Chi phí xây dựng khả năng chống chịu được ghi nhận trước, giá trị doanh nghiệp được đánh giá sau

Khả năng chống chịu của doanh nghiệp có thể không chỉ giúp giảm thiệt hại khi khủng hoảng xảy ra mà còn mở ra cơ hội tăng trưởng. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa tác động của khả năng chống chịu đến giá trị doanh nghiệp đã được chứng minh.

Ngày 16, Hemant Taneja, CEO General Catalyst, và Bob Sternfels, Chủ tịch toàn cầu của McKinsey & Company, viết trên Fortune rằng thị trường ghi nhận trước chi phí xây dựng khả năng chống chịu, trong khi đánh giá giá trị của nó muộn hơn. Hai tác giả chia khả năng chống chịu thành bốn lớp: nhu cầu, chuỗi cung ứng, cấu trúc vốn và hệ thống.

Hai tác giả nêu mạng lưới logistics của Amazon($AMZN), các cơ sở sản xuất ở nước ngoài của TSMC($TSM), chuỗi cung ứng năng lượng và lưới điện làm ví dụ. Theo lập luận của họ, năng lực chịu đựng cú sốc không chỉ giúp ứng phó khủng hoảng mà còn có thể tạo dư địa tăng trưởng khi doanh nghiệp tiếp tục hoạt động trong lúc đối thủ thu hẹp quy mô.

Khả năng chống chịu thể hiện qua đa dạng hóa chuỗi cung ứng

Trong báo cáo thường niên năm 2024, TSMC cho biết nhà máy đầu tiên tại Arizona bắt đầu sản xuất hàng loạt bằng quy trình N4 trong quý IV/2024, với tỷ lệ đạt tương đương các nhà máy ở Đài Loan. TSMC giải thích việc mở rộng cơ sở sản xuất ở nước ngoài gắn với nhu cầu linh hoạt về địa lý của khách hàng. Đây là một ví dụ về khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, nhưng chưa chứng minh được tác động đến giá trị thị trường.

Một số số liệu về mạng lưới logistics của Amazon trong bài viết chưa được xác minh ở cùng dạng trong các tài liệu Amazon đã kiểm tra. Báo cáo thường niên năm 2001 của Amazon ghi diện tích sáu trung tâm logistics tại Mỹ vào khoảng 3,12 triệu feet vuông. Trong khi đó, số liệu diện tích tăng từ khoảng 300.000 feet vuông năm 1999 lên hơn 5 triệu feet vuông, cùng mô tả về việc mở không gian dư thừa cho người bán khác và chuyển đổi thành hoạt động nền tảng, cần được xem là các ví dụ do hai tác giả đưa ra.

Trí tuệ nhân tạo (AI) là yếu tố có hai mặt trong phân tích của hai tác giả. AI vừa làm lung lay mô hình kinh doanh phần mềm hiện có, vừa có thể giúp doanh nghiệp hấp thụ cú sốc và thay đổi hoạt động. Bài viết không trình bày nhận định này như sự đồng thuận của toàn thị trường hay một mô hình định giá đã được kiểm chứng.

Vấn đề lưới điện mở rộng thảo luận về khả năng chống chịu sang chi phí bên ngoài của các cơ sở điện toán. Tháng 5/2026, North American Electric Reliability Corporation (NERC) ban hành cảnh báo cấp cao nhất Level 3, cho rằng việc phụ tải điện toán lớn giảm đột ngột và các dao động mạnh kéo dài vài giây có thể gây rủi ro tức thời cho sự ổn định của lưới điện. NERC yêu cầu các đơn vị đăng ký thực hiện biện pháp ứng phó. Hướng dẫn của NERC cũng xếp các cơ sở tài sản số vào nhóm ví dụ về phụ tải điện toán lớn.

Tuy nhiên, bài viết trên Fortune không phân tích hoạt động đào Bitcoin, giá token hay thị trường tài sản số. Các ví dụ về logistics, bán dẫn và lưới điện cho thấy vấn đề chi phí đầu tư trước để tăng khả năng chống chịu, nhưng chỉ dựa vào những trường hợp này thì chưa thể kết luận chi phí đó được phản ánh vào giá trị doanh nghiệp như thế nào.