Ethereum(ETH) đối mặt nguy cơ mất ổn định mạng sau nâng cấp Fusaka

Ethereum đối mặt với nguy cơ quá tải sau nâng cấp Fusaka, gây lo ngại về độ ổn định mạng

Ethereum(ETH) đã ghi nhận tình trạng quá tải dữ liệu nghiêm trọng kể từ sau nâng cấp “Fusaka” vào tháng 12, bất chấp việc đã tăng giới hạn dung lượng xử lý. Nhiều khối chứa dữ liệu vượt ngưỡng bị loại khỏi mạng lưới, dẫn đến lo ngại rằng Ethereum chưa đủ khả năng gánh vác hoàn toàn nhu cầu mở rộng từ các giải pháp lớp 2 như Optimism(OP), Arbitrum(ARB) hay Base(Base).

Theo báo cáo từ tổ chức nghiên cứu blockchain MigaLabs công bố ngày 24 (giờ địa phương), sau khi phân tích hơn 750.000 slot được khai thác từ tháng 10, kết quả cho thấy khi một khối chứa quá 16 blob — đơn vị dữ liệu tạm thời được các hệ thống lớp 2 sử dụng để đăng tải dữ liệu giao dịch lên mạng chính Ethereum — thì nguy cơ khối bị loại khỏi mạng tăng lên đáng kể.

Bình luận: Fusaka được kỳ vọng sẽ giảm chi phí và cải thiện khả năng mở rộng bằng cách tăng số lượng “từ blob” trong mỗi khối. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy hệ thống chưa thể xử lý các khối “nặng dữ liệu” một cách trơn tru, khiến tình trạng rớt khối diễn ra thường xuyên hơn.

Blob vượt 16 đơn vị làm tăng gấp ba lần tỉ lệ rớt khối

Cụ thể, các slot chứa tối đa 15 blob có tỉ lệ bị loại khỏi mạng chỉ khoảng 0,5%. Nhưng khi số blob vượt mốc 16, tỉ lệ này tăng vọt lên trung bình 0,77%, thậm chí có những trường hợp đạt 1,79%. Đặc biệt, với khối chứa 21 blob, tỉ lệ rớt khối cao gấp hơn 3 lần so với mức trung bình. Điều này cho thấy càng nhiều blob, nguy cơ mất mát dữ liệu hoặc chậm xử lý càng cao.

Dù mục tiêu về số blob đã được nâng lên 14, song số lượng blob được xử lý thực tế lại có xu hướng giảm. MigaLabs cho biết: “Mạng lưới hiện vẫn chưa thể tiếp nhận hiệu quả lượng dữ liệu được mở rộng”. Những khối vượt mốc 16 blob vẫn còn rất ít, chỉ vài trăm trong tổng số hàng trăm nghìn slot, cho thấy hiệu quả từ nâng cấp Fusaka vẫn chưa thực sự được phát huy.

Mạng lưới Ethereum có thể bị đe dọa nếu nhu cầu dữ liệu tiếp tục tăng vọt

Trong báo cáo, MigaLabs cảnh báo rằng nếu nhu cầu từ lớp 2 ngày càng lớn và khối vượt 16 blob trở nên phổ biến, “từ Ethereum” có thể đối mặt với khủng hoảng ổn định mạng ở quy mô hệ thống. Bởi lẽ, các hệ sinh thái lớp 2 phụ thuộc vào khả năng cung cấp dữ liệu an toàn từ mạng chính. Nếu mạng chính thường xuyên trễ hoặc rớt khối, toàn bộ chuỗi ứng dụng dApp và giao dịch có thể bị ảnh hưởng.

Do đó, MigaLabs đề xuất cần thận trọng khi mở rộng giới hạn blob thêm nữa. “Dữ liệu vẫn còn hạn chế, nhưng những tín hiệu ban đầu đều cho thấy một mô hình nhất quán về rủi ro rớt khối khi số blob vượt ngưỡng. Các quyết định mở rộng tiếp theo cần chờ cho đến khi tỉ lệ lỗi quay về mức kiểm soát, đồng thời đánh giá thêm mức độ sử dụng thực tiễn trong giới hạn hiện tại.”

Bình luận: Việc duy trì sự ổn định của “mạng Ethereum” trong bối cảnh ngày càng nhiều giao dịch lớp 2 đổ về là bài toán cấp thiết không chỉ với nhà phát triển mà còn cả cộng đồng nhà đầu tư.

Trong diễn biến khác, Ethereum Foundation gần đây cũng đã đặt mục tiêu phát triển công nghệ “kháng lượng tử (post-quantum)” như một phần trong chiến lược an ninh mạng chính. Một nhóm nghiên cứu chuyên trách đang được triển khai với ngân sách trên 2 triệu USD (khoảng 28,7 tỷ đồng) do nhà nghiên cứu Justin Drake dẫn đầu, cùng sự tham gia của chuyên gia Thomas Coratger và Emile.

Kết luận: Mặc dù nâng cấp Fusaka được thiết kế để tăng cường khả năng mở rộng, nhưng các số liệu từ sau triển khai lại cho thấy “từ Ethereum” vẫn đang gặp khó trong việc xử lý dữ liệu quy mô lớn. Việc cẩn trọng đánh giá điểm nghẽn và trì hoãn các động thái mở rộng tiếp theo có thể là bước đi hợp lý trong giai đoạn hiện nay.