970 tỷ USD tiền lãi ròng của chính phủ Mỹ, dự báo chiếm 4,6% GDP năm 2036

Chi phí lãi ròng của chính phủ liên bang Mỹ đạt 970 tỷ USD (khoảng 1.313 nghìn tỷ won), tương đương 3,2% GDP trong năm tài khóa 2025 và vượt chi tiêu quốc phòng.

Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (Government Accountability Office, GAO) cho biết trong báo cáo về tình hình tài chính năm 2026 rằng chi phí lãi ròng của chính phủ liên bang đã tăng nhanh kể từ năm 2021. Thâm hụt tài khóa lớn khiến nhu cầu vay tăng, trong khi lãi suất cao hơn làm chi phí tái cấp vốn cho các trái phiếu đến hạn tăng theo.

Chi phí lãi ròng là khoản tiền lãi chính phủ trả cho người nắm giữ trái phiếu, sau khi trừ phần thu nhập lãi mà chính phủ nhận được. GAO cho biết chi phí lãi ròng trong năm tài khóa 2025 gần tương đương chi tiêu cho chương trình Medicare.

Số liệu thay đổi tùy theo phương pháp thống kê. Dữ liệu ngân sách của Cục Dịch vụ Tài chính thuộc Bộ Tài chính Mỹ ghi nhận chi phí lãi ròng khoảng 970 tỷ USD, trong khi báo cáo tài chính của Bộ Tài chính Mỹ nêu khoản lãi trả cho trái phiếu do công chúng nắm giữ là 987,1 tỷ USD (khoảng 1.336 nghìn tỷ won).

Cơ sở ngân sách dùng để tính chi phí lãi ròng, còn báo cáo tài chính thống kê khoản lãi trả cho trái phiếu do công chúng nắm giữ. Do đối tượng tính toán khác nhau, hai con số này không thể được so sánh trực tiếp như cùng một chỉ số.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (Congressional Budget Office, CBO) dự báo tỷ trọng chi phí lãi ròng sẽ tăng từ 3,3% GDP năm 2026 lên 4,6% vào năm 2036. Về giá trị, khoản chi này được ước tính tăng từ khoảng 1.000 tỷ USD (khoảng 1.354 nghìn tỷ won) năm 2026 lên 2.100 tỷ USD (khoảng 2.843 nghìn tỷ won) vào năm 2036.

CBO phân tích chi phí lãi ròng sẽ chiếm gần 1/5 tổng chi tiêu liên bang vào năm 2036. Nợ tích lũy và lãi suất bình quân của khoản nợ tăng lên đang cùng tác động đến xu hướng này.

Khi trái phiếu đến hạn được phát hành lại với lãi suất cao hơn, lợi thế từ khoản nợ cũ có lãi suất thấp sẽ dần mất đi. Chi phí lãi tăng trong quá trình tái cấp vốn sẽ được phản ánh vào các khoản ngân sách sau đó.

Trước đó, TokenPost cũng đưa tin về dự báo của CBO rằng chi phí lãi ròng của Mỹ sẽ tăng từ 3,3% GDP năm 2026 lên 4,6% vào năm 2036. Tài liệu lần này đồng thời cho thấy kết quả thực tế của năm tài khóa 2025 và sự khác biệt giữa số liệu ngân sách với báo cáo tài chính.

Chi phí vay của chính phủ và doanh nghiệp không diễn biến cùng chiều. Torsten Slok, chuyên gia kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, cho biết trong tài liệu ngày 7 tháng 9 rằng khoản lãi ròng doanh nghiệp phải trả đã giảm xuống 0,4% GDP, trong khi chính phủ Mỹ chịu mức 3,6%.

Gánh nặng lãi thấp của doanh nghiệp được giải thích là kết quả của việc huy động nợ lãi suất cố định ở mức thấp và kéo dài kỳ hạn trong thời kỳ đại dịch COVID-19. Trong cùng giai đoạn, chính phủ phải đối mặt với lãi suất tăng và áp lực tái cấp vốn trong bối cảnh nợ gia tăng.

Tuy nhiên, chi phí lãi thấp của doanh nghiệp không đồng nghĩa xu hướng này sẽ tiếp diễn. Khi các khoản nợ phát hành trong thời kỳ đại dịch đáo hạn, doanh nghiệp cũng có thể phải tái cấp vốn với lãi suất cao hơn.

Số liệu về doanh nghiệp và chính phủ trong tài liệu của Apollo được thống kê theo tiêu chí khác với dữ liệu ngân sách và báo cáo tài chính chính thức. Vì vậy, không nên diễn giải tỷ lệ 0,4% GDP của doanh nghiệp và 3,6% của chính phủ theo cùng tiêu chuẩn với chi phí lãi ròng năm tài khóa 2025 của Bộ Tài chính Mỹ.