Startup AI Trung Quốc huy động 39 tỷ USD, bằng khoảng 1/10 Mỹ

Từ năm 2023, các startup AI Trung Quốc đã huy động 39 tỷ USD, bằng khoảng 1/10 mức 380 tỷ USD của các startup Mỹ. Dù kém xa về vốn huy động, các mô hình hàng đầu của Trung Quốc được đánh giá đã tiến gần tiêu chuẩn hiệu năng của Mỹ.

Trong phân tích tháng 6/2026, Boston Consulting Group (BCG) thống kê vốn đầu tư mạo hiểm liên quan đến AI tại Mỹ ở mức 380 tỷ USD. Một công bố riêng vào tháng 7 cùng năm đưa ra con số 39 tỷ USD cho các startup Trung Quốc. Đây là số liệu từ hai phân tích riêng; chưa thể xác nhận phạm vi đầu tư và phương pháp tính hoàn toàn tương đồng.

BCG nhận định các mô hình hàng đầu Trung Quốc đã tiến gần tiêu chuẩn hiệu năng của mô hình Mỹ. Theo tổ chức này, việc sử dụng mô hình có trọng số mở và thiết kế hiệu quả cũng giúp giảm chi phí sử dụng. Mô hình có trọng số mở công khai các trọng số đã được huấn luyện để nhà phát triển khác có thể sử dụng.

Trong phép so sánh do BCG đưa ra, Kimi K2.6 của Moonshot AI cần 1,71 USD để xử lý 1 triệu token, trong khi GPT-5.5 của Mỹ có chi phí 11,25 USD với cùng khối lượng. BCG so sánh giá của các mô hình được chọn làm đại diện cho từng nước vào tháng 5/2026.

Các kênh huy động vốn cũng khác nhau. Fortune nhận định IPO tại Hong Kong đang nổi lên như một kênh huy động vốn chính của các công ty AI Trung Quốc. Theo hồ sơ nộp lên Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong, MiniMax niêm yết ngày 9/1/2026. SiliconANGLE đưa tin IPO của MiniMax huy động 619 triệu USD.

Số tiền huy động từ IPO của Zhipu khác nhau giữa các bài báo đã công bố, nên chưa thể nêu một con số xác định. Khi so sánh quy mô huy động vốn qua các đợt niêm yết tại Hong Kong của doanh nghiệp AI Trung Quốc, cần xem xét cơ sở tính của từng công ty.

Đầu tư hạ tầng cũng có khoảng cách. BCG thống kê chi tiêu vốn của các công ty công nghệ hàng đầu Mỹ vượt 400 tỷ USD trong năm 2025, trong khi con số của Trung Quốc là 63 tỷ USD. Đây là chỉ số chi tiêu vốn của doanh nghiệp, khác với vốn đầu tư mạo hiểm dành cho startup.

Chi phí mô hình thấp và quy mô huy động vốn của các startup AI Trung Quốc phản ánh hai xu hướng khác nhau. Chỉ dựa vào hiệu năng và chi phí mô hình thì chưa thể đánh giá đầy đủ điều kiện huy động vốn hay khoảng cách về hạ tầng tính toán.