Đồng sáng lập đề xuất cải tổ quản trị, Neo(NEO) đối mặt bước ngoặt lớn với quỹ 4,61 tỷ USD

Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), **네오(NEO)** đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi đồng sáng lập 다홍페이 đề xuất “từ”cải tổ toàn diện quản trị“từ” để chấm dứt thế bế tắc kéo dài với đồng sáng lập 에릭 장. Động thái này diễn ra trong bối cảnh báo cáo tài chính được công bố lần đầu từ năm 2019 cho thấy quỹ 네오 재단 và 네오 글로벌 개발(NGD) đang nắm giữ khoảng 4,61 tỉ đô la Mỹ tài sản – làm dấy lên tranh luận về việc một “từ”blockchain“từ” đời đầu nên quản lý “từ”kho tài sản“từ” khổng lồ như thế nào cho minh bạch và bền vững.

Theo tài liệu tài chính mới, 네오 재단 và NGD đang sở hữu khoảng 41 triệu **네오(NEO)**, tương đương 31,3% tổng cung, với phần lớn được quản lý theo mô hình ví chữ ký đơn – cấu trúc vốn bị giới phê bình xem là quá tập trung. Trong kế hoạch “Giveback II”, 다홍페이 đề xuất trả lại 49,5 triệu **네오(NEO)** dự trữ cho cộng đồng, đồng thời hợp nhất toàn bộ danh mục đầu tư do NGD nắm giữ về dưới một mái nhà là 네오 재단. Đi kèm với đó là cam kết công bố báo cáo tài chính hằng năm, cung cấp bằng chứng on-chain cho mọi giao dịch quy mô lớn, và minh bạch hóa toàn bộ ví đa chữ ký chứa Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) và các stablecoin.

Trọng tâm của đề xuất là “từ”cải tổ quản trị“từ” theo hướng giảm vai trò cá nhân sáng lập. 다홍페이 muốn chuyển trụ sở pháp lý của 네오 재단 sang Quần đảo Cayman, thiết lập một hội đồng quản trị gồm 5 thành viên cùng một cơ quan giám sát độc lập có quyền chặn các hành vi vi phạm. Đáng chú ý, hai nhà sáng lập sẽ bị cấm tham gia hội đồng quản trị và cơ quan giám sát trong 24 tháng tới. Ông lập luận rằng 네오 cần rũ bỏ mô hình “nhà sáng lập dẫn dắt” không chính thức đã chi phối 10 năm đầu để trở thành ví dụ cho cách một “từ”blockchain“từ” lâu đời tự tổ chức lại “từ”quản trị“từ” của mình.

다홍페이 cho rằng giai đoạn mới này phải chấm dứt kiểu “hãy tin tôi” trong việc quản lý tài sản quỹ. Ông dẫn trường hợp Vitalik Buterin của Ethereum(ETH) như một chuẩn mực, nơi ảnh hưởng của nhà sáng lập đến từ nghiên cứu và đóng góp kỹ thuật, không phải từ quyền kiểm soát ví quỹ hay cấu trúc pháp lý. Theo ông, mô hình “người sáng lập như nhà nghiên cứu cốt lõi” sẽ giúp 네오 giảm rủi ro tập trung, đồng thời tăng niềm tin của cộng đồng lẫn nhà đầu tư tổ chức đối với cách quản lý “từ”kho tài sản“từ” trị giá hàng trăm triệu đô la.

Tuy vậy, kế hoạch “từ”cải tổ quản trị“từ” vấp phải sự phản đối gay gắt từ đồng sáng lập 에릭 장. Ông lo ngại việc tái cấu trúc 네오 재단 và tăng sức nặng cho khung pháp lý tại Cayman sẽ khiến tính chính danh của 네오 dựa nhiều hơn vào luật pháp off-chain thay vì cơ chế on-chain. 에릭 장 chỉ trích lệnh “cấm cửa” 24 tháng với hai nhà sáng lập là một sự “tái khởi động bề ngoài”, có thể làm suy yếu năng lực giám sát kỹ thuật cho mạng lưới mà không thực sự chuyển giao quyền lực cho cộng đồng. Theo ông, nếu thiếu một lộ trình rõ ràng để đưa nhiều quyết định quan trọng lên on-chain, “từ”cải tổ quản trị“từ” chỉ dừng lại ở việc thay đổi lớp vỏ pháp lý.

