IMF kêu gọi các nước nhanh chóng giảm nợ, ứng phó bất bình đẳng

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) kêu gọi các nước nhanh chóng hành động để giảm nợ và ứng phó với bất bình đẳng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu tác động đồng thời từ làn sóng AI, nợ quá mức và chiến tranh.

Trong bài phát biểu tại Singapore ngày 7, Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva nói: “Những lựa chọn chính trị khó khăn đang ở phía trước chúng ta”. Bà cho biết sẽ truyền đạt với các nhà hoạch định chính sách kinh tế toàn cầu tại cuộc họp ở Bangkok rằng “không thể tiếp tục trì hoãn những phản ứng chính sách cần thiết”. Hội nghị thường niên IMF và Ngân hàng Thế giới sẽ diễn ra tại Bangkok vào tuần tới.

Bà nhận định các cú sốc từ chiến tranh ở Trung Đông và Ukraine, mức vay nợ cao cùng làn sóng AI đang đồng thời tạo sức ép lên kinh tế toàn cầu. Các nước thu nhập cao như Mỹ, Nhật Bản và Đức cũng như các nước thu nhập thấp đều đang chịu gánh nặng nợ quá mức. Bà cho biết các nước thu nhập thấp phải lựa chọn giữa chi tiêu phúc lợi công và trả nợ trong khi chi phí lãi vay cao.

Đầu tư mở rộng vào AI vừa được xem là động lực tăng trưởng, vừa là yếu tố rủi ro. Bà Georgieva cho biết làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu đang hỗ trợ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và làm gia tăng áp lực lạm phát, trong khi phải mất một khoảng thời gian để lợi ích từ các khoản đầu tư lớn vào AI hiện thực hóa.

Bà cảnh báo nếu kết quả kinh doanh của các công ty AI không đạt kỳ vọng, gánh nặng vay nợ của những doanh nghiệp liên quan cùng việc nhà đầu tư toàn cầu gia tăng nắm giữ cổ phiếu Mỹ có thể khiến sự thất vọng lan thành cú sốc trên diện rộng. Bà mô tả AI là động lực then chốt có ảnh hưởng đến vị thế của mỗi quốc gia trong nền kinh tế toàn cầu.

Bà cũng nêu vấn đề lợi ích từ làn sóng AI không được phân bổ đồng đều. Trong 10 nước dẫn đầu về thương mại liên quan đến AI, có 7 nước thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tuy nhiên, trong khi các nước có thế mạnh công nghệ như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan hưởng lợi, nhiều nước khác đang bị bỏ lại phía sau.

Nhu cầu điện gia tăng từ AI cũng đang gây thêm áp lực lên giá các mặt hàng thiết yếu như nhiên liệu, phân bón và thực phẩm. Bà Georgieva kêu gọi kiểm soát chi tiêu công, tăng chi phí vay nếu cần thiết để kiềm chế lạm phát, đồng thời bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương.

Bà cho biết các nước cũng cần chính sách về quản lý AI, đào tạo lại người lao động, tăng tính linh hoạt của thị trường lao động, hỗ trợ khởi nghiệp và bảo đảm an ninh năng lượng. Hội nghị thường niên IMF và Ngân hàng Thế giới sẽ có sự tham dự của bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương từ 191 quốc gia thành viên để thảo luận về kinh tế toàn cầu, ổn định tài chính và các giải pháp tăng trưởng bền vững.