Sau năm 2028, Hà Lan đề nghị cải tổ mục tiêu lưu trữ khí đốt EU

Hà Lan đề nghị Liên minh châu Âu (EU) bãi bỏ cơ chế mục tiêu lưu trữ khí đốt hiện nay sau năm 2028 hoặc chuyển sang tiêu chí dựa trên nhu cầu khí đốt thực tế và năng lực nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Chính phủ Hà Lan cho rằng mục tiêu hiện tại khiến nước này, nơi có hệ thống lưu trữ lớn, phải chịu chi phí quá cao.

Chính phủ Hà Lan đưa ra đề xuất trên trong thư chính sách khí đốt chiến lược ngày 25. Hà Lan cho biết thay vì lập tức từ chối quy định hiện hành của EU, nước này muốn thiết kế lại mục tiêu lưu trữ trong quá trình cải tổ khung an ninh năng lượng sau cuối năm 2027.

Hà Lan cho biết có thể dự trữ tối đa 80TWh khí đốt trong giai đoạn 2026-2027 và hỗ trợ tối đa 993 triệu euro (khoảng 1,5342 nghìn tỷ won). Đây là mức trần có thể hỗ trợ, không phải số tiền thực tế đã được giải ngân.

Quy định hiện hành của EU về nguyên tắc yêu cầu các quốc gia thành viên lấp đầy các cơ sở lưu trữ lên mức 90% trong khoảng từ ngày 1 tháng 10 đến ngày 1 tháng 12 hằng năm. Mục tiêu có thể được hạ một phần khi điều kiện thị trường bất lợi, đồng thời Ủy ban châu Âu có thể cho phép điều chỉnh thêm.

Hà Lan đã hạ mục tiêu lưu trữ khí đốt mùa đông năm nay từ 115TWh xuống 93TWh. Tỷ lệ lấp đầy tính theo công suất lưu trữ cũng được điều chỉnh từ 74% xuống 64%, trong thời gian thực hiện từ ngày 1 tháng 10 đến ngày 1 tháng 12.

Chính phủ Hà Lan giải thích rằng 93TWh là đủ trong một mùa đông trung bình. Lượng khí đốt lưu trữ được sử dụng trung bình trong 5 mùa đông gần đây là khoảng 70TWh.

Gasunie, đơn vị vận hành mạng lưới khí đốt, cho biết việc hạ mục tiêu lưu trữ không đồng nghĩa nguồn cung sẽ thiếu ngay lập tức, nhưng mức độ chuẩn bị cho một mùa đông lạnh sẽ giảm. Mục tiêu 115TWh trước đây được thiết lập dựa trên nhu cầu khí đốt trong mùa đông lạnh nhất trong 30 năm gần đây.

Chính phủ Hà Lan cũng đang xem xét yêu cầu các nhà cung cấp khí đốt lưu trữ một phần sản lượng dành cho nhóm khách hàng được bảo vệ, như hộ gia đình và các nhà máy điện khí. Chính phủ đồng thời thúc đẩy kho dự trữ chiến lược công cộng ở quy mô 5TWh mỗi năm, cho rằng lượng khí này có thể đáp ứng nhu cầu trong nước khoảng 2 tuần khi nguồn cung bị gián đoạn.

Hà Lan là quốc gia có công suất lưu trữ khí đốt lớn hơn mức tiêu thụ trong nước. Chính phủ Hà Lan cho rằng khí đốt lưu trữ cũng được sử dụng cho các quốc gia thành viên EU khác và nhu cầu ở nước ngoài, nhưng chưa có cơ sở để phân bổ chi phí liên quan cho các quốc gia khác hoặc người mua nước ngoài.

Chính phủ nhận định vai trò của lưu trữ theo mùa đã giảm so với trước đây do việc mở rộng các cảng nhập khẩu LNG và nhu cầu khí đốt suy giảm. Tuy nhiên, nước này cho rằng cần duy trì hoặc mở rộng kho dự trữ chiến lược để ứng phó với gián đoạn nguồn cung.

VEMW, tổ chức đại diện cho các doanh nghiệp tiêu thụ năng lượng, ủng hộ đề xuất của chính phủ Hà Lan, cho rằng mục tiêu lưu trữ hiện hành của EU có thể làm tăng chi phí và gây méo mó thị trường. VEMW nhận định việc yêu cầu các nhà cung cấp lưu trữ khí đốt có thể bảo vệ người tiêu dùng chính xác hơn, nhưng cách này cũng có khả năng gây méo mó thị trường và cần được xem xét thêm.

Trọng tâm của tranh luận là liệu việc nới lỏng mục tiêu lưu trữ có thể giảm gánh nặng chi phí, đồng thời duy trì mức độ ổn định nguồn cung trong mùa đông đến đâu. Tỷ lệ lưu trữ phản ánh lượng khí đốt đã được nạp so với công suất của cơ sở lưu trữ, chứ không phải toàn bộ nhu cầu trong mùa đông.

Trước đó, Hà Lan đã hạ mục tiêu lưu trữ khí đốt mùa đông từ 115TWh xuống 93TWh. Khi đó, nghĩa vụ lưu trữ khí đốt của EU vẫn chưa bị bãi bỏ, trong khi quy định kéo dài thời hạn từ ngày 1 tháng 10 đến ngày 1 tháng 12 để đạt mục tiêu 90% được áp dụng.

Đề xuất của Hà Lan hiện mới ở giai đoạn yêu cầu định hướng cải tổ hệ thống tiếp theo trong khi vẫn tuân thủ quy định hiện hành. Ủy ban châu Âu đang chuẩn bị cải tổ khung an ninh nguồn cung khí đốt, còn việc bãi bỏ mục tiêu lưu trữ hoặc chuyển sang tiêu chí dựa trên nhu cầu sẽ được quyết định trong các cuộc thảo luận sắp tới.