Aramco xem xét tuyến xuất khẩu dầu thô thứ 4 và 5 để tránh Hormuz

Tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Arabia Aramco đang xem xét tăng số tuyến xuất khẩu dầu thô né eo biển Hormuz từ 3 lên 4-5 tuyến.

Amin Nasser, Chủ tịch kiêm CEO Aramco, cho biết trong cuộc phỏng vấn với Nikkei Asia tại Tokyo ngày 24 rằng công ty đang xem xét 'tuyến thứ tư và thứ năm' phục vụ xuất khẩu dầu thô. Ông nói Aramco vẫn duy trì nguồn cung cho khách hàng dù hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb gặp gián đoạn, đồng thời có thể thay đổi tuyến tàu nếu cần.

Vị trí, công suất vận chuyển, quy mô đầu tư và lịch khởi công, hoàn thành các tuyến mới chưa được công bố. Aramco chỉ cho biết công ty đang tiến hành đánh giá kỹ thuật và nghiên cứu khả thi đối với các phương án liên quan.

Ba tuyến xuất khẩu chính hiện được Aramco đề cập gồm vận chuyển đường biển qua eo biển Hormuz, tuyến đường ống Đông-Tây vòng qua Biển Đỏ và tuyến hàng hải qua eo biển Bab el-Mandeb. Đường ống SUMED của Ai Cập, kết nối với Địa Trung Hải, cũng được xem là một lựa chọn bổ sung. Đường ống Đông-Tây vận chuyển dầu thô từ các mỏ dầu ở miền đông Saudi Arabia đến bờ Biển Đỏ.

Báo cáo quý I/2026 của Aramco cho biết đường ống Đông-Tây đã đạt công suất xử lý tối đa 7 triệu thùng/ngày trong quý I. Aramco nói việc chuyển hướng dầu thô qua đường ống Đông-Tây cùng việc sử dụng các cơ sở lưu trữ trong và ngoài nước đã giúp công ty ứng phó với gián đoạn vận tải đường biển.

Aramco cũng có thể sử dụng đường ống SUMED để vận chuyển dầu thô từ Biển Đỏ đến Địa Trung Hải. Theo tài liệu chính thức, công ty sở hữu 15% cổ phần trong đơn vị vận hành đường ống SUMED. Tuy nhiên, SUMED và đường ống Đông-Tây là hai cơ sở khác nhau nên không thể cộng đơn giản công suất xử lý của hai hệ thống.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết lượng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz trong quý II/2026 đạt 4,9 triệu thùng/ngày, giảm so với mức 21,6 triệu thùng/ngày trong quý IV/2025.

Trong cùng kỳ, lượng dầu đi qua eo biển Bab el-Mandeb được ghi nhận ở mức 8,1 triệu thùng/ngày, trong khi lượng đi qua đường ống SUMED và kênh đào Suez đạt 5,8 triệu thùng/ngày. Các số liệu có phạm vi thống kê và tiêu chuẩn tính toán khác nhau nên cần thận trọng khi cộng hoặc so sánh trực tiếp.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chủ chốt đưa dầu thô sản xuất tại khu vực Vịnh ra thị trường quốc tế. Khi hoạt động qua eo biển bị gián đoạn, các nước sản xuất thường kết hợp đường ống nội địa, cảng ở Biển Đỏ và những tuyến hàng hải khác để điều chỉnh dòng xuất khẩu.

Aramco chưa công bố liệu các tuyến mới sẽ được triển khai bằng cách mở rộng cơ sở hiện có hay xây dựng đường ống, cảng và cơ sở lưu trữ mới. Công ty cũng đang xem xét mở rộng các cơ sở lưu trữ ở nước ngoài và cho biết đã thảo luận với các cơ quan liên quan cùng đối tác về việc tăng công suất lưu trữ tại Nhật Bản.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh chi phí vận chuyển vòng qua Hormuz và Biển Đỏ trở thành vấn đề trong các giao dịch dầu thô. Không chỉ khối lượng cung ứng, mức độ an toàn của tuyến hàng hải, phí bảo hiểm, cước vận chuyển và lịch giao hàng cũng ảnh hưởng đến điều kiện giao dịch.

The National đưa tin ngày 24 rằng trong bối cảnh đánh giá cho thấy tiến triển đàm phán Mỹ-Iran còn hạn chế, giá dầu Brent tăng 2,18% lên 105,33 USD/thùng vào lúc 18 giờ 44 phút cùng ngày theo giờ Hàn Quốc.

Norbert Ruecker, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu kinh tế và thế hệ tiếp theo tại Julius Baer, cho biết việc Saudi Arabia khôi phục đường ống Đông-Tây đã phần nào giảm lo ngại về nguồn cung trên thị trường, nhưng rủi ro gián đoạn nguồn cung vẫn được phản ánh vào giá dầu dưới dạng phần bù rủi ro kéo dài.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 1 tháng 9 cho rằng eo biển Hormuz có thể được thay thế bằng các tuyến đường ống trên đất liền trong vòng 2 năm và mất đi tầm quan trọng. Nhận định này có một phần tương đồng với hướng đi Aramco đang xem xét, nhưng không đồng nghĩa với việc Aramco đã chốt kế hoạch.

Việc tuyến thứ tư và thứ năm mà Aramco đang xem xét có dẫn đến xây dựng hạ tầng thực tế hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả đánh giá bổ sung, kế hoạch chi tiết và lịch trình được công bố sau đó.