Nga dùng tiền mã hóa ổn định A7A5 để né lệnh trừng phạt, khối lượng giao dịch vượt 100 tỷ USD

Theo Elliptic công bố ngày 24 (giờ địa phương), một dạng tiền mã hóa ổn định mới mang tên “A7A5” do Nga phát hành đang được sử dụng để thực hiện các giao dịch xuyên biên giới với quy mô cực lớn nhằm né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế. Được định giá theo đồng rúp Nga, A7A5 đã xử lý hơn 100 tỷ USD (tương đương khoảng “1.468 nghìn tỷ won”) giá trị giao dịch chỉ trong một thời gian ngắn sau khi ra mắt.

A7A5 là tiền mã hóa ổn định “gắn với đồng rúp”, được thiết kế phục vụ cho các doanh nghiệp Nga đang bị ngắt kết nối khỏi hệ thống tài chính quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh lệnh trừng phạt từ Mỹ và châu Âu vẫn đang siết chặt. Theo báo cáo từ Elliptic – công ty phân tích blockchain có trụ sở tại Anh – khối lượng giao dịch hàng ngày của A7A5 đạt mức hàng tỷ USD. Khối lượng này đã tăng mạnh chỉ trong vòng vài tháng tính từ khi token này được phát hành.

Bình luận: Việc một đồng “tiền mã hóa ổn định” gắn chặt với đồng nội tệ Nga có thể dễ dàng đạt được khối lượng giao dịch cực lớn cho thấy nhu cầu sử dụng tài sản số để thay thế hệ thống ngân hàng truyền thống là rất cao trong môi trường bị phong tỏa tài chính.

Theo phân tích, A7A5 hoạt động chủ yếu thông qua mạng lưới các tổ chức tài chính tư nhân tại Nga và được bảo chứng bằng tiền gửi đồng rúp. Một số ngân hàng và công ty fintech Nga có liên quan đến A7A5 đã bị đưa vào danh sách trừng phạt bởi chính phủ Mỹ và Anh. Những cá nhân và tổ chức liên đới với dự án này trở thành mục tiêu của các nhà chức trách phương Tây, do nguy cơ nó bị lợi dụng làm công cụ “lách” khỏi hệ thống kiểm soát.

Bên cạnh đó, các dòng vốn qua A7A5 được ghi nhận tập trung chủ yếu tại một số ít sàn giao dịch tập trung, cùng một số kênh “giao dịch trực tiếp trên chuỗi” (on-chain routes). A7A5 còn đóng vai trò như cầu nối giữa các loại “tiền mã hóa ổn định” và các loại tài sản số khác, giúp người dùng thuộc diện bị trừng phạt có thể chuyển tiền xuyên biên giới mà không cần sử dụng hệ thống ngân hàng chính thống.

Bình luận: Các khoản chuyển tiền diễn ra trong giờ giao dịch tài chính quốc tế – tức khoảng thứ Hai đến thứ Sáu, ban ngày – cho thấy A7A5 không chỉ thu hút người dùng cá nhân mà đang được các tổ chức sử dụng với mục đích thương mại.

Elliptic cho rằng việc sử dụng A7A5 có dấu hiệu rõ ràng của hành vi nhằm né tránh trừng phạt tài chính. Token này được thiết kế để ẩn danh, một số đơn vị phát hành đã tiến hành chia nhỏ, phát hành lại hoặc sử dụng các công cụ trộn (mixing) để xóa dấu vết. Trước tình hình này, nhiều chính phủ trên thế giới đã liệt kê địa chỉ ví liên quan đến A7A5 vào danh sách đen và tăng cường giám sát các thực thể có liên hệ.

Đáng chú ý là làn sóng quan tâm đến rủi ro từ “tiền mã hóa ổn định” đang lan rộng trong giới quản lý. Việc A7A5 phát triển mạnh mẽ trong môi trường bị bao vây trừng phạt cho thấy các loại tài sản số này hoàn toàn có khả năng trở thành công cụ thay thế hệ thống tài chính chính thống, nhưng cũng đồng thời tiềm ẩn nguy cơ trở thành mối đe dọa với trật tự tài chính toàn cầu.

Bình luận: Vụ việc của A7A5 khiến cộng đồng quốc tế một lần nữa phải đánh giá lại vai trò hai mặt của “tiền mã hóa ổn định” – giữa một bên là đổi mới tài chính và bên còn lại là tiềm năng bị lợi dụng cho mục đích phi pháp.

Tổng kết, trường hợp “A7A5” cho thấy mặt tối của các đồng “tiền mã hóa ổn định”. Tuy được xây dựng để hỗ trợ thanh toán nhanh, rẻ và xuyên biên giới, nhưng nếu thiếu kiểm tra và giám sát hiệu quả, chúng có thể biến thành công cụ né tránh trừng phạt và rửa tiền. Với sự gia tăng quy mô và phạm vi sử dụng, “tiền mã hóa ổn định” hiện nay đang bước vào kỷ nguyên đòi hỏi “giám sát minh bạch” và “cấu trúc phát hành rõ ràng” nhằm ngăn ngừa rủi ro hệ thống trong tương lai.