Tóm tắt hồ sơ tị nạn bằng AI: 45/203 bản không qua lần kiểm tra chuyên gia đầu tiên

Trong số 203 bản tóm tắt phỏng vấn xin tị nạn do AI của Bộ Nội vụ Anh tạo ra, 45 bản không vượt qua lần kiểm tra chuyên gia đầu tiên sau khi được triển khai. Tỷ lệ này tương đương 22% mẫu được kiểm tra, không phải tỷ lệ sai sót của toàn bộ quy trình xét duyệt hay quyết định cuối cùng về hồ sơ tị nạn.

Open Rights Group (ORG) công bố kết quả này trong cuộc điều tra ngày 12 tháng 10. Tổ chức này đã đề nghị Thanh tra độc lập về Di trú và Biên giới Anh (ICIBI) kiểm tra hai công cụ AI mà Bộ Nội vụ sử dụng.

Công cụ Tóm tắt hồ sơ tị nạn (ACS) rút gọn nội dung phỏng vấn để cán bộ tham khảo, còn công cụ Tìm kiếm chính sách tị nạn (APS) cho phép tra cứu thông tin chính sách theo từng quốc gia qua giao diện hội thoại. ORG cho biết cả hai công cụ sử dụng GPT-4o thông qua Azure AI Foundry.

APS được triển khai cho tất cả cán bộ xét duyệt hồ sơ tị nạn vào tháng 7 năm 2025, còn ACS được triển khai cho toàn bộ nhân viên xử lý các vụ việc tị nạn vào tháng 4 năm 2026. Trong đợt đánh giá thí điểm ACS của Bộ Nội vụ, 9% bản tóm tắt bị loại khỏi diện sử dụng do thiếu thông tin hoặc không chính xác.

Trong mẫu kiểm tra sau triển khai, 139 trong số 203 bản vượt qua lần rà soát đầu tiên, 19 bản được xếp vào diện cần kiểm tra thêm và 45 bản không đạt lần rà soát này. Đánh giá thí điểm và kiểm tra sau triển khai diễn ra ở những thời điểm, theo những phương thức khác nhau nên không thể xem hai tỷ lệ là thước đo hiệu suất trong cùng điều kiện.

Phạm vi giám sát cũng là vấn đề được nêu ra. ORG ước tính chỉ 0,3% bản tóm tắt được tạo từ tháng 4 đến tháng 7 năm 2026 đã được chuyên gia thuộc Bộ Nội vụ kiểm tra. Tổ chức này cho biết quy trình có tiêu chí đánh giá việc bỏ sót lời khai quan trọng, nhưng việc bỏ sót không được quy định rõ là căn cứ để đánh trượt bản tóm tắt.

Theo cuộc điều tra của ORG, người xin tị nạn không được thông báo riêng rằng AI đã được sử dụng trong vụ việc của mình, cũng không thể xem hoặc yêu cầu sửa bản tóm tắt do AI tạo ra. Ý kiến pháp lý do ORG đặt hàng nêu khả năng cách làm này không phù hợp với nghĩa vụ pháp lý, vì người nộp đơn không có cơ hội sửa thông tin cá nhân sai lệch. Đây là ý kiến rà soát pháp lý, không phải phán quyết của tòa án.

ORG kêu gọi dừng sử dụng cả hai công cụ và tiến hành kiểm toán độc lập. Trong khi đó, trong câu trả lời gửi Quốc hội tháng 6 năm 2026, Bộ Nội vụ Anh cho biết AI không quyết định hồ sơ xin tị nạn mà hỗ trợ cán bộ phân tích tài liệu và cung cấp thông tin để họ đưa ra đánh giá.

Theo The Guardian, người phát ngôn Bộ Nội vụ nói rằng các cán bộ được đào tạo sẽ đảm nhiệm việc xét duyệt, hiệu suất công cụ được kiểm tra định kỳ và đánh giá sau triển khai sẽ được công bố. Chưa có thông báo về việc thanh tra có mở cuộc điều tra chính thức hay không.