Iran giao dịch tiền mã hóa hơn 7,7 tỷ USD bất chấp bất ổn và trừng phạt

Trong bối cảnh chính trị hỗn loạn, kinh tế trì trệ và các lệnh trừng phạt quốc tế tiếp tục gia tăng, hệ sinh thái tiền mã hóa tại Iran đang chứng kiến sự phát triển bùng nổ. Theo báo cáo mới nhất từ Chainalysis công bố ngày 24 (giờ địa phương), tổng giao dịch tiền mã hóa theo chuỗi (on-chain) tại Iran trong năm 2025 ước tính lên tới 7,78 tỷ USD — tương đương khoảng 11,4 nghìn tỷ đồng — tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn cả năm trước.

Theo Chainalysis, hoạt động *tiền mã hóa* tại Iran có mối liên hệ chặt chẽ với bất ổn chính trị và địa chính trị. Cụ thể, các sự kiện lớn như vụ đánh bom diễn ra tại Kerman vào tháng 1 năm 2024, vụ ám sát các thủ lĩnh thân Hamas và Hezbollah tại Tehran và Beirut vào tháng 10 cùng năm, hay đợt không kích và tấn công mạng chung giữa Mỹ - Israel vào tháng 6 năm 2025 đều khiến khối lượng giao dịch on-chain tại Iran tăng vọt.

Đáng chú ý, vào tháng 6, tình hình leo thang tới mức báo động an ninh quốc gia khi sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất Iran – Nobitex – cùng với ngân hàng quốc doanh Sepah bị tin tặc tấn công. Truyền hình quốc gia cũng bị chiếm sóng tạm thời trong cùng thời điểm.

Mạng lưới xoay quanh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) dần nắm vai trò then chốt trong hoạt động tiền mã hóa tại Iran. Theo báo cáo của Chainalysis, các địa chỉ ví liên quan đến IRGC chiếm hơn một nửa tổng dòng tiền vào Iran trong quý IV năm 2025. Dòng tiền chảy vào những địa chỉ này cũng tăng mạnh, từ mức 2 tỷ USD năm 2024 lên hơn 3 tỷ USD năm 2025 — tương đương khoảng 4,4 nghìn tỷ đồng.

Chainalysis lưu ý rằng đây là số liệu mang tính bảo thủ, chỉ dựa trên các địa chỉ đã bị liệt kê trong danh sách trừng phạt. Trên thực tế, khối lượng và quy mô có thể lớn hơn nhiều do phần lớn dòng tiền vận hành qua các công ty “vỏ bọc”, ví chưa xác định và các nhà môi giới bí mật. *Tiền mã hóa* tại Iran được cho là đang được khai thác rộng rãi trong các hoạt động buôn bán dầu lậu, trốn lệnh trừng phạt, rửa tiền và hỗ trợ tài chính cho các nhóm vũ trang trong khu vực.

Ngay cả người dân Iran cũng đang chuyển hướng sang *tiền mã hóa*, đặc biệt là Bitcoin (BTC), như một cách để bảo vệ tài sản giữa khủng hoảng. Trong khoảng thời gian từ năm 2025 tới đầu 2026 – giai đoạn chứng kiến làn sóng biểu tình phản đối chính phủ và các đợt cắt mạng diện rộng – số lượng giao dịch rút Bitcoin và chuyển tiền tới ví cá nhân tăng mạnh. Chainalysis cho biết đồng nội tệ Rial đã mất giá khoảng 90% kể từ năm 2018, trong khi lạm phát dao động từ 40–50% mỗi năm, khiến người dân buộc phải tìm kiếm nơi “trú ẩn giá trị” mới.

Chainalysis "bình luận" rằng Iran là một ví dụ rõ nét về vai trò của *tiền mã hóa* trong các khu vực bị bao vây bởi bất ổn địa chính trị và tài chính. Từ các cấu trúc quyền lực trong nhà nước cho đến người dân bình thường, mỗi nhóm đều sử dụng *tiền mã hóa* vì các mục tiêu khác nhau — từ né tránh lệnh trừng phạt đến bảo vệ tài sản hoặc tài trợ cho các hoạt động ngoài vòng pháp lý. Đây sẽ tiếp tục là điểm nóng giúp các nhà phân tích hiểu rõ hơn về dòng chảy tài sản kỹ thuật số trên quy mô toàn cầu.