Bình luận: Mâu thuẫn giữa hai đồng sáng lập 네오 cho thấy ranh giới mong manh giữa “phi tập trung” về mặt hình thức và quyền lực thực sự trong tay một nhóm nhỏ. Việc chuyển sang cấu trúc hội đồng quản trị độc lập được kỳ vọng sẽ giúp 네오 thoát khỏi hình ảnh “dự án do nhà sáng lập kiểm soát”, nhưng nếu thiếu cam kết đưa nhiều quyền biểu quyết lên on-chain, rủi ro “tập trung kiểu mới” thông qua cấu trúc pháp nhân vẫn còn lớn.

Khủng hoảng “từ”quản trị“từ” của 네오 không phải là trường hợp cá biệt trong tài chính phi tập trung. Tại Aave(AAVE), một cuộc tranh chấp kéo dài giữa nhóm sáng lập và các bên liên quan khác cũng đang phơi bày căng thẳng giữa định hướng chiến lược do đội ngũ cốt lõi dẫn dắt và nguyện vọng của cộng đồng nắm giữ token. Trong khi đó, dự án World Liberty Financial – được chú ý vì có liên hệ với gia đình Tổng thống Trump – gần đây đối mặt làn sóng chỉ trích xoay quanh lịch mở khóa token quản trị và quyền kiểm soát tài sản quỹ, cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với những “kho bạc DAO” vận hành kém minh bạch.

Trên phương diện chiến lược, 네오 kỳ vọng đợt “từ”cải tổ quản trị“từ” lần này sẽ mở đường cho một giai đoạn tăng trưởng mới. 다홍페이 thừa nhận số lượng người dùng hiện tại kém xa các chu kỳ 2017–2021, một phần do thị trường Trung Quốc thu hẹp và quá trình nâng cấp lên N3 chậm hơn dự kiến. Thay vì tiếp tục cạnh tranh trực diện với các nền tảng hợp đồng thông minh đã bứt phá, ông chuyển hướng sang tầm nhìn “agent-first”: tin rằng tương lai on-chain sẽ do các “AI agent” – chương trình tự trị – tạo ra phần lớn giao dịch và tương tác, chứ không phải người dùng cá nhân.

Trong khuôn khổ tầm nhìn đó, 네오 X được định vị như một “từ”blockchain“từ” ưu tiên cho tác nhân tự động, tập trung vào việc tối ưu trải nghiệm triển khai và vận hành các agent AI trên mạng lưới. Nếu 네오 có thể dùng “từ”cải tổ quản trị“từ” để củng cố niềm tin và tái phân bổ “từ”kho tài sản“từ” khổng lồ một cách minh bạch, quỹ dự trữ lớn này có thể trở thành đòn bẩy tài chính để thu hút các dự án “agent-native” thông qua tài trợ, đầu tư hoặc các chương trình kích thích hệ sinh thái.

Trong 12–24 tháng tới, bài toán then chốt của 네오 là vừa hoàn tất tái cấu trúc 네오 재단 và NGD, vừa chứng minh được khả năng thu hút những dự án “agent-native” thực sự mang lại hoạt động on-chain đáng kể. Thành công hay thất bại của “từ”cải tổ quản trị“từ” lần này sẽ là phép thử cho việc một “từ”blockchain“từ” đời đầu có thể thoát khỏi cấu trúc phụ thuộc nhà sáng lập, vận hành minh bạch một “từ”kho tài sản“từ” trị giá hàng trăm triệu đô la, đồng thời xây dựng lợi thế mới trong kỷ nguyên AI hay không. 네오 vì thế nhiều khả năng trở thành ví dụ điển hình – cả về cơ hội lẫn giới hạn – cho những nỗ lực “tái thiết quản trị” trên các mạng lưới lâu năm.