Việc làm trong ngành sáng tạo Mỹ giảm hơn 200.000 trong 4 năm

Ngành sáng tạo tại Mỹ mất hơn 200.000 việc làm trong 4 năm qua. Sản xuất video ghi nhận mức giảm rõ rệt, nhưng khó tách riêng phần tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) khỏi các nguyên nhân khác.

Nhà phân tích kinh tế Joseph Politano đưa ra nhận định này ngày 27 tháng 9 trong bản tin Afreesitas Economics, dựa trên số liệu việc làm chính thức của Mỹ. Các lĩnh vực ông xếp vào ngành sáng tạo gồm điện ảnh và truyền hình, xuất bản báo chí và sách, thiết kế đồ họa, nghệ thuật biểu diễn và bảo tàng. Riêng trong năm qua, số việc làm ở các lĩnh vực này giảm khoảng 50.000.

Theo phân tích của Politano, điện ảnh và ghi âm chiếm gần một nửa số việc làm mất đi trong 4 năm gần đây. Ngành xuất bản cũng giảm hơn 70.000 việc làm. Việc làm tại nhiều lĩnh vực sản xuất nội dung số đi xuống, trong khi các hoạt động trực tiếp như biểu diễn tại chỗ có diễn biến khác.

Số liệu đã điều chỉnh theo mùa vụ của Cục Thống kê Lao động Mỹ cũng cho thấy sản xuất video giảm việc làm. Nhân lực ngành này đạt đỉnh 289.100 người vào tháng 10 năm 2022, rồi giảm còn 185.200 người vào tháng 2 năm 2026, tức giảm khoảng 103.900 người. Cục cho biết các cuộc đình công nhiều lần trong ngành đã góp phần vào xu hướng giảm kể từ năm 2023.

Politano viết: “Rất khó chứng minh chính xác AI đã khiến ngành nghệ thuật mất bao nhiêu việc làm”. Ông cũng nêu các thương vụ sáp nhập tại Hollywood, việc chuyển hoạt động sản xuất nội dung ra nước ngoài và cạnh tranh từ những nhà sáng tạo trên mạng xã hội. Việc thời điểm AI phổ biến trùng với giai đoạn việc làm giảm không đủ để quy toàn bộ mức giảm cho AI.

Cấu trúc doanh thu của ngành âm nhạc và video cũng khác nhau. Politano cho biết sau khi doanh số bán nhạc ghi âm suy yếu, các buổi biểu diễn và sản phẩm liên quan đã nâng đỡ doanh thu ngành âm nhạc. Trong khi đó, khán giả ngành video chuyển từ rạp chiếu phim sang xem tại nhà; các dịch vụ phát trực tuyến cạnh tranh thời gian xem với nội dung miễn phí trên mạng xã hội. Nội dung do AI tạo ra cũng được nêu là một yếu tố cạnh tranh.

Việc làm trong ngành xuất bản giảm trong bối cảnh những thay đổi đã kéo dài lâu hơn. Theo phân tích của Politano, nhân lực ngành báo chí Mỹ từng vào khoảng 500.000 người và đã giảm gần 85%. Thông tin như kết quả thể thao và thời tiết chuyển sang các trang chuyên biệt, kéo theo độc giả và doanh thu quảng cáo. Ông cho rằng tác động của thay đổi công nghệ thể hiện không chỉ ở chi phí sản xuất mà còn ở cách phân phối nội dung và cấu trúc doanh thu.

Thay đổi công nghệ không tạo ra cùng một kết quả ở mọi lĩnh vực văn hóa. Politano cũng dẫn trường hợp doanh số tiểu thuyết tăng 70% trong 6 năm gần đây cùng sự phổ biến của cộng đồng đọc sách trực tuyến BookTok. Việc làm trong ngành sáng tạo Mỹ đã giảm, nhưng cần xem xét riêng tác động của AI với các yếu tố như đình công, chuyển hoạt động sản xuất ra nước ngoài và thay đổi trong phân phối nội dung.

Bài viết trước đây của TokenPost về cả mức tăng lẫn mức giảm việc làm tại Mỹ liên quan đến AI cũng lưu ý rằng chỉ dựa vào thống kê việc làm thì khó xác định riêng tác động ròng của AI.