Token hóa tài sản thực (RWA) bùng nổ nhưng thanh khoản vẫn là bài toán khó

Thị trường **tài sản thực được token hóa (RWA)** đang tăng trưởng rất nhanh, nhưng nhiều chuyên gia tại Paris Blockchain Week cảnh báo rằng “*token hóa không đồng nghĩa với thanh khoản*”. Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), chỉ riêng việc đưa bất động sản, cho vay tư nhân hay các tài sản kém linh hoạt khác lên blockchain chưa đủ để tạo ra một thị trường thứ cấp sôi động. Điều này đặt ra câu hỏi mới cho toàn bộ thị trường **RWA**: sau giai đoạn bùng nổ phát hành, làm thế nào để xây dựng cơ chế giao dịch thực sự sâu và bền vững?

Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), bà Oya Celiktemur, Giám đốc kinh doanh khu vực châu Âu – Trung Đông – châu Phi (EMEA) của Ondo Finance, nhận định kỳ vọng rằng token hóa sẽ “phù phép” các tài sản kém thanh khoản thành tài sản dễ mua bán là một quan niệm sai lầm. Bà nhấn mạnh bất động sản và cho vay tư nhân vốn dĩ là những loại tài sản “không mấy linh hoạt”, ngay cả trên thị trường truyền thống. *bình luận* Nhận định này cho thấy rào cản thanh khoản mang tính cấu trúc của từng loại tài sản không thể được giải quyết chỉ bằng việc chuyển đổi sang dạng **token**.

Ở góc nhìn khác, Francesco Ranieri Fabrazzi, phụ trách mảng mở rộng token hóa tại Tether, cho rằng chỉ một nhóm sản phẩm hẹp mới có khả năng đạt được **thanh khoản** ổn định khi được đưa on-chain. Ông lấy ví dụ trái phiếu, quỹ thị trường tiền tệ (money market fund) và **stablecoin** – vốn đã quen thuộc với nhà đầu tư và có thị trường giao dịch sâu. Theo ông, bản thân hành động “đưa tài sản lên blockchain” không tự động kéo theo khối lượng giao dịch lớn hơn. *bình luận* Nói cách khác, thị trường cơ sở phải đủ rộng, có nhà tạo lập thị trường và nhu cầu tự nhiên, thì **token hóa** mới thực sự phát huy lợi thế.

Dữ liệu từ nền tảng phân tích RWA.xyz cho thấy quy mô thị trường **tài sản thực được token hóa (RWA)** đã tăng từ 8,8 tỉ đô la Mỹ ngày 16 tháng 4 năm 2025 lên khoảng 29,9 tỉ đô la Mỹ ngày 16 tháng 4 năm 2026. Chỉ trong vòng một năm, thị trường đã phình to hơn gấp ba lần. Tuy nhiên, tăng trưởng này không phân bổ đều, mà tập trung chủ yếu vào các tài sản tiêu chuẩn, quen thuộc với thị trường tài chính truyền thống.

Theo RWA.xyz, trái phiếu chính phủ Mỹ được token hóa và các sản phẩm hàng hóa (commodity) chiếm phần lớn thị trường. Các loại tài sản này có đặc điểm chung là cấu trúc sản phẩm tương đối chuẩn hóa, dữ liệu giá minh bạch và nhóm nhà đầu tư rộng. Ngược lại, bất động sản và cổ phần tư nhân – những mảng từng được kỳ vọng sẽ bùng nổ nhờ **token hóa** – vẫn chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ. Quy mô bất động sản được token hóa tăng từ khoảng 35 triệu đô la Mỹ lên 296 triệu đô la Mỹ, còn cổ phần tư nhân từ khoảng 60 triệu đô la Mỹ lên 223 triệu đô la Mỹ. Con số tăng mạnh về phần trăm, nhưng vẫn là phần rất nhỏ trong tổng **thị trường RWA**.

Các lĩnh vực như cho vay có tài sản bảo đảm hay cho vay doanh nghiệp cũng ghi nhận mức tăng nhanh về giá trị phát hành. Tuy nhiên, giá trị phát hành cao hơn không đồng nghĩa với **thanh khoản** tốt hơn. Nếu khối lượng giao dịch thứ cấp mỏng, chênh lệch giá mua – bán lớn và thiếu nhà tạo lập thị trường, lợi thế “chia nhỏ sở hữu”, “giao dịch 24/7” mà **token hóa** thường được quảng bá sẽ bị hạn chế đáng kể. *bình luận* Điều này đặc biệt đúng với các khoản vay riêng lẻ, nơi rủi ro tín dụng, quy mô lô và hồ sơ pháp lý khiến nhà đầu tư thận trọng, cho dù tài sản đã được đưa on-chain.

Những thảo luận tại Paris Blockchain Week cho thấy **thị trường tài sản thực được token hóa (RWA)** đã bước sang giai đoạn tăng trưởng mới, nhưng tiêu chí đánh giá đang thay đổi. Giai đoạn đầu, thị trường chủ yếu chú ý đến quy mô phát hành và tổng giá trị tài sản được đưa lên blockchain. Hiện tại, câu hỏi quan trọng hơn là: với từng loại tài sản, có thể thiết kế được cấu trúc pháp lý, cơ chế lưu ký, hệ thống định giá và mạng lưới giao dịch đủ tin cậy để tạo **thanh khoản** thực sự hay không.

Khi làn sóng **token hóa** tiếp tục lan rộng, khoảng cách giữa “tăng trưởng theo giá trị phát hành” và “tăng trưởng theo thanh khoản” sẽ ngày càng được soi kỹ hơn. Các chuyên gia dự báo rằng những tài sản đã có thị trường chuẩn hóa sẵn – như trái phiếu, quỹ tiền tệ, **stablecoin** – sẽ tiếp tục dẫn dắt. Ngược lại, bất động sản, cổ phần tư nhân hay các khoản vay đặc thù có thể cần thêm thời gian để xây dựng khung pháp lý, mô hình định giá và cơ chế giao dịch phù hợp. *bình luận* Điều này đồng nghĩa, trong giai đoạn tới, thành công của **RWA** sẽ không chỉ đo bằng tổng vốn hóa, mà còn bằng chiều sâu của thị trường thứ cấp, mức độ tham gia của nhà đầu tư tổ chức và chất lượng thanh khoản mà các mô hình **token hóa** thực sự mang lại.