5,079 triệu robot công nghiệp, bài kiểm chứng lợi nhuận của robot hình người

Số robot công nghiệp đang vận hành tại các nhà máy trên toàn thế giới đã tăng lên 5,079 triệu máy vào cuối năm 2025. Thị trường robot công nghiệp truyền thống tiếp tục mở rộng, trong khi robot hình người vẫn phải chứng minh doanh thu thực tế và khả năng sinh lời.

Liên đoàn Robot quốc tế (IFR) cho biết trong báo cáo ‘World Robotics 2026’ ngày 24 rằng lượng robot công nghiệp đang vận hành năm 2025 tăng 9% so với năm trước. Số robot mới được lắp đặt trong cùng kỳ đạt 603.000 máy, tăng 11%. Thống kê này bao gồm các robot công nghiệp thực hiện công việc lặp lại tại những cơ sở sản xuất ô tô, điện tử và kim loại, không phản ánh số lượng robot hình người được triển khai.

Trung Quốc đã lắp đặt 354.000 robot công nghiệp trong năm 2025, chiếm 59% tổng số robot mới được lắp đặt trên toàn cầu. Thị phần robot sản xuất trong nước tại Trung Quốc đạt 55%. Mỹ lắp đặt khoảng 38.500 robot, vượt Nhật Bản để trở thành thị trường lớn thứ hai thế giới, trong khi số robot được lắp đặt tại Nhật Bản giảm 19% xuống 36.219 máy.

Hàn Quốc duy trì vị trí thị trường lớn thứ tư thế giới với khoảng 30.000 robot được lắp đặt. Con số này giảm 1% so với năm trước. IFR cho biết trong báo cáo ‘World Robotics 2026’ rằng nếu các khoản đầu tư mới của ngành ô tô được thực hiện trong năm 2027 và 2028, nhu cầu robot tại Hàn Quốc có thể tăng vào năm 2027.

IFR cũng dự báo trong báo cáo ‘World Robotics 2026’ rằng số robot công nghiệp mới được lắp đặt trên toàn cầu sẽ đạt 655.000 máy vào năm 2026 và 806.000 máy vào năm 2029. Đây là dự báo cho toàn bộ robot công nghiệp, không chỉ robot hình người.

Robot công nghiệp đã được đưa vào dây chuyền sản xuất và chuỗi cung ứng để thực hiện các công việc lặp lại. Robot hình người được đánh giá là có lợi thế khi có thể làm việc trong những không gian vốn được thiết kế cho con người, nhưng vẫn cần được kiểm chứng thêm về khả năng vận hành ổn định tại hiện trường và thu hồi chi phí.

TokenPost từng đưa tin về một phân tích cho rằng chi phí vận hành robot hình người ở mức 10-12 USD mỗi giờ, đồng thời các cơ sở kho vận và sản xuất tại Mỹ được xem là những khách hàng ban đầu. Để đánh giá hiệu quả triển khai, cần xác nhận không chỉ chi phí vận hành mà cả tỷ lệ hoạt động thực tế và chi phí xử lý sự cố.

Boston Dynamics đã công bố phiên bản thương mại của robot hình người chạy bằng điện Atlas vào tháng 1. Công ty cho biết sẽ triển khai robot này tại Hyundai Motor Group và Google DeepMind trong năm 2026, đồng thời xúc tiến tìm kiếm thêm khách hàng từ đầu năm 2027.

Phần mô tả sản phẩm chính thức của Boston Dynamics cho biết Atlas đang thử nghiệm các trình tự công việc thực tế tại cơ sở của Hyundai. Tuy nhiên, giá bán, tỷ suất hoàn vốn đầu tư theo từng khách hàng và số robot được triển khai thương mại lũy kế chưa được công bố.

Để đánh giá khả năng thương mại hóa robot hình người, cần xem xét tỷ lệ hoạt động trong các công việc lặp lại, chi phí bảo trì và tác động cải thiện năng suất của khách hàng, thay vì chỉ dựa vào các màn trình diễn. Khả năng triển khai trên quy mô lớn và việc khách hàng có thể thu hồi chi phí đầu tư hay không là những tiêu chí then chốt.

Tại Trung Quốc, tranh cãi xung quanh quá trình xét duyệt IPO của các doanh nghiệp robot hình người cũng đang gia tăng. Reuters đưa tin cơ quan quản lý Trung Quốc đã đưa ra hướng dẫn không chính thức cho các doanh nghiệp robot hình người, nhưng giải thích của các nguồn liên quan trái chiều giữa nhận định rằng IPO trên thực tế bị đình chỉ và quan điểm cho rằng chưa có lệnh cấm chính thức.

Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) không trả lời yêu cầu bình luận của Reuters. Reuters cho biết cơ quan quản lý đang xem xét liệu doanh thu phát sinh từ các dự án của chính quyền địa phương hoặc trung tâm thu thập dữ liệu có phản ánh nhu cầu tư nhân độc lập hay không.

Unitree Robotics đã tăng hơn 5 lần so với giá chào bán trong ngày đầu tiên niêm yết trên sàn Thượng Hải. Reuters đưa tin giá cổ phiếu sau đó giảm 55% so với mức đỉnh, trong khi AP đưa tin mức tăng trong phiên giao dịch đầu tiên là 629%. Hai con số này được tính theo thời điểm và cơ sở giá khác nhau nên không thể so sánh trực tiếp.

Tâm lý đầu tư đối với các doanh nghiệp robot hình người Trung Quốc đang chuyển sang xu hướng chọn lọc hơn. Một nhà phân tích của S&P Global Market Intelligence được Reuters dẫn lời đánh giá tâm lý đầu tư robot tại Trung Quốc đang chuyển từ ‘lạc quan trên diện rộng’ sang ‘tính hợp lý có chọn lọc’.

Việc mở rộng nền tảng lắp đặt robot công nghiệp và quá trình kiểm chứng tính thương mại của các doanh nghiệp robot hình người là hai xu hướng riêng biệt. Robot công nghiệp truyền thống đang mở rộng thị trường nhờ số lượng lắp đặt và hiệu quả ứng dụng trên dây chuyền sản xuất, còn robot hình người cần biến kế hoạch triển khai trong năm 2026 và thu hút thêm khách hàng từ năm 2027 thành các hợp đồng, doanh thu và hoạt động vận hành lặp lại thực tế.