Mỹ thúc đẩy luật CLARITY để minh định tài sản kỹ thuật số và quản lý tiền mã hóa

Mỹ đẩy mạnh quy định thị trường tiền mã hóa với dự thảo “Luật minh định tài sản kỹ thuật số”

Một bước tiến quan trọng trong nỗ lực xóa bỏ sự mơ hồ về pháp lý của thị trường tiền mã hóa tại Mỹ đang thu hút sự chú ý – đó là “Luật minh định thị trường tài sản kỹ thuật số” (CLARITY Act). Dự luật nhằm làm rõ khái niệm "tài sản kỹ thuật số", phân định quyền giám sát giữa các cơ quan quản lý và quy định nghĩa vụ công bố thông tin. Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), CLARITY Act hiện đang được Thượng viện Hoa Kỳ xem xét sau khi Hạ viện thông qua vào năm 2025.

Dự luật đánh dấu một nỗ lực của Mỹ trong việc xây dựng quy chuẩn pháp lý toàn diện cho thị trường tiền mã hóa, vốn đã chịu nhiều chỉ trích vì sự chồng chéo giữa Ủy ban Giao dịch Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC).

Mở rộng quyền lực CFTC với khái niệm “hàng hóa kỹ thuật số”

CLARITY Act đưa ra khái niệm mới là “hàng hóa kỹ thuật số” (digital commodity) nhằm chỉ các tài sản có giá trị cốt lõi đến từ hệ thống blockchain – chẳng hạn Bitcoin (BTC) hoặc Ethereum (ETH). Những tài sản này sẽ được đặt dưới sự giám sát của CFTC, đặc biệt trong các giao dịch giao ngay, ngoại trừ các loại tài sản truyền thống như cổ phiếu hay stablecoin.

Trong khi đó, SEC sẽ tiếp tục giám sát các hoạt động phát hành công khai, bảo vệ nhà đầu tư và việc công bố thông tin dựa trên tính chất chứng khoán của tài sản. Tại những lĩnh vực chồng chéo, hai cơ quan này được khuyến khích xây dựng quy định phối hợp.

Bình luận: Cơ chế phân quyền này nhằm xử lý mâu thuẫn kéo dài giữa hai cơ quan quản lý, đồng thời giúp các doanh nghiệp xác định rõ quy tắc tuân thủ, tránh “bị bắt đột ngột”.

Tăng cường minh bạch với quy định công bố thông tin và giám sát trung gian

CLARITY Act yêu cầu các nhà phát hành tài sản kỹ thuật số phải cung cấp thông tin kỹ thuật, mô hình kinh tế token và rủi ro tiềm ẩn dưới dạng công bố tiêu chuẩn. Việc này giúp các nhà đầu tư dễ dàng đối chiếu dữ liệu giữa các dự án, từ đó nâng cao lòng tin thị trường.

Bên cạnh đó, những đơn vị trung gian như sàn giao dịch, nhà môi giới và đại lý cũng sẽ phải tuân thủ các điều kiện đăng ký, báo cáo và bị giám sát. Hoạt động giao dịch do CFTC dẫn dắt và cơ chế quản lý “hành vi” được ưu tiên hơn việc chỉ tập trung vào bản chất tài sản.

Chuyên biệt hóa stablecoin với luật riêng – “GENIUS Act”

Stablecoin sẽ không nằm trong phạm vi điều chỉnh của CLARITY Act mà được điều chỉnh bởi “Luật quản trị tài sản kỹ thuật số thanh toán” (GENIUS Act) – một dự luật đã được thông qua từ năm 2025. GENIUS Act định nghĩa stablecoin là loại tài sản riêng biệt, không phải chứng khoán hay hàng hóa, và yêu cầu hệ thống dự trữ nghiêm ngặt, điều kiện hoàn trả, cũng như cơ chế giám sát chặt chẽ.

CLARITY Act chỉ điều chỉnh các tiện ích liên quan đến stablecoin như chương trình tặng thưởng, quyền lợi bổ sung... Đồng thời đóng vai trò cân bằng trong hệ sinh thái tài sản kỹ thuật số chung.

Thiết lập định nghĩa “blockchain trưởng thành” – Hướng đến sự phi tập trung

Một điểm sáng đáng chú ý là CLARITY Act đưa ra khái niệm “blockchain trưởng thành” – đề cập đến các mạng lưới đạt mức độ phân quyền nhất định kèm theo các tiêu chuẩn kỹ thuật. Token trong hệ thống như vậy có thể được phân loại là “hàng hóa kỹ thuật số” và do CFTC quản lý, giúp giảm gánh nặng tuân thủ.

Bình luận: Điều này phản ánh quan điểm rằng vai trò của blockchain cần được đánh giá theo tiến trình phát triển, chứ không chỉ giới hạn ở những tiêu chí pháp lý cứng nhắc.

Những tranh cãi chưa thể hóa giải

Dù được kỳ vọng là “liều thuốc chữa” cho sự rối ren pháp lý, CLARITY Act vẫn vấp phải chỉ trích. Các chuyên gia cảnh báo rằng đạo luật chưa giải quyết triệt để bài toán quản lý đối với các mô hình phi tập trung (DeFi) hay các tài sản “lai” có đặc điểm của cả chứng khoán và hàng hóa.

Không ít người cũng lo ngại rằng tiêu chuẩn bảo vệ nhà đầu tư dưới khung giám sát CFTC là chưa đủ mạnh như trong luật chứng khoán. Thêm vào đó, chưa rõ liệu các quyền hạn kiểm soát gian lận của SEC có thể áp dụng hiệu quả ở các lĩnh vực do CFTC quản lý hay không.

Kết luận: CLARITY Act là chìa khóa cho định hướng thị trường tiền mã hóa Mỹ

Sự ra đời của CLARITY Act là nỗ lực đầy tham vọng nhằm xây dựng nền móng pháp lý rõ ràng cho thị trường tiền mã hóa tại Mỹ. Thông qua việc phân loại tài sản, quy định công bố thông tin, cũng như phân chia trách nhiệm quản lý, đạo luật này kỳ vọng sẽ làm rõ nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp và gia tăng sự tin cậy của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, việc ban hành luật mới chỉ là bước đầu. Khả năng thực thi linh hoạt và cập nhật của các cơ quan quản lý mới là yếu tố quyết định thành công lâu dài. Nếu được thông qua và triển khai hiệu quả, CLARITY Act có thể đặt nền tảng cho một khuôn khổ quản lý liên bang thống nhất – qua đó nâng cao vị thế của Mỹ trên thị trường tiền mã hóa toàn cầu.

Từ khóa: “luật CLARITY”, “tài sản kỹ thuật số”, “quản lý tiền mã hóa”