AI giao việc, con người vẫn cần quyết định lương thưởng và thăng chức

Ngay cả trong tổ chức giao việc cho các tác nhân AI, vẫn cần có người chịu trách nhiệm quyết định lương và thăng chức. Quan điểm này nhấn mạnh rằng doanh nghiệp cần xác định ai trao quyền cho tác nhân và ai chịu trách nhiệm về kết quả, thay vì chỉ tự động hóa công việc.

Terence Kwok, nhà sáng lập Humanity, nói trong cuộc phỏng vấn với Finbold: “Tác nhân có thể giao việc cho tác nhân khác và kiểm tra xem công việc đã hoàn thành hay chưa, nhưng các quyết định về lương và thăng chức ảnh hưởng đến sinh kế của con người phải do người chịu trách nhiệm đưa ra.” Ông đề xuất lưu lại chuyên môn của từng bên, vai trò chỉ đạo và phần nội dung do AI tạo ra trong các sản phẩm được con người và AI cùng thực hiện. Đề xuất của Kwok tập trung vào cách phân chia quyền hạn và trách nhiệm trong tổ chức.

Các hệ thống doanh nghiệp đã có tính năng quản lý danh tính tác nhân và người phụ trách. Microsoft cho biết trong tài liệu về danh tính tác nhân Entra rằng mỗi tác nhân có thể được cấp một mã định danh riêng, đồng thời chỉ định một cá nhân hoặc nhóm làm “nhà bảo trợ” chịu trách nhiệm. Tính năng này quản lý danh tính và quyền truy cập, không có nghĩa là đã hình thành cơ chế xếp hạng uy tín hoặc mở rộng quyền hạn dựa trên hiệu suất.

Tự động hóa cũng đang diễn ra dưới hình thức con người và máy móc cùng làm việc tại nhà máy và cơ sở logistics. Siemens cho biết máy móc và robot xử lý 75% chuỗi giá trị tại nhà máy Amberg ở Đức. Amazon thông báo đã triển khai robot thứ một triệu tại các cơ sở vận hành vào tháng 6 năm 2025. Hai con số lần lượt phản ánh tự động hóa trong sản xuất nhà máy và logistics, không thể hiện tỷ lệ tự động hóa công việc văn phòng hay quy mô thay thế việc làm.

Kwok lo ngại rằng khi ngày càng quen với tự động hóa, con người có thể không còn trực tiếp thành thạo công việc, và ví điều này với chế độ lái tự động trên máy bay. Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) khuyến cáo rằng phụ thuộc quá mức vào tự động hóa có thể làm suy giảm khả năng bay thủ công, đồng thời nhấn mạnh phi công cần duy trì kỹ năng điều khiển bằng tay. Việc áp dụng nguyên tắc này vào công việc với AI là cách diễn giải của Kwok.

Việc tác nhân AI tạo ra kết quả không tự giải quyết được vấn đề trách nhiệm trong tổ chức. Kwok cho rằng cần ghi lại vai trò của người trao quyền, người chỉ đạo công việc và người xem xét, phê duyệt kết quả.