XRP và tranh cãi vốn hóa thị trường: Vì sao mô hình truyền thống dễ gây hiểu lầm?

XRP và tranh cãi về vốn hóa thị trường: Vì sao mô hình truyền thống không còn phù hợp?

Khả năng tăng giá dài hạn của XRP luôn là một chủ đề được giới đầu tư quan tâm, đặc biệt là khi đặt câu hỏi liệu XRP có thể chạm mốc hai hoặc ba chữ số. Trong các cuộc tranh luận như vậy, khái niệm “từ vốn hóa thị trường” thường được đưa ra làm cơ sở lý luận. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng cách tiếp cận này phản ánh sự hiểu lầm về mục đích thiết kế cốt lõi của XRP.

Theo phân tích của Crypto Luke – một chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực tiền mã hóa, chia sẻ qua Twitter ngày 24 – việc đánh giá vốn hóa thị trường của XRP bằng phương pháp của thị trường tài chính truyền thống là không chính xác. Luke cho biết các ngân hàng có thể xử lý dòng tiền lên đến hàng nghìn tỉ mỗi ngày, song không giữ lượng tiền đó như một tài sản. Giá trị của ngân hàng không đến từ lượng tiền luân chuyển, mà đến từ lợi nhuận, rủi ro, những gánh nặng về quy định và hiệu quả hoạt động.

XRP và ngân hàng: Hai bản chất khác biệt

Crypto Luke nhấn mạnh rằng việc so sánh XRP với các tổ chức tài chính như Ngân hàng New York Mellon là không đúng đắn. Ngân hàng là một trung gian thu phí khi di chuyển tài sản của khách hàng, trong khi XRP đóng vai trò như một công cụ “kết toán”, vận chuyển giá trị ngang hàng mà không cần trung gian. Vì vậy, việc áp dụng mô hình định giá truyền thống như định giá theo “từ giá trị tài sản ròng (NAV)” thường áp dụng cho cổ phiếu doanh nghiệp lên XRP dẫn đến kết luận sai lệch.

Vấn đề nằm ở chỗ: thay vì tập trung vào tổng lượng giao dịch (FX Volume), điều quan trọng là liệu XRP có thể duy trì hệ thống thanh toán không cần ký quỹ trước (pre-funded) hay không. Theo Luke, nếu đồng XRP phát triển được độ tin cậy mạng lưới và tính thanh khoản đủ lớn, thì việc XRP đạt được giá trị vượt các mô hình tài chính quen thuộc là hoàn toàn khả thi.

Vốn hóa thị trường là công thức đúng – nhưng không nên lạm dụng

Các chuyên gia không phủ nhận công thức vốn hóa thị trường (giá x nguồn cung lưu hành) – một “sự thật mang tính toán học”. Tuy nhiên, việc “từ diễn giải” công thức này với từng loại tài sản lại là câu chuyện khác.

Cùng quan điểm với Luke, nhà phân tích Pantoja cũng không loại trừ khả năng XRP có thể đạt giá cao. Theo ông, nếu công nghệ sổ cái phân tán XRP Ledger – nền tảng cốt lõi của XRP – được ứng dụng rộng rãi trong thanh toán xuyên biên giới và quy mô tài chính toàn cầu, thì việc XRP đạt mốc 1.000 USD là không “từ bị cản trở” bởi vốn hóa thị trường.

Tính đến hiện tại, tổng nguồn cung XRP đang lưu hành vào khoảng 60,7 tỷ đồng XRP. Nếu giá đạt ngưỡng 10 USD (khoảng 14.670 đồng), giá trị vốn hóa thị trường của XRP sẽ lên tới khoảng 607 tỷ USD (tương đương gần 891.000 tỉ đồng). Con số này thoạt nhìn có vẻ cao, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với vốn hóa hiện tại của Bitcoin(BTC) – khoảng 1.790 tỷ USD (tương đương hơn 2.627.000 tỉ đồng).

Kỳ vọng và thực tế: Cần phân biệt

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn cho rằng cần “từ phân biệt rạch ròi” giữa nhận định lạc quan và viễn cảnh có thể xảy ra. Nhà phân tích Mason Versluis khẳng định: “Giá XRP đạt 10 USD còn khả thi, chứ 10.000 USD thì đó chỉ là sự đầu cơ.” Theo ông, tốc độ tăng giá của XRP sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như điều tiết pháp lý, việc chấp nhận công nghệ, và quan trọng hơn cả là mối liên kết giữa XRP với hệ thống thanh toán toàn cầu.

Khái niệm vốn hóa thị trường truyền thống có thể “từ đánh giá sai bản chất” khi áp dụng cho những tài sản như XRP – nơi giá trị đến từ vai trò trong hệ thống, chứ không đơn thuần là lượng người nắm giữ. Trước khi mơ về những mốc giá cao, nhà đầu tư nên đặt câu hỏi: “Từ chức năng thật sự của XRP là gì?”

XRP có thể tái định hình cách thế giới nhìn về vốn hóa, nhưng điều đó yêu cầu sự hiểu đúng bản chất, thay vì áp một mô hình sẵn có.