Xuất khẩu than Indonesia giảm 23%, nhu cầu toàn cầu dự báo tăng 1,2%

Xuất khẩu than đường biển của Indonesia trong tháng 8 đạt 36,1 triệu tấn, giảm 23,34% so với cùng kỳ năm trước và là mức thấp nhất trong tháng 8 suốt 5 năm qua.

Sxcoal cho biết dữ liệu theo dõi tàu của Kpler cho thấy xuất khẩu than Indonesia trong tháng 8 cũng giảm 6,54% so với tháng 7. Nguyên nhân là bất ổn quanh hạn ngạch sản xuất và chính sách xuất khẩu, cùng với mực nước sông tại Kalimantan giảm.

Việc vận chuyển bằng đường sông gián đoạn đã gây sức ép lên chuỗi cung ứng từ mỏ đến các cảng xuất khẩu. Mực nước sông Barito giảm từ mức thông thường 8-18m xuống còn 3-4m, khiến một số sà lan phải giảm một nửa lượng hàng chuyên chở.

Một số nhà sản xuất đã tuyên bố bất khả kháng đối với các hợp đồng giao hàng. Khi việc vận chuyển than đến cảng bị đình trệ, lượng than thực tế có thể xuất khẩu giảm, независимо với sản lượng khai thác.

Nhập khẩu từ các khách hàng lớn cũng giảm. Xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 8 đạt 14,47 triệu tấn, giảm 30,78% so với cùng kỳ năm trước, còn xuất khẩu sang Ấn Độ đạt 7,1 triệu tấn, giảm 15,83%.

Ngược lại, xuất khẩu sang Malaysia đạt 2,2 triệu tấn, tăng 28,52% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy mức giảm xuất khẩu tổng thể của Indonesia không diễn ra đồng đều tại tất cả các thị trường.

Tranh luận vẫn tiếp diễn về việc liệu hạn hán và El Niño có phải nguyên nhân trực tiếp khiến xuất khẩu giảm hay không. Tri Winarno, Vụ trưởng Vụ Khoáng sản và Than thuộc Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia, ngày 11 tháng 9 cho biết ông vẫn chưa nhận được báo cáo tổng hợp về tác động của El Niño đối với xuất khẩu than.

Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG) nhận định trong dữ liệu tháng 8 năm 2026 rằng đây là giai đoạn mùa khô đạt đỉnh tại nhiều khu vực. Cơ quan này cũng nêu khả năng El Niño kéo dài đến đầu năm 2027, đồng thời cho biết một số khu vực, trong đó có Kalimantan, có thể trải qua mùa khô dài và khô hơn mức trung bình.

Những thay đổi chính sách cũng được xem là yếu tố khiến dòng chảy xuất khẩu thiếu ổn định. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính trong báo cáo 'Coal Mid-Year Update 2026' rằng xuất khẩu than nhiệt của Indonesia năm 2026 sẽ đạt khoảng 495 triệu tấn.

Con số này thấp hơn mức 517 triệu tấn của năm 2025. Mục tiêu sản xuất, thay đổi chính sách xuất khẩu và quá trình chuyển sang cơ chế quản lý xuất khẩu thông qua các doanh nghiệp nhà nước đang làm gia tăng bất ổn đối với triển vọng nguồn cung.

Trong khi đó, nhu cầu than toàn cầu đang đi theo hướng ngược lại với xuất khẩu của Indonesia. IEA dự báo nhu cầu than toàn cầu năm 2026 sẽ tăng 1,2% lên 8,94 tỷ tấn, mức cao kỷ lục.

Nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giảm và giá khí tự nhiên tăng do xung đột tại Trung Đông đã khiến một số quốc gia thay thế điện khí bằng điện than. Nhu cầu làm mát tăng do El Niño và sản lượng thủy điện giảm cũng được xem là những yếu tố thúc đẩy tiêu thụ than. Diễn biến này phù hợp với nội dung IEA từng được TokenPost đưa tin trước đó về dự báo nhu cầu than toàn cầu.

Tuy nhiên, nhu cầu toàn cầu tăng không đồng nghĩa xuất khẩu của Indonesia sẽ nhanh chóng phục hồi. Đà phục hồi nguồn cung có thể bị hạn chế đồng thời bởi việc Trung Quốc giảm nhập khẩu than nhiệt đường biển và những thay đổi trong chính sách sản xuất, xuất khẩu của Indonesia.

Diễn biến xuất khẩu của Indonesia trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào khả năng mực nước sông phục hồi, việc điều chỉnh hạn ngạch sản xuất và cách thức cơ chế quản lý xuất khẩu nhà nước được triển khai trên thực tế.