Thuế tỷ phú 5% tại California: AP dự báo đề xuất thất bại, kết quả chính thức ngày 11/12

Đề xuất số 40 của California về việc áp thuế một lần 5% lên tài sản ròng của các tỷ phú được dự báo sẽ thất bại.

Hãng tin AP (Associated Press) ngày 9 dự báo đề xuất này không được thông qua. Cơ quan bầu cử California vẫn đang kiểm đếm phiếu còn lại, nên dự báo của AP và việc chứng nhận kết quả chính thức là hai quy trình riêng biệt.

Văn bản đề xuất được nộp lên Văn phòng Tổng chưởng lý California quy định áp thuế với cá nhân cư trú tại bang tính đến ngày 1 tháng 1 năm 2026 và một số quỹ tín thác, nếu tài sản ròng đạt ít nhất 1 tỷ USD (khoảng 1.345 tỷ won Hàn Quốc). Giá trị tài sản sẽ được xác định vào ngày 31 tháng 12 cùng năm.

Tài sản ròng là giá trị tài sản sau khi trừ nợ. Khác với thuế đánh trên thu nhập hằng năm, đề xuất này lấy giá trị tài sản tại ngày xác định làm căn cứ tính thuế.

Sau khi trừ chi phí hành chính, 90% số thu thuế sẽ dành cho y tế, còn 10% dành cho giáo dục và hỗ trợ lương thực. Hai vấn đề tranh luận chính là nguồn kinh phí y tế và khả năng người nộp thuế giàu có rời bang do gánh nặng thuế.

Phe ủng hộ cho rằng cần nguồn lực để ứng phó với việc cắt giảm hỗ trợ y tế liên bang. Phe phản đối lập luận rằng nếu người nộp thuế giàu có chuyển sang bang khác, nguồn thu thuế dài hạn của California có thể giảm.

Trước cuộc bỏ phiếu, các khảo sát cho thấy phe ủng hộ dẫn trước. Khảo sát tháng 9 của PPIC, được TokenPost đưa tin, ghi nhận 52% trong số 1.103 cử tri có khả năng đi bỏ phiếu ủng hộ đề xuất số 40, trong khi 42% phản đối.

Theo số liệu của Văn phòng Ngoại trưởng California về các khoản đóng góp được báo cáo đến ngày 22 tháng 10 cho những ủy ban liên quan đến đề xuất số 40, phe phản đối nhận 130.344.804 USD (khoảng 175,3 tỷ won), còn phe ủng hộ nhận 33.413.577 USD (khoảng 44,9 tỷ won). Theo cách tính này, số tiền đóng góp cho phe phản đối cao gấp khoảng 3,9 lần.

AP đưa tin phe phản đối đã huy động số tiền nhiều gấp khoảng 10 lần phe ủng hộ. Con số này và mức chênh lệch 3,9 lần trong thống kê của Văn phòng Ngoại trưởng bang có ngày chốt và phạm vi thống kê khác nhau, nên không thể so sánh trên cùng một cơ sở.

Trong cuộc phỏng vấn trước bỏ phiếu với TechCrunch, Nic Carter, đối tác cấp cao tại Castle Island Ventures, nói rằng nếu sắc thuế này được thông qua thì “đó sẽ là tin tốt cho Florida và Texas”. Phát biểu này thể hiện lo ngại rằng các nhà sáng lập và dòng vốn có thể chuyển sang bang khác.

Nhà kinh tế học Emmanuel Saez, giáo sư tại Đại học California, Berkeley (University of California, Berkeley), phản bác rằng có thể tách quyền lợi kinh tế và quyền biểu quyết để nhà sáng lập tiếp tục giữ quyền điều hành. Theo lập luận này, thiết kế chính sách có thể giải quyết lo ngại rằng việc áp thuế sẽ khiến nhà sáng lập mất quyền kiểm soát.

Các lập luận về việc chuyển nơi cư trú và dòng vốn là những dự đoán được đưa ra trong tranh luận chính sách trước cuộc bỏ phiếu. Đề xuất đã được AP dự báo thất bại, nên chưa có kết quả thực tế về nguồn thu thuế hay dòng vốn nếu sắc thuế được áp dụng.

Văn bản đề xuất không nêu tiền mã hóa như một hạng mục chịu thuế riêng. Mối liên hệ với ngành tiền mã hóa trong bài viết là phát biểu phản đối của Carter, một nhà đầu tư mạo hiểm chuyên về lĩnh vực này.

Cơ quan bầu cử California dự kiến chứng nhận kết quả bầu cử chính thức vào ngày 11 tháng 12.