121.401 việc làm nằm trong kế hoạch cắt giảm liên quan đến AI tại Mỹ

Các kế hoạch cắt giảm nhân sự mà các nhà tuyển dụng tại Mỹ công bố trong 10 tháng đầu năm có nêu trí tuệ nhân tạo (AI) là lý do và bao gồm 121.401 việc làm.

Trong báo cáo tháng 10 công bố ngày 5, Challenger, Gray & Christmas thống kê tổng số kế hoạch cắt giảm nhân sự được công bố trong cùng kỳ là 617.189. Số việc làm có AI là lý do chiếm khoảng 20% tổng số này. Tổng số kế hoạch cắt giảm giảm 44% so với 1.099.500 việc làm cùng kỳ năm ngoái.

Số liệu chỉ tính các kế hoạch cắt giảm do nhà tuyển dụng công bố. Điều đó không có nghĩa là mọi kế hoạch đều đã được thực hiện hoặc người lao động trong diện cắt giảm đã rời công ty; kế hoạch có thể thay đổi tùy tình hình doanh nghiệp.

Số kế hoạch cắt giảm viện dẫn AI trong 10 tháng đầu năm cao gấp khoảng 2,5 lần mức 48.414 của cùng kỳ năm ngoái. Con số năm ngoái được nêu trong báo cáo tháng 10 năm 2025 của Challenger.

Các kế hoạch cắt giảm viện dẫn AI đạt đỉnh theo tháng vào tháng 5, với 38.579 việc làm. Trong 5 tháng liên tiếp từ tháng 3 đến tháng 7, AI là lý do cắt giảm được nêu nhiều nhất theo tháng. Đến tháng 10, con số này giảm còn 1.265, mức thấp nhất trong năm nay. TokenPost từng đưa tin số việc làm trong các kế hoạch cắt giảm viện dẫn AI tính đến tháng 9 là 120.136. Sau khi cộng thêm số công bố trong tháng 10, tổng số tăng lên 121.401.

Tính đến hết tháng 10, các kế hoạch cắt giảm viện dẫn điều kiện thị trường và kinh tế đạt 130.531 việc làm, cao hơn con số liên quan đến AI. Challenger cho biết từ mùa thu, doanh nghiệp thường nêu nhu cầu và tình hình kinh tế là lý do cắt giảm hơn là công nghệ. Các báo cáo tháng 5 và tháng 7 cũng ghi nhận AI đứng đầu trong số các lý do cắt giảm (báo cáo tháng 5, báo cáo tháng 7).

Ngành tiền mã hóa cũng ghi nhận kế hoạch tái cơ cấu có nhắc đến AI. Coinbase ($COIN) cho biết trong hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 5 tháng 5 rằng công ty dự định cắt giảm khoảng 700 nhân viên, tương đương khoảng 14% lực lượng lao động toàn cầu.

Hồ sơ nêu hai lý do: điều chỉnh chi phí hoạt động theo điều kiện thị trường hiện tại và tối ưu hóa hoạt động để thích ứng với kỷ nguyên AI. Vì cả hai lý do được đưa ra cùng lúc, không thể xếp khoảng 700 vị trí này vào nhóm cắt giảm chỉ vì AI.

Block ($XYZ) cho biết trong thư gửi cổ đông rằng công ty sẽ giảm số nhân viên từ hơn 10.000 xuống dưới 6.000. Thư nêu hơn 4.000 người sẽ nhận yêu cầu nghỉ việc hoặc bước vào quy trình tham vấn. Tài liệu cũng cho biết các công cụ thông minh đang làm thay đổi cách doanh nghiệp vận hành.

Block cũng hoạt động trong lĩnh vực Bitcoin (BTC), nhưng thư gửi cổ đông không phân chia kế hoạch cắt giảm theo các vị trí liên quan đến tiền mã hóa. Vì vậy, không thể diễn giải toàn bộ kế hoạch là cắt giảm ở mảng tiền mã hóa hoặc chỉ vì AI.

Số liệu cắt giảm theo ngành cũng cần được phân biệt với số liệu cắt giảm viện dẫn AI. Trong 10 tháng đầu năm, ngành công nghệ công bố kế hoạch cắt giảm 171.501 việc làm, chiếm 28% tổng số. Con số này bao gồm mọi lý do cắt giảm.

Số kế hoạch cắt giảm được công bố tại khu vực miền Tây là 265.340 việc làm, chiếm 43% tổng số. Đây cũng là số liệu theo khu vực gộp mọi lý do cắt giảm, không phản ánh cơ cấu địa lý riêng của các kế hoạch viện dẫn AI.

Chỉ số tháng 9 do ADP và Stanford Digital Economy Lab công bố cho thấy việc làm trong các nghề có mức độ tiếp xúc cao với AI giảm 0,5% so với cùng kỳ năm trước. Việc làm trong các nghề ít tiếp xúc nhất tăng 1,0%, trong khi việc làm ở nhóm tuổi 22–25 thuộc các nghề có mức tiếp xúc cao giảm 3,7%.

Một nghiên cứu riêng của Stanford ước tính việc làm của người từ 22 đến 25 tuổi trong các nghề có mức tiếp xúc cao thấp hơn 19% so với mức có thể đạt được nếu diễn biến tương tự nhóm nghề ít tiếp xúc. Khác biệt chủ yếu đến từ việc tuyển dụng mới giảm. Nhóm nghiên cứu cho biết chưa tìm thấy bằng chứng về tình trạng AI thay thế việc làm trên diện rộng trong toàn bộ nền kinh tế, đồng thời mô tả kết quả là chỉ dấu mô tả ban đầu, chưa xác lập quan hệ nhân quả.

Trong báo cáo việc làm tháng 10, Cục Thống kê Lao động Mỹ (Bureau of Labor Statistics) cho biết số việc làm phi nông nghiệp tăng 165.000 và tỷ lệ thất nghiệp ở mức 4,1%. Chỉ số việc làm ròng và các kế hoạch cắt giảm do nhà tuyển dụng công bố đo lường những đối tượng khác nhau.