69,5% chuyên gia thuế phản đối Đề xuất 40 của California

73 trong số 105 chuyên gia thuế tham gia khảo sát, tương đương 69,5%, phản đối Đề xuất 40 về thuế tỷ phú tại California. Viện Nghiên cứu Chính sách Công California (PPIC) cho biết trong khảo sát tháng 9/2026, 52% cử tri có khả năng đi bỏ phiếu ủng hộ đề xuất này.

Jeff Hoopes, giáo sư tại Đại học North Carolina ở Chapel Hill, người thực hiện khảo sát, cho biết trong tài liệu khảo sát gốc rằng 32 người trong số 105 người trả lời, tương đương 30,5%, ủng hộ đề xuất. Ông nói: “Kết quả phản ánh ý kiến của những người đã trả lời.” Điều đó có nghĩa là không thể xem kết quả này là quan điểm của toàn bộ cử tri California.

Theo ngành nghề, 49 trong số 69 nhà kinh tế học (71%) và 17 trong số 20 kế toán viên (85%) phản đối. Ngược lại, 9 trong số 15 luật sư (60%) ủng hộ. Tổng số người trả lời thuộc ba nhóm nghề này là 104; người còn lại chọn mục “khác”.

Lý do phản đối không tập trung vào một điểm duy nhất. Một số người phản đối thuế tài sản đối với người giàu nói chung; số khác ủng hộ đánh thuế người giàu nhưng phản đối cách chỉ áp dụng tại California. Ý kiến tự do nêu lo ngại về việc người nộp thuế chuyển sang bang khác, định giá tài sản của doanh nghiệp chưa niêm yết và khả năng thuế một lần được áp dụng lặp lại. Những người ủng hộ đề xuất viện dẫn việc giảm tập trung tài sản và tạo nguồn thu ngân sách.

Đề xuất 40 sẽ áp thuế một lần ở mức 5% trên tài sản ròng của các tỷ phú là cư dân California vào ngày 1/1/2026. Cẩm nang cử tri chính thức của bang California nêu thời điểm nộp thuế là năm 2027 và quy định 90% nguồn thu được dành cho dịch vụ y tế công cộng.

Khảo sát chuyên gia và khảo sát cử tri có đối tượng khác nhau. Trong khảo sát tháng 9/2026, PPIC ghi nhận 52% cử tri có khả năng đi bỏ phiếu ủng hộ Đề xuất 40. Cùng khảo sát đó, Đề xuất 41 nhận được 51% ủng hộ và Đề xuất 42 nhận được 54%.

Cẩm nang cử tri chính thức của bang cho biết Đề xuất 40 có thể không được thực thi ngay cả khi đạt đa số phiếu thuận, nếu Đề xuất 41 hoặc 42 nhận được nhiều phiếu thuận hơn. Vì vậy, cần phân biệt kết quả thăm dò về ba đề xuất, kết quả bỏ phiếu thực tế và mối liên hệ pháp lý giữa các đề xuất.

Các phân tích về tác động ngân sách cũng trái chiều. Cơ quan Phân tích Lập pháp California cho biết khó dự đoán quy mô và thời điểm thu thuế. Các nhà nghiên cứu tại Viện Hoover nhận định rằng nguồn thu thuế thu nhập có thể giảm trong tương lai do người nộp thuế chuyển đi, qua đó bù trừ khoản thu một lần và khiến tác động tài chính có thể là tiêu cực. Đây là ước tính dựa trên các giả định của nhóm nghiên cứu. Trong khi đó, sáu người đoạt giải Nobel Kinh tế đã ký thư ủng hộ Đề xuất 40 ngày 19/9/2026.

Hoopes thực hiện khảo sát tự nguyện và ẩn danh, sử dụng danh sách hội viên năm 2024 của Hiệp hội Thuế Quốc gia (National Tax Association). Hiệp hội không tham gia cũng không phê duyệt khảo sát. Vì danh tính người trả lời không được thu thập, khảo sát cũng không thể loại trừ hoàn toàn khả năng một người gửi câu trả lời nhiều lần. Cuộc trưng cầu dân ý về Đề xuất 40 sẽ diễn ra ngày 3/11.