Todd Blanche không loại trừ khả năng điều tra nghị sĩ Dân chủ

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche nói khả năng điều tra các nghị sĩ Dân chủ là có thể, trong bối cảnh đảng này dự kiến giám sát chính quyền Tổng thống Trump.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình State of the Union của CNN ngày 8, Blanche thừa nhận Quốc hội có quyền giám sát chính quyền. Tuy nhiên, ông cho rằng những phát biểu gần đây của các nghị sĩ Dân chủ đã vượt khỏi phạm vi hoạt động giám sát thông thường.

Khi được hỏi liệu các nghị sĩ có thể bị bỏ tù hay không, Blanche trả lời: “Điều đó còn tùy vào việc họ đã phạm tội gì.” Ông không nêu điều khoản hình sự cụ thể.

Blanche cũng không xác nhận Bộ Tư pháp Mỹ (U.S. Department of Justice) đã mở cuộc điều tra. Cần phân biệt câu trả lời về khả năng điều tra với việc cơ quan này thực sự bắt đầu điều tra.

Một ngày trước đó, Tổng thống Donald Trump viết trên Truth Social rằng các nghị sĩ Dân chủ đã đe dọa quan chức trong chính quyền và những nhà tài trợ của Đảng Cộng hòa. Ông cho biết đã chỉ thị Bộ Tư pháp điều tra hành vi của họ.

Trong bài đăng, Trump gọi hành vi này là “tội phạm”. Đây là cáo buộc của tổng thống, không đồng nghĩa Bộ Tư pháp đã xác định có tội phạm hoặc mở cuộc điều tra.

Robert Garcia, thành viên cấp cao nhất của phe Dân chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ, nói với CNN: “Chúng tôi sẽ không bị đe dọa.” Ông xem phát biểu của Blanche là lời đe dọa đối với hoạt động giám sát của Quốc hội.

Blanche cho biết Bộ Tư pháp sẽ hỗ trợ pháp lý cho các quan chức chính quyền bị Quốc hội điều tra. Vì vậy, hai bên tranh luận về tính chất và phạm vi của những cuộc điều tra được báo trước, thay vì về quyền giám sát của Quốc hội nói chung.

Trong tuyên bố ngày 3, phe Dân chủ tại Ủy ban Giám sát Hạ viện cho biết Garcia dự kiến trở thành chủ tịch ủy ban nhiệm kỳ tới, sau khi đảng này giành đa số tại Hạ viện.

Tuyên bố nêu các nội dung dự kiến điều tra gồm gia đình Trump, tham nhũng trong doanh nghiệp, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (Department of Homeland Security) và Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (Immigration and Customs Enforcement, ICE). Thông điệp Garcia đưa ra là: “Hãy tìm luật sư.”

Trong một tuyên bố riêng ngày 6, phe Dân chủ tại Ủy ban Giám sát Hạ viện cho biết sẽ tiếp tục điều tra vai trò của Stephen Miller trong chính quyền. Đây cũng là một phần trong kế hoạch giám sát do phe Dân chủ công bố.

Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (Congressional Research Service, CRS) mô tả hoạt động giám sát của Quốc hội là việc xem xét, theo dõi chính quyền và việc thực thi chính sách công. Quyền giám sát bắt nguồn từ chức năng lập pháp của Quốc hội.

CRS cũng nêu rằng quyền điều tra của Quốc hội có giới hạn pháp lý và phải phục vụ mục đích lập pháp chính đáng. Trong vụ việc này, chỉ thị điều tra của Tổng thống Trump và kế hoạch giám sát của phe Dân chủ đều là lập trường do các bên nêu ra; Blanche chưa xác nhận Bộ Tư pháp đã mở cuộc điều tra.