Mỹ-Trung bàn thông báo sự cố AI trước thượng đỉnh ngày 24/9

Mối đe dọa lớn nhất từ trí tuệ nhân tạo (AI) có thể nằm ở 'chủ nghĩa tăng tốc' — việc cố ý đẩy nhanh tốc độ phát triển — hơn là chính cuộc cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc. Trong lúc cạnh tranh tiếp diễn, Mỹ và Trung Quốc cũng đang thảo luận phương án hợp tác hạn chế, trong đó hai bên thông báo cho nhau về các sự cố AI có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.

Chris Hyams, cựu CEO của Indeed, viết trong chuyên mục của Fortune ngày 22 rằng rủi ro AI không chỉ giới hạn ở khả năng nhân loại tuyệt chủng. Ông liệt kê các nguy cơ như suy giảm việc làm, sức khỏe tinh thần của trẻ em, thông tin sai lệch, bất bình đẳng tài sản và vấn đề khí hậu.

Hyams chỉ ra rằng cuộc cạnh tranh giành vị thế dẫn đầu về AI có thể được sử dụng để trì hoãn việc thiết lập các biện pháp an toàn. Điều này có nghĩa tốc độ phát triển công nghệ có thể được xem là công cụ giành lợi thế trước Trung Quốc, trong khi các vấn đề an toàn bị đẩy xuống thứ yếu.

Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, cho biết Mỹ và Trung Quốc đã thảo luận phương án thông báo cho nhau về các sự cố AI có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Ông nói cần có 'tầm nhìn chung về các mục tiêu chung và những mối đe dọa chung'.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến tổ chức hội nghị thượng đỉnh tại Nhà Trắng vào ngày 24 tháng 9. Nhà Trắng đã công bố lịch chuyến thăm chính thức của ông Tập, nhưng chưa xác nhận liệu hội nghị có đạt được thỏa thuận cụ thể về an toàn AI và cơ chế thông báo sự cố hay không.

Tranh luận tại Mỹ đang tập trung vào việc có nên làm chậm tốc độ phát triển AI hay không. Washington Post đưa tin chính quyền Tổng thống Trump đã lập luận rằng trì hoãn phát triển AI có thể mang lại lợi ích cho Trung Quốc, trong khi những người ủng hộ an toàn AI chỉ trích việc cạnh tranh phát triển đang đi trước quản trị rủi ro.

Jacob Coxon, nhà nghiên cứu tại Anthropic, đã công khai chỉ trích các công ty AI ưu tiên cạnh tranh hơn an toàn khi rời công ty. Tuy nhiên, phát biểu của ông là quan điểm công khai cá nhân và không đại diện cho lập trường chính thức của Anthropic.

Trung Quốc cũng đã tăng cường quy định nhằm ngăn chặn việc lạm dụng AI. Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc ban hành hướng dẫn tư pháp vào tháng 9 về việc tạo khuôn mặt bằng AI, bắt chước giọng nói và công khai thông tin cá nhân. Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc cũng từng giải thích quy định năm 2022 yêu cầu gắn nhãn nội dung tổng hợp sâu, trong đó có deepfake.

Chủ nghĩa tăng tốc là quan điểm chủ trương cố ý đẩy nhanh tốc độ phát triển và ứng dụng công nghệ để thúc đẩy biến đổi xã hội. Marc Andreessen viết trong 'Tuyên ngôn lạc quan công nghệ' năm 2023 rằng 'We believe in accelerationism'. Chuyên mục của Fortune chỉ trích việc lập luận này có thể được sử dụng như một cách diễn đạt chính trị để biện minh cho nới lỏng quy định và lợi ích của ngành công nghiệp.

Tại Mỹ, nguồn tiền chính trị dành cho chính sách AI cũng đang gia tăng. Super PAC ủng hộ chính sách thân thiện với AI là Leading the Future được đưa tin đã huy động hoặc có kế hoạch sử dụng 140 triệu USD (khoảng 192,6 tỷ won) cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Tuy nhiên, quy mô đóng góp của nhà sáng lập một số công ty và việc tiền thực tế đã được chi để nhằm đánh bại các ứng viên hay chưa vẫn chưa được xác nhận. Việc phân biệt giữa số tiền huy động, kế hoạch sử dụng và khoản đã thực chi vẫn là vấn đề cần làm rõ.

Chính sách AI của Trung Quốc và cuộc cạnh tranh công nghệ với Mỹ cũng liên quan đến chất bán dẫn và hạ tầng điện toán AI. Fortune cho rằng các công ty Trung Quốc sở hữu khoảng 5% năng lực điện toán AI toàn cầu và sự phát triển của các công ty AI Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào phương thức 'chưng cất' các mô hình Mỹ. Tuy nhiên, số liệu và tiêu chí tính toán này chưa được xác nhận bằng tài liệu sơ cấp độc lập.

Việc chính phủ Mỹ nối lại bán chip AI của Nvidia($NVDA) cho Trung Quốc cũng làm dấy lên căng thẳng chính sách. Phạm vi bán hàng và các điều kiện phê duyệt cụ thể chưa được xác nhận trong các tài liệu công khai.

Tranh luận về an toàn AI không liên quan trực tiếp đến thị trường tài sản số trong nước. Tuy nhiên, các vấn đề về an toàn mô hình và kiểm soát dữ liệu, như nghi vấn một công ty AI Trung Quốc chuyển yêu cầu của người dùng đến mô hình Anthropic, có liên quan đến các cuộc thảo luận về AI phi tập trung, tác nhân trên blockchain và điện toán phi tập trung.

Liệu cơ chế thông báo sự cố AI có được đưa vào chương trình nghị sự chính thức của hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung hay dẫn đến một phương án hợp tác cụ thể sẽ được xác định sau kết quả cuộc gặp ngày 24 tháng 9.