Sự trỗi dậy của hạ tầng vật lý phi tập trung (DePIN): Xu hướng chủ đạo năm 2026
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ, ngày càng có nhiều nhà phát triển và nhà đầu tư đặt câu hỏi: "Ai sẽ vận hành AI trong thế giới thực?" AI không chỉ cần mã lệnh và thuật toán, mà còn cần một nền tảng hạ tầng vật lý thực sự như năng lực tính toán, băng thông và không gian lưu trữ. Trong xu hướng đó, khái niệm “từ”hạ tầng vật lý phi tập trung (DePIN)”đang dần nổi lên như một trong những chủ đề trọng điểm của năm 2026.
Theo dữ liệu thị trường mới nhất, DePIN đã dần thoát khỏi giai đoạn khái niệm để trở thành một lĩnh vực có giá trị thực tế. Trong năm 2025, số lượng thiết bị được kết nối với DePIN đã tăng gần 450% so với năm trước, trong khi lợi nhuận từ giao thức tăng 258%, đạt mức trung bình 443.770 USD mỗi tuần (khoảng 6,4 tỷ đồng). Giai đoạn đặt câu hỏi về tính khả thi đã qua. Vấn đề trọng tâm hiện nay là DePIN sẽ mở rộng quy mô như thế nào — nhanh và hiệu quả đến mức độ nào.
Cấu trúc thị trường “từ”DePIN“từ” đang thay đổi với những chỉ số tăng trưởng ấn tượng
Tính đến ngày 19 tháng 1 năm 2026, tổng vốn hóa thị trường của hệ sinh thái DePIN đạt khoảng 11,1 tỷ USD (tương đương 16,1 nghìn tỷ đồng) — con số này chỉ mới tính đến các dự án đã phát hành token. Với các dự án chưa niêm yết, quy mô thị trường thực tế nhiều khả năng còn lớn hơn đáng kể.
Mặc dù giá token của các dự án “từ”DePIN”trong năm 2025 đã giảm trung bình 80%, các dự án có cơ sở hạ tầng thực tế lại phục hồi mạnh mẽ. Đơn cử như mạng kết xuất thời gian thực Render(RENDER) đã tăng 62% chỉ trong tháng đầu năm 2026; Arweave(AR) và Akash(AKASH) cũng đạt mức tăng hai chữ số.
Trong lĩnh vực mạng không dây, số lượng router được triển khai toàn cầu đã vượt mốc 5 triệu thiết bị. Một số dự án còn thiết lập quan hệ hợp tác với các công ty trong danh sách Fortune 500, giúp mở rộng lượng khách hàng lên thêm 23%. Trong khi đó, dự án bản đồ HiveMapper đã thu thập hơn 700 triệu km dữ liệu đường bộ — tương đương khoảng 37% hệ thống đường sá toàn cầu, và đã huy động thành công 32 triệu USD (khoảng 461 tỷ đồng). Về phía Akash, nền tảng này đạt mức doanh thu lặp lại hàng năm (ARR) là 4,3 triệu USD (khoảng 62 tỷ đồng), chủ yếu nhờ vào nhu cầu AI ngày càng cao và có tính ổn định dài hạn.
Thị trường chuyển dịch sang mô hình đánh giá dựa trên hiệu quả và hợp đồng thực tế
Sự thay đổi lớn đang diễn ra: thay vì chỉ đánh giá dự án qua các chỉ số bề ngoài như số lượng thiết bị kết nối, nhà đầu tư hiện tập trung vào các yếu tố thiết thực như lưu lượng có hiệu lực, mức độ hài lòng của khách hàng có trả phí, và các hợp đồng thương mại được ký kết. Năm 2026 sẽ là năm mà thành công của một dự án được định đoạt không phải bởi giá token, mà bởi “từ”tỷ lệ sử dụng thực tế, mức độ tín nhiệm và doanh thu dựa trên hợp đồng thực tế“từ”.
Đáng chú ý, “từ”DePIN“từ” đang ngày càng khẳng định vai trò thiết yếu trong chuỗi hạ tầng hỗ trợ AI. Nếu AI được xem là phần giao diện phía trước thì DePIN chính là chuỗi cung ứng đằng sau, đảm bảo các nhu cầu tính toán và lưu trữ khổng lồ được đáp ứng theo cách linh hoạt và phi tập trung. Với sự hạn chế rõ rệt từ các trung tâm dữ liệu truyền thống, DePIN dần trở thành giải pháp bắt buộc.
Những chỉ số hiệu suất chủ chốt được theo dõi hiện nay bao gồm “doanh thu trên mỗi nút mạng” và “tỷ lệ sử dụng dịch vụ thực tế”. Các hợp đồng lớn thuộc dạng doanh nghiệp - doanh nghiệp (B2B), hoặc thỏa thuận kết nối hạ tầng với nhà mạng đang trở thành thước đo giá trị và độ tin cậy.
Ở khía cạnh pháp lý, thị trường cũng chứng kiến những tín hiệu tích cực. Quyết định bác bỏ vụ kiện của Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) đối với Nova Labs mang tính chất tiền lệ, cho thấy sự linh hoạt trong cách tiếp cận với các token sử dụng thực tế.
Ngoài ra, xu hướng sáp nhập trong ngành đang gia tăng. Các dự án bản đồ tự động hiện đang tích hợp chiều sâu với những nền tảng dữ liệu phục vụ xe tự lái, mang lại giải pháp từ đầu đến cuối. Đồng thời, các trào lưu như tài sản thực được mã hóa (RWA) hay “từ”stablecoin“từ” — vốn đóng vai trò cầu nối thanh toán tốc độ cao — đang bổ trợ rất tốt cho định hướng hạ tầng thực tế của DePIN.
Theo dự báo từ các công ty nghiên cứu thị trường, tổng quy mô “từ”DePIN”toàn cầu dự kiến đạt tới 3.500 tỷ USD (khoảng 5.048 nghìn tỷ đồng) vào năm 2028.
Dòng chảy ẩn phía sau sự trỗi dậy của DePIN
Đằng sau bức tranh hào nhoáng là những yếu tố vận hành sâu hơn đang quyết định sự đi lên của DePIN. Trước hết là sự thiếu hụt dai dẳng về tài nguyên tính toán cho các ứng dụng AI — điều này khiến hạ tầng phân tán trở thành giải pháp kinh tế – kỹ thuật không thể thay thế.
Thêm vào đó, sự cố lớn tại Cloudflare vào tháng 11 vừa qua đã khiến cả ngành công nghệ phải tỉnh táo trước "nguy cơ tập trung hóa", từ đó làm tăng nhu cầu tìm kiếm các giải pháp phi tập trung an toàn hơn. Việc phổ cập phần cứng đơn giản như cảm biến và router giúp việc mở rộng mạng lưới hạ tầng ngày càng dễ dàng và rẻ hơn.
Không kém phần quan trọng, “từ”stablecoin“từ” ngày càng được xem như phân tử tài chính chủ lực cho hệ sinh thái DePIN. Stablecoin giúp cho hàng triệu cộng tác viên trên toàn cầu có thể nhận thưởng ngay lập tức sau mỗi đóng góp, mở ra một nền kinh tế vi mô mang tính toàn cầu.
Một thế mạnh khác của DePIN chính là cấu trúc kế toán minh bạch dựa trên công nghệ chuỗi khối: mô hình “bằng chứng công việc” qua hợp đồng thông minh cho phép mọi hoạt động được giám sát công khai và dễ dàng kiểm toán. Điều này làm cho hạ tầng dạng DePIN phù hợp với các mô hình doanh nghiệp có yêu cầu cao về tính minh bạch như bảo hiểm hoặc ngân hàng doanh nghiệp.
“từ”DePIN“từ” không phải là một xu hướng ngắn hạn
Nhìn vào tổng thể, DePIN không đơn thuần là một cơn sốt đầu tư nhất thời. Đây là một “cuộc chuyển đổi có cấu trúc” — chuyển đổi về cách xây dựng hạ tầng, cách phân phối tài nguyên công nghệ, và cách thiết lập mạng lưới toàn cầu. Vấn đề không còn là “có nên áp dụng DePIN” mà là “khi nào DePIN trở nên không thể thiếu”.
Công nghệ đã trưởng thành, nhu cầu thị trường đã định hình rõ nét, và năm 2026 sẽ là năm chứng kiến sự hiện thực hóa của cuộc chuyển đổi này — sâu rộng, bền vững và mang tính toàn cầu.
Bình luận 0