AI nghiên cứu vượt trình độ con người có thể xuất hiện năm 2027: 6 tác giả dự báo

Hệ thống AI nghiên cứu có thể cạnh tranh với các nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới nhiều khả năng sẽ xuất hiện trong năm 2027. Đây là dự báo dựa trên giả định tốc độ phát triển không chậm lại đáng kể, chứ không phải kết luận từ kết quả đánh giá năng lực hiện tại.

Sáu đồng tác giả của AI Futures Project đưa ra nhận định này trong bài cập nhật dự báo công bố ngày 10. Nhóm ước tính xác suất AI vượt năng lực của các chuyên gia hàng đầu và có thể tự động hóa nhiều công việc văn phòng sẽ xuất hiện trước năm 2028 là 35–65%.

Daniel Kokotajlo, đồng tác giả của AI Futures Project, nói: “Bằng chứng đơn lẻ quan trọng nhất là báo cáo của METR”. Ông đã điều chỉnh mốc ước tính trung vị về thời điểm xuất hiện hệ thống AI nghiên cứu vượt trình độ con người (SAR) từ tháng 12/2028 lên tháng 5/2027.

SAR là hệ thống AI nghiên cứu có thể cạnh tranh với những nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới. Còn AI vượt năng lực của các chuyên gia hàng đầu là hệ thống có thể tự động hóa nhiều công việc văn phòng.

Trong đánh giá về tốc độ tăng tốc hoạt động nghiên cứu và phát triển AI của Anthropic, công bố ngày 5, METR cho biết đã xem xét tài liệu nội bộ và phỏng vấn nhân viên trong giai đoạn từ ngày 12/8 đến 29/10. METR ước tính năng lực mô hình trong các nhiệm vụ được xác định rõ cải thiện nhanh gấp khoảng 2 lần so với tốc độ ghi nhận trong giai đoạn từ tháng 3/2024 đến tháng 10/2025.

Tốc độ tăng chỉ số năng lực AECI của các mô hình nội bộ Anthropic kể từ tháng 10/2025 được ước tính bằng 1,9 lần xu hướng trước đó. Khoảng tin cậy 95% do METR đưa ra là 1,5–2,8 lần.

METR cho biết chưa rõ liệu kết quả này có thể áp dụng nguyên vẹn cho công việc nghiên cứu thực tế vốn có phạm vi rộng và khó xác định hay không. Tốc độ cải thiện năng lực đo được qua các nhiệm vụ đánh giá có tiếp tục duy trì trong toàn bộ hoạt động nghiên cứu thực tế hay không là vấn đề riêng.

METR ước tính hơn một nửa, có thể khoảng 80%, mức tăng tốc quan sát được tính đến tháng 10/2026 bắt nguồn từ việc sử dụng AI. Đây không phải số liệu đo trực tiếp mà là nhận định tổng hợp từ nhiều căn cứ; METR cho biết mức độ bất định còn lớn.

AI Futures Project diễn giải đánh giá này là mức tăng tốc khoảng 1,7 lần do AI tạo ra. Các tác giả cho rằng tốc độ đó sớm hơn 5 tháng so với kịch bản “AI 2027” trước đây.

Trong số liệu đo lường công bố tháng 8/2026, Anthropic cho biết AI ở cấp độ AL4, tức AI chủ động thực hiện công việc dưới sự giám sát của con người, chiếm 26% hoạt động nghiên cứu và phát triển AI của công ty. Không có trường hợp nào trong các công việc được đo đạt cấp độ AL5, tức AI thực hiện mà không cần con người can thiệp.

Con số “95% công việc” trong bài dự báo của AI Futures Project là giả định mô hình dùng để tính thời điểm SAR có thể xuất hiện. Con số này không phải tỷ lệ tự động hóa được Anthropic đo lường trên thực tế.

Trong bản sửa đổi S-1 nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 10, Anthropic cho biết công ty nhận định đã đáp ứng tiêu chí năng lực nghiên cứu và phát triển AI trong Chính sách mở rộng trách nhiệm (RSP) của mình. Công ty nói căn cứ cho đánh giá này là kỳ vọng về các mô hình tương lai và tốc độ tiến bộ nói chung, chứ không phải năng lực quan sát được ở các mô hình hiện tại. Đây là đánh giá theo chính sách an toàn của công ty, không xác nhận SAR đã xuất hiện.

Trong một cuộc rà soát riêng, METR đồng tình với đánh giá trong báo cáo rủi ro tháng 8/2026 của Anthropic rằng rủi ro thảm họa trực tiếp từ mô hình tại thời điểm ngày 15/7 ở mức thấp. Tuy nhiên, METR cho rằng vào thời điểm đó, tốc độ tăng tốc nghiên cứu và phát triển AI có thể đã vượt ngưỡng cảnh báo sớm. Hai đánh giá này dựa trên các thời điểm và tiêu chí khác nhau.

METR cho biết Anthropic đã lược bỏ khỏi báo cáo công khai phần lớn căn cứ hữu ích nhất cho kết luận đánh giá, khiến công chúng khó kiểm tra độc lập các bằng chứng. METR cũng nêu cả khả năng đánh giá đã phóng đại mức tăng tốc lẫn khả năng bỏ sót những tín hiệu bổ sung và đánh giá thấp mức tăng tốc.