phần xác thực và quản lý danh tiếng, còn “x402” phụ trách thanh toán giữa máy với máy. Coinbase và Cloudflare đã thành lập tổ chức “x402 Foundation”, nỗ lực thiết lập chuẩn mực thanh toán dành riêng cho AI.

Bên cạnh đó, họ còn ra mắt NET Dollar – một “từ stablecoin” thiết kế riêng cho vi thanh toán trong hệ thống AI. NET Dollar sẽ trở thành trụ cột tài chính cho các agent AI trong môi trường tương thích với “từ ERC-8004”.

Ethereum có thể trở thành TCP/IP của AI?

Chuyên gia Jiawei từ quỹ đầu tư Web3 IOSG bình luận: “Nếu muốn tách mọi quyền kiểm soát AI khỏi các công ty đơn lẻ, thì ta cần một lớp điều phối trung lập như blockchain. ERC-8004 có tiềm năng trở thành TCP/IP của thế giới AI.”

Sự tham gia của những gã khổng lồ công nghệ như Google, Coinbase và MetaMask khiến cho “từ ERC-8004” vượt xa một thử nghiệm trong không gian crypto. Giới chuyên môn dự báo Ethereum đang dần chuyển mình thành nền tảng điều phối trung lập giữa các tác nhân AI – nơi mọi tương tác được thiết lập dựa trên “từ danh tiếng” phân tán và minh bạch.

Tổng kết

Việc Ethereum tiên phong triển khai “từ ERC-8004” không chỉ mở ra hướng đi mới cho công nghệ “từ AI”, mà còn củng cố vai trò của blockchain như trụ cột niềm tin trong hệ sinh thái máy móc. Khi được kết hợp cùng giao thức thanh toán “x402”, dự án này cho thấy tiềm năng tạo lập một nền kinh tế tác nhân tự trị với tính minh bạch và bảo mật cao – điều vốn luôn là điểm yếu trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo hiện nay.