AI có thể tác động tới 60% việc làm ở các nền kinh tế phát triển, IMF đề xuất rà soát thuế

AI có thể tác động tới khoảng 60% việc làm ở các nền kinh tế phát triển, theo một phân tích của IMF. AI có thể hỗ trợ một số nhiệm vụ và nâng cao năng suất, nhưng cũng có thể thay thế những công việc khác, gây áp lực giảm lên nhu cầu lao động và tiền lương. IMF đề xuất rà soát hệ thống thuế trước những thay đổi này.

Oilprice đưa tin Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva đã cảnh báo về tác động của AI đối với thị trường lao động tại hội nghị thường niên ở Bangkok.

Phân tích IMF công bố năm 2024 ước tính khoảng 60% việc làm ở các nền kinh tế phát triển có thể chịu ảnh hưởng của AI. Con số này không đồng nghĩa với tỷ lệ việc làm sẽ biến mất. Theo phân tích, AI có thể bổ trợ một số nhiệm vụ, giúp tăng năng suất, đồng thời đảm nhận những nhiệm vụ khác và tạo áp lực giảm lên nhu cầu lao động cũng như tiền lương.

Về tài khóa, vấn đề đặt ra là hệ thống thuế hiện hành sẽ ứng phó ra sao nếu thu nhập dịch chuyển từ lao động sang vốn. Phân tích kịch bản năm 2026 của IMF lưu ý rằng nếu việc làm và thu nhập từ tiền lương giảm, nguồn thu từ thuế thu nhập cá nhân cũng có thể suy yếu.

Tăng thuế doanh nghiệp có thể không đủ để bù đắp phần thuế thu từ lao động bị giảm. Tính lưu động của vốn, mức độ tập trung thị trường và cạnh tranh thuế giữa các quốc gia có thể hạn chế khả năng duy trì nguồn thu.

Phân tích của IMF đề xuất thận trọng với việc áp dụng đồng loạt “thuế robot”. Các lựa chọn được nêu gồm khắc phục kẽ hở trong đánh thuế thu nhập vốn cá nhân, đánh thuế địa tô kinh tế và sử dụng AI trong quản lý thuế cũng như kiểm tra việc tuân thủ nghĩa vụ thuế. Đây không phải là quyết định áp dụng một loại thuế cụ thể.

Cuộc thảo luận cũng xem xét cách phân chia thành quả tăng trưởng từ AI, bên cạnh vấn đề nguồn thu thuế. Phân tích chính sách tài khóa năm 2024 của IMF đề cập khả năng AI thúc đẩy năng suất và tăng trưởng, đồng thời làm gia tăng bất bình đẳng thu nhập và tập trung tài sản. Tài liệu cũng nêu khả năng xem xét đánh thuế thu nhập vốn nếu tỷ trọng thu nhập từ lao động giảm.

Ngày 14 tháng 10, IMF tổ chức sự kiện với chủ đề “Rà soát thuế trong kỷ nguyên AI” tại hội nghị thường niên ở Bangkok, thảo luận về thuế lao động, thuế vốn và các khoản thu riêng liên quan đến AI. Các lựa chọn chính sách thuế có thể khác nhau tùy theo tốc độ phổ biến của AI và cơ cấu ngành của từng quốc gia.