Lạm phát eurozone tháng 9 lên 3,8%, giá năng lượng tăng 18,8%

Lạm phát hằng năm tại eurozone tăng lên 3,8% trong tháng 9. Philip Lane (Philip R. Lane), thành viên Ban điều hành Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), cho biết khi quyết định lãi suất cần xem xét đồng thời tác động của giá năng lượng tăng lên lạm phát phi năng lượng và hoạt động kinh tế.

Trong bài phát biểu khai mạc tại hội nghị chính sách tiền tệ của ECB ở Frankfurt ngày 5 tháng 10, Lane nêu triển vọng và rủi ro lạm phát, diễn biến lạm phát cơ bản cùng mức độ truyền dẫn của chính sách tiền tệ là những căn cứ để quyết định lãi suất. Bài phát biểu không công bố định hướng tăng hay giảm lãi suất.

Theo số liệu ước tính sơ bộ Eurostat công bố ngày 2 tháng 10, lạm phát hằng năm tại eurozone trong tháng 9 là 3,8%. Lạm phát năng lượng đạt 18,8%, trong khi lạm phát phi năng lượng là 2,3%. Đà tăng giá năng lượng cũng dẫn dắt lạm phát eurozone trong tháng 8.

Lane nhận định cú sốc nguồn cung năng lượng là nguyên nhân chính khiến giá cả tăng hiện nay. Để đánh giá lạm phát trung hạn, cần xem xét quy mô và thời gian kéo dài của cú sốc, cũng như mức độ và tính dai dẳng của việc giá năng lượng truyền sang giá phi năng lượng. Ông nói thêm rằng lạm phát phi năng lượng vẫn được kiềm chế, nên chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy áp lực giá trung hạn đã tăng đáng kể.

Diễn biến giữa các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác nhau. So với quý IV/2025, lạm phát thực phẩm trong tháng 9/2026 giảm từ 2,5% xuống 1,4%, còn hàng hóa công nghiệp phi năng lượng tăng từ 0,5% lên 1,1%. Lạm phát dịch vụ giảm từ 3,4% xuống 3,2%, trong khi lạm phát cơ bản nhích từ 2,4% lên 2,5%. Lane cho biết cú sốc năng lượng đã đẩy lạm phát tăng trong năm nay, nhưng giá phi năng lượng không đồng loạt tăng.

Trong dự báo tháng 9, ECB dự kiến lạm phát phi năng lượng tăng từ 2,3% năm 2026 lên 2,6% năm 2027, rồi giảm xuống 2,3% năm 2028. Lane cho biết dự báo tăng trong năm 2027 đã tính đến tác động trễ của cú sốc giá năng lượng, những thay đổi về giá do cơ quan quản lý và thuế gián thu tại một số quốc gia, cùng đợt tăng giá thực phẩm tạm thời. Đây là dự báo, không phải số liệu đã xác nhận.

Cú sốc năng lượng có thể vừa đẩy giá cả lên, vừa làm suy yếu hoạt động kinh tế và nhu cầu. Lane giải thích chi phí năng lượng tăng có thể làm giảm thu nhập thực tế của hộ gia đình và lợi nhuận doanh nghiệp; bất ổn có thể khiến tiết kiệm tăng, đầu tư trì hoãn, điều kiện tài chính xấu đi và hoạt động cho vay thu hẹp. Những tác động này có thể phần nào bù đắp áp lực lạm phát trung hạn, vì vậy không nên chỉ dựa vào tác động trực tiếp của giá năng lượng để quyết định chính sách.

ECB theo dõi nhiều chỉ số, cùng điều kiện tài chính và tín dụng, thay vì dựa vào một thước đo lạm phát cơ bản duy nhất. Lane cho biết cần đối chiếu các giả định về tốc độ truyền dẫn và điều kiện tài chính trong những kịch bản đã công bố với số liệu thực tế. Chính sách tài khóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và điều kiện tài chính cũng là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến lạm phát và hoạt động kinh tế.