Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh lên 7%, Saudi Arabia chậm xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ

Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh trên tuyến xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ của Saudi Arabia đã tăng lên tối đa 7% giá trị tàu, khiến chi phí vận chuyển qua tuyến vòng tăng cao. Đường ống Đông–Tây đã được khởi động lại, nhưng tính đến ngày 24, chưa xác nhận việc nối lại hoạt động bốc dầu cho tàu chở dầu tại cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ.

Reuters đưa tin phí bảo hiểm của các tàu chở dầu Saudi Arabia ghé cảng Yanbu đã tăng lên khoảng 3% giá trị tàu, gần gấp ba mức dưới 1% hồi đầu tháng 7. Tại cảng Jizan, phía nam Yanbu, phí bảo hiểm lên tới 7%, gần với mức 6–9% áp dụng cho việc đi qua eo biển Hormuz.

Trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gặp khó khăn do xuất khẩu của Iran bị gián đoạn, Saudi Arabia đã chuyển khoảng 4 triệu thùng dầu mỗi ngày từ khu vực Vịnh đến cảng Yanbu qua đường ống Đông–Tây. Theo số liệu Reuters dẫn lại, lượng dầu này tương đương khoảng 4% nguồn cung toàn cầu.

Đường ống Đông–Tây vận chuyển dầu từ miền đông Saudi Arabia đến bờ Biển Đỏ, cho phép xuất khẩu mà không phải đi qua eo biển Hormuz. Chi phí vận chuyển theo tuyến vòng thường phụ thuộc vào khoảng cách đường biển, rủi ro trên tuyến hàng hải và điều kiện bảo hiểm của tàu.

Đường ống ngừng hoạt động sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ngày 11 tháng 9. Saudi Arabia đã khởi động lại đường ống ngày 22, nhưng lưu lượng ban đầu và thời điểm khôi phục hoạt động xuất khẩu tại Yanbu vẫn chưa được xác định.

Ảnh vệ tinh và dữ liệu tàu cho thấy lượng dầu vận chuyển qua đường ống đang tăng. Tuy nhiên, một số phân tích trong ngành cho rằng cần thời gian để kiểm tra áp suất và tích trữ dầu, nên có thể mất 6–8 tuần để khôi phục công suất bình thường.

Rủi ro trên tuyến Biển Đỏ bắt nguồn từ nguy cơ tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen. AP đưa tin áp lực đối với tuyến xuất khẩu dầu của Saudi Arabia gia tăng khi Houthi mở rộng quyền kiểm soát đối với các đảo và cảng quanh eo biển Bab el-Mandeb ở phía nam Biển Đỏ. Nội dung các cuộc tấn công do phía Houthi tuyên bố chưa được xác minh độc lập.

Việc phí bảo hiểm tăng không chỉ làm chi phí vận chuyển tăng mà còn ảnh hưởng đến lựa chọn tuyến xuất khẩu dầu. Các nhà khai thác tàu phải đồng thời cân nhắc cước vận tải, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh, mức độ bảo vệ quân sự và khả năng tiếp cận cảng trên từng tuyến.

Pankaj Khanna, CEO của Heidmar Maritime Holdings, nói: “Eo biển Hormuz hiện nhận được một phần hỗ trợ của Mỹ, vì vậy hoạt động vận chuyển qua Hormuz hiện tương đối dễ dự đoán hơn”. Việc đánh giá rủi ro khác nhau giữa Biển Đỏ và Hormuz đang khiến phí bảo hiểm phân hóa theo từng tuyến.

Trong thời gian hoạt động bốc dầu tại Yanbu bị trì hoãn, Saudi Arabia cũng triển khai phương án bốc dầu tại cảng Ras Tanura ở khu vực Vịnh. Khoảng 60 triệu thùng trong các lô hàng giao tháng 9 và tháng 10 được bán từ Ras Tanura. Một số khách hàng châu Âu ký hợp đồng dài hạn được cho là đã nhận thông báo có thể không nhận được dầu Saudi Arabia trong tháng 10.

Nội dung này dựa trên phát biểu của các nguồn tin trong ngành và Saudi Aramco chưa đưa ra xác nhận chính thức. Việc tăng lượng bốc dầu qua Ras Tanura có thể giảm một phần áp lực lên tuyến Biển Đỏ, nhưng sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz và vấn đề phí bảo hiểm vẫn còn.

Giá dầu quốc tế biến động giữa lo ngại gián đoạn nguồn cung và kỳ vọng hoạt động xuất khẩu được khôi phục. AP đưa tin ngay sau cuộc tấn công vào đường ống, giá dầu Brent tăng lên 109 USD/thùng, với mức tăng trong ngày vượt 2%.

Trong khi đó, Reuters cho biết giá dầu Brent giảm hơn 2 USD xuống quanh 97 USD/thùng sau thông tin đường ống được khởi động lại và khả năng hoạt động qua eo biển Hormuz được nối lại. Cùng một sự kiện đã lần lượt phản ánh lo ngại gián đoạn nguồn cung và kỳ vọng xuất khẩu bình thường hóa.

Trước đó, TokenPost đã đưa tin về cơ chế khiến rủi ro trên tuyến Biển Đỏ đồng thời đẩy chi phí vận chuyển dầu và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng. Việc tính lại phí bảo hiểm cũng có thể ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển dầu, khí tự nhiên hóa lỏng và hàng container.

Điểm cần theo dõi hiện nay không chỉ là việc đường ống được khởi động lại mà còn là thời điểm cảng Yanbu thực sự nối lại hoạt động bốc dầu và mức phí bảo hiểm của các tàu đi qua Biển Đỏ. Ngay cả khi lượng dầu qua đường ống phục hồi, rủi ro quân sự trên tuyến Biển Đỏ kéo dài sẽ khiến Saudi Arabia tiếp tục đối mặt với phí bảo hiểm cao và bất ổn vận chuyển ở cả eo biển Hormuz lẫn Biển Đỏ.