Gần 9/10 tổ chức dùng AI thường xuyên, nhưng chỉ 37% ghi nhận đóng góp vào EBIT

Gần 9/10 tổ chức sử dụng AI thường xuyên, nhưng chỉ 37% cho biết AI đã đóng góp vào lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT). Dù các nghiên cứu về tổng đài và phát triển phần mềm ghi nhận năng suất cải thiện, việc chuyển kết quả đó thành thành tích tài chính trên toàn doanh nghiệp vẫn là thách thức.

David Pralong, đối tác cấp cao tại McKinsey & Company, cho biết tổng đài và phát triển phần mềm vốn đã có quy trình làm việc cùng hệ thống theo dõi, kiểm tra kết quả trước khi đưa AI vào sử dụng. Trong bài viết đăng trên Fortune ngày 1 tháng 10, ông nói không nên xem những trường hợp này là khuôn mẫu chung để áp dụng cho các công việc khác.

Nghiên cứu về tổng đài phân tích 5.172 nhân viên hỗ trợ khách hàng tại một doanh nghiệp thuộc Fortune 500. Theo nghiên cứu đăng trên Quarterly Journal of Economics, sau khi sử dụng công cụ hỗ trợ AI, số yêu cầu được giải quyết mỗi giờ trên mỗi nhân viên tăng trung bình 15%. Đây là kết quả đo lường trong hoạt động hỗ trợ khách hàng của một doanh nghiệp cụ thể.

Nghiên cứu về lập trình gộp ba thử nghiệm thực địa tại Microsoft, Accenture và một doanh nghiệp Fortune 100 không được nêu tên. Nghiên cứu đăng trên Management Science phân tích 4.867 nhà phát triển và ghi nhận số lượng công việc hoàn thành của người dùng công cụ hỗ trợ viết mã bằng AI tăng 26,08%. Sai số chuẩn là 10,3%; nhóm nghiên cứu cho biết kết quả có sự biến động giữa các thử nghiệm.

Hai nghiên cứu đo lường những đối tượng và môi trường làm việc khác nhau. Kết quả cho thấy khối lượng công việc hoặc tốc độ xử lý từng nhiệm vụ tăng lên không đồng nghĩa lợi nhuận của toàn tổ chức cũng cải thiện với mức tương tự.

Pralong cho rằng cần xem xét cả việc quy trình làm việc có thay đổi hay không. Bài viết nêu ví dụ giả định về khâu xét duyệt khoản vay cho doanh nghiệp nhỏ tại một ngân hàng: dù việc kiểm tra hồ sơ nhanh hơn, tổng thời gian xét duyệt có thể không rút ngắn nếu việc bàn giao giữa các bộ phận kinh doanh, tín dụng, tuân thủ và vận hành vẫn giữ nguyên.

Khảo sát AI toàn cầu năm 2026 của McKinsey được thực hiện từ ngày 4 tháng 5 đến ngày 8 tháng 6, với 1.719 người tại 97 quốc gia. Gần 9/10 người tham gia cho biết tổ chức của họ sử dụng AI thường xuyên trong ít nhất một chức năng công việc. Tỷ lệ cho biết AI đóng góp vào EBIT của tổ chức là 37%; nhóm mà McKinsey định nghĩa là “tổ chức đạt hiệu quả cao với AI” chiếm khoảng 6% tổng số người trả lời, nhìn chung tương đương năm trước.

Khảo sát cũng cho thấy khoảng cách giữa năng suất cá nhân và kết quả doanh nghiệp. 80% người tham gia khảo sát của McKinsey cho biết AI giúp tăng năng suất cá nhân, trong khi tỷ lệ báo cáo AI đóng góp vào EBIT gần như không đổi so với năm trước. Theo phân tích của McKinsey, các tổ chức thiết kế lại quy trình làm việc có nhiều câu trả lời ghi nhận việc tạo ra giá trị hơn. Mối liên hệ giữa các câu trả lời khảo sát này không chứng minh việc thiết kế lại quy trình là nguyên nhân tạo ra kết quả đó.

Khảo sát của McKinsey đo lường kết quả ở cấp tổ chức, còn các nghiên cứu về tổng đài và nhà phát triển tập trung vào năng suất của từng công việc. Nhận định của Pralong là muốn khái quát mức cải thiện ở từng nhiệm vụ thành kết quả tài chính trên toàn doanh nghiệp, cần xem xét cả quy trình làm việc và tiêu chí đo lường hiệu quả.