AI có thể tác động tới tối đa 18% việc làm Mỹ, Bridgewater cảnh báo cần chuẩn bị

AI có thể thay đổi tối đa 18% số việc làm hiện tại tại Mỹ, trong khi Bridgewater cảnh báo xã hội cần chuẩn bị trước cho những biến động nhanh trên thị trường lao động.

Bridgewater đưa ra nhận định trong cuộc phỏng vấn chính thức công bố ngày 27 tháng 8, với sự tham gia của Greg Jensen, đồng giám đốc đầu tư (CIO) Bridgewater, và Nir Bar Dea, CEO Bridgewater. Nội dung cuộc phỏng vấn tập trung vào quy định AI và các biện pháp ứng phó với thay đổi trên thị trường lao động.

Tỷ lệ 18% được tính bằng cách so sánh những nhiệm vụ AI có thể thực hiện với các nhiệm vụ cấu thành những công việc hiện tại. Greg Jensen giải thích rằng sau khi phân loại công việc theo từng nhiệm vụ, Bridgewater nhận thấy 18% số việc làm hiện tại có thể bị thay thế ở mức đáng kể.

Con số này không phải là tỷ lệ thất nghiệp được xác nhận hay quy mô sa thải thực tế. Đây là mức độ tác động tiềm tàng dựa trên phạm vi công việc AI có thể thực hiện, trong khi kết quả thực tế còn phụ thuộc vào tốc độ phát triển công nghệ và cách doanh nghiệp sử dụng AI.

Greg Jensen, đồng giám đốc đầu tư (CIO) Bridgewater, nói: “AI có thể trở thành công nghệ bổ trợ cho trí tuệ con người, nhưng chúng ta cũng phải chuẩn bị cho khả năng AI thay thế trí tuệ con người”. Nhận định này cho thấy AI có thể khác các công nghệ trước đây, vốn thường được sử dụng như công cụ nâng cao năng suất con người, bởi AI có khả năng thay thế chính năng lực thực hiện công việc.

Ông cho rằng tác động của AI đối với thị trường lao động có thể nhanh và lớn hơn những thay đổi công nghệ trước đây. Vì vậy, xã hội cần chuẩn bị chi phí điều chỉnh trước khi việc ứng dụng công nghệ diễn ra trên quy mô lớn, thay vì chỉ phản ứng sau khi tác động thực tế xuất hiện.

Nir Bar Dea, CEO Bridgewater, nói: “AI là công nghệ mạnh mẽ có thể làm thay đổi sâu sắc thế giới, vì vậy cần đồng thời quản lý rủi ro để có thể hưởng lợi trong dài hạn”. Quan điểm này nhấn mạnh việc phải xử lý song song cả tác động tích cực và những hệ quả bất lợi của AI.

Về quy định, Bridgewater đề xuất phân biệt giữa các mô hình được quản lý và không được quản lý, thay vì chỉ phân loại mô hình mở và mô hình đóng. Greg Jensen cho rằng chính phủ cần thiết lập tiêu chuẩn về phát triển, công khai và sử dụng mô hình AI, thay vì giao toàn bộ việc này cho doanh nghiệp.

Mô hình mở có lợi thế là nhiều người dùng có thể sử dụng và cải thiện, nhưng khó kiểm soát hơn. Trong khi đó, mô hình đóng cho phép doanh nghiệp phát triển quản lý cách sử dụng, nhưng có thể khiến quyền lực tập trung vào một số ít công ty.

Bridgewater cũng cho rằng an toàn AI cần được đưa vào thảo luận về quy định. AI có thể hành động theo những cách mà nhà phát triển không dự đoán được khi thực hiện mục tiêu đã đặt ra, do đó cần xây dựng đồng thời tiêu chuẩn về trách nhiệm và kiểm soát, bên cạnh tiêu chuẩn về hiệu suất mô hình.

Một biện pháp được đưa ra để ứng phó với tác động lên thị trường lao động là thuế token. Token là đơn vị xử lý được mô hình AI sử dụng khi tiếp nhận thông tin đầu vào và tạo ra kết quả. Bridgewater đề xuất đánh thuế việc sử dụng token nhằm thu hẹp chênh lệch thuế giữa lao động con người và lao động máy móc.

Phương án thuế token được thảo luận dựa trên mô hình các công ty AI thu phí sử dụng mô hình. Bridgewater cho rằng các chủ thể sử dụng AI nên gánh một phần chi phí xã hội phát sinh từ việc ứng dụng công nghệ, bao gồm thất nghiệp, quản lý và an toàn.

Bridgewater cũng đề xuất phân bổ cổ phần của các công ty AI cho người dân. Theo tổ chức này, việc để người dân trực tiếp tham gia vào giá trị kinh tế do AI tạo ra có thể giúp lợi ích và gánh nặng từ thay đổi công nghệ được chia sẻ rộng hơn trong xã hội.

Tuy nhiên, thuế token và việc phân bổ cổ phần cho người dân mới là các đề xuất chính sách do Bridgewater đưa ra, chưa phải chính sách đã được quyết định. Để triển khai thực tế, cần xác định riêng đối tượng chịu thuế, phương thức thu thuế, cũng như điều kiện phân bổ và bán cổ phần.

Tranh luận về việc đánh thuế AI trước đó cũng đã lan sang vấn đề đánh thuế các công ty AI và trung tâm dữ liệu. Đề xuất của Bridgewater tập trung vào việc phản ánh trực tiếp các chi phí phát sinh khi AI thay thế lao động con người, khác với cách đánh thuế vào vốn.

Bridgewater cho biết sẽ trình bày chi tiết hơn về thuế token và việc phân bổ cổ phần cho người dân trong các phân tích tiếp theo. Tổ chức này chưa đưa ra lịch trình triển khai chính sách cụ thể hay quy mô giảm việc làm thực tế, vì vậy những yếu tố này vẫn cần được theo dõi.