Ngân hàng Quốc gia Czech tròn 100 năm, chế độ tỷ giá thả nổi được công nhận 50 năm

Ngân hàng Quốc gia Czech (Česká národní banka) nhìn lại hai dấu mốc: 100 năm kể từ khi ngân hàng tiền thân bắt đầu hoạt động và 50 năm kể từ khi chế độ tỷ giá thả nổi được công nhận theo Thỏa thuận Jamaica. Phó Thống đốc Jan Frait đã điểm lại những thay đổi và tác động của hệ thống tiền tệ nhân dịp này.

Phát biểu khai mạc hội nghị “Những thách thức mới của ngân hàng trung ương” tại Prague ngày 6, ông Frait nhắc đến cả hai dấu mốc. Ngân hàng Quốc gia Tiệp Khắc, tiền thân của Ngân hàng Quốc gia Czech, bắt đầu hoạt động vào mùa xuân năm 1926. Dịp kỷ niệm này đánh dấu thời điểm cơ quan tiền thân đi vào hoạt động, không phải ngày thành lập Ngân hàng Quốc gia Czech hiện nay.

Thỏa thuận Jamaica là kế hoạch cải tổ hệ thống tiền tệ quốc tế được Ủy ban lâm thời của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) thống nhất tại cuộc họp ở Kingston, Jamaica, vào tháng 1 năm 1976. Kế hoạch bao gồm việc công nhận chế độ tỷ giá thả nổi cùng các biện pháp liên quan đến vàng và hạn ngạch của các thành viên.

Ông Frait cho biết hệ thống Bretton Woods trên thực tế đã sụp đổ 5 năm trước Thỏa thuận Jamaica. Sau khi Tổng thống Mỹ khi đó Richard Nixon tuyên bố chấm dứt khả năng đổi USD lấy vàng, chế độ tỷ giá cố định rơi vào bất ổn; Thỏa thuận Jamaica sau đó chính thức hóa chế độ tỷ giá thả nổi.

Ông cũng hồi tưởng rằng chế độ tỷ giá thả nổi ban đầu không được đón nhận rộng rãi. Tại châu Âu, nhiều người xem đây như giải pháp tạm thời trước khi chuyển sang chế độ tỷ giá cố định ổn định hơn. Theo đánh giá của ông Frait, Czech và Ngân hàng Quốc gia Czech đã thích nghi thành công với môi trường tỷ giá thả nổi.

Ông Frait cho rằng việc chấm dứt chế độ tỷ giá cố định và mở rộng khả năng chuyển đổi tiền tệ đã góp phần thúc đẩy trung gian tài chính, tạo tín dụng, dịch chuyển vốn và toàn cầu hóa tài chính, thương mại. Tuy nhiên, chưa có đồng thuận về mức độ hệ thống Bretton Woods tan rã ảnh hưởng đến những biến đổi kinh tế sau đó; các bằng chứng lý thuyết và thực nghiệm thuyết phục để củng cố những nhận định này cũng còn hạn chế.

Chương trình hội nghị còn có các chủ đề quản lý thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, tính độc lập của ngân hàng trung ương, trí tuệ nhân tạo và kinh tế.