Giao dịch CDS của doanh nghiệp AI tăng 4,5 lần lên hơn 9 tỷ USD mỗi tuần

Khối lượng giao dịch trung bình hằng tuần của hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) liên quan đến các doanh nghiệp AI như Oracle(ORCL), SpaceX và Alphabet(GOOGL) đã tăng từ dưới 2 tỷ USD (khoảng 2.654 tỷ won) hồi tháng 7 lên hơn 9 tỷ USD (khoảng 11.943 tỷ won) vào tháng 9, tức gấp hơn 4,5 lần. Một số người tham gia thị trường ví tốc độ này với thị trường phái sinh tín dụng ngay trước cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008.

CDS là sản phẩm phái sinh cho phép người mua trả một khoản phí để được bảo vệ trong trường hợp doanh nghiệp không trả được nợ. Morgan Stanley(MS) cho biết số liệu giao dịch tháng 9 bao gồm CDS của Oracle, SpaceX, Alphabet, Amazon(AMZN), Meta(META), Broadcom(AVGO) và Nvidia(NVDA). Số liệu của Goldman Sachs(GS) cho thấy khối lượng giao dịch CDS đơn lẻ của nhóm AI tăng 400% so với một năm trước, còn số mã giao dịch sôi động tăng từ 4 lên 10-12.

Avishek Biswas, chiến lược gia tín dụng của Goldman Sachs, nêu trong báo cáo chiến lược thị trường tín dụng hồi đầu tháng 10 rằng khối lượng danh nghĩa hằng tuần của mỗi mã CDS liên quan đến AI đã tăng từ 50-100 triệu USD năm ngoái lên mức vài trăm triệu USD mỗi ngày.

Nguyên nhân nằm ở làn sóng phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp AI. Morgan Stanley thống kê từ đầu năm đến nay, nhóm này đã phát hành khoảng 466 tỷ USD (khoảng 618 nghìn tỷ won) trái phiếu, so với 101 tỷ USD (khoảng 134 nghìn tỷ won) cùng kỳ năm ngoái. Doanh nghiệp AI giờ là nhóm đi vay lớn nhất trên thị trường trái phiếu. Vay càng nhiều thì nhu cầu phòng ngừa rủi ro vỡ nợ càng lớn.

Giá cũng chịu áp lực. Hua Er Jie Jian Wen (华尔街见闻) cho biết CDS 5 năm của Meta tháng này đã lên mức cao kỷ lục 108 điểm cơ bản (bp, tức 1,08 điểm phần trăm), còn Nvidia chạm 101bp. Chi phí bảo hiểm của Alphabet và Amazon cũng ở mức cao nhất mọi thời đại, trong khi SpaceX tăng từ 110bp cuối tháng 6 lên 226bp.

CDS của Oracle tăng từ 144bp đầu năm lên 322bp. CDS 5 năm của Oracle từng đạt 219bp hồi cuối tháng 7, mức cao nhất trong 6 năm, nghĩa là chưa đầy ba tháng sau, chỉ số này lại tăng thêm hơn 100bp.

Công cụ phòng ngừa rủi ro dường như đang dịch chuyển từ cổ phiếu sang thị trường tín dụng. Manish Kabra, trưởng chiến lược cổ phiếu Mỹ của Société Générale, nói việc dùng quyền chọn bán cổ phiếu để phòng ngừa rủi ro cho các doanh nghiệp điện toán đám mây khổng lồ là "cực kỳ khó và rất tốn kém". Ông gọi CDS là 'phong vũ biểu chính' đo tâm lý giao dịch AI và nhấn mạnh nhà đầu tư "cần nhìn vào CDS chứ không phải lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu".

Theo Hua Er Jie Jian Wen, tuần trước chỉ số CDS đầu tư (CDX IG) chỉ tăng 4,4bp lên 62,5bp, trong khi các mã AI cốt lõi biến động tới 30bp mỗi ngày. Khoảng cách này được xem là lý do nhà đầu tư tìm đến CDS đơn lẻ thay vì chỉ số.

Hua Er Jie Jian Wen cũng cho biết các nhà sản xuất chip như Nvidia, AMD(AMD) và Broadcom bắt đầu bị thị trường coi như bên đi vay khi cung cấp tài chính và bảo lãnh cho khách hàng, và khối lượng giao dịch CDS liên quan đến các hãng này đã tăng khoảng 10 lần.

Ánh mắt thị trường đổ dồn vào CoreWeave(CRWV). Financial Times đưa tin CDS 5 năm của CoreWeave đang được chào giá khoảng 1.090bp. Để mua bảo hiểm cho 10 triệu USD (khoảng 13,3 tỷ won), người mua phải trả trước 1,82 triệu USD (khoảng 2,4 tỷ won) và nộp thêm 125.000 USD (khoảng 170 triệu won) mỗi quý, nên riêng chi phí năm đầu đã bằng khoảng 23% giá trị danh nghĩa. Trước đó, TokenPost đã đưa tin CDS 5 năm của CoreWeave tiến sát 1.100bp và lưu ý chỉ riêng con số này chưa thể khẳng định sẽ có chuỗi tổn thất như năm 2008.

Gavan Nolan, nhà phân tích tín dụng của S&P Global(SPGI), giải thích khi CDS vượt 1.000bp, logic định giá chuyển sang tỷ lệ thu hồi kỳ vọng. Hua Er Jie Jian Wen diễn giải đây là giai đoạn thị trường không chỉ phòng ngừa phần bù rủi ro mà đã bắt đầu phản ánh kịch bản vỡ nợ vào giá. Robert Dafforn của Polus Capital (Anh) nói với Financial Times rằng chuỗi cấp vốn cho AI có tính vòng tròn nên "mắt xích yếu nhất sẽ kéo cả hệ thống xuống trước".

Alisha Pasi, chuyên gia tín dụng của Goldman Sachs, cho biết trong báo cáo tuần mới nhất rằng lượng hỏi mua từ các tài khoản phi truyền thống về trái phiếu CoreWeave và CDS Oracle đang ở mức cao kỷ lục. Goldman Sachs đã tổ chức riêng một cuộc họp trực tuyến với nhà đầu tư về cấu trúc vốn của toàn ngành AI. Tuần này, CDS của nhóm tài chính và bảo hiểm cũng có lực mua, và bà Pasi giải thích đây là dấu hiệu lo ngại các tổ chức này có thể gánh rủi ro tập trung đầu tư khi giao dịch AI điều chỉnh.

Nhà đầu tư trong nước cũng có thể quan tâm đến một điểm. Hua Er Jie Jian Wen cho biết công ty vận hành trung tâm dữ liệu Elice của Hàn Quốc đã giảm 32% cổ phiếu chỉ vài giây sau khi niêm yết. Theo hãng tin này, trường hợp đó cho thấy thị trường đang nghi ngờ về khả năng sinh lời của đầu tư hạ tầng AI.

Trong báo cáo 'Hiện trạng tài chính AI: Tạm dừng chứ không rút lui' ngày 1/10, Morgan Stanley cho biết tại thời điểm đó họ ưa thích việc mua bảo hiểm CDS liên quan đến AI như một cách tham gia chủ đề AI trên thị trường phái sinh tín dụng. Ngân hàng này dự báo nhu cầu 'phòng ngừa phi kinh tế' có thể tăng vì các ngân hàng phải quản lý mức độ rủi ro đối tác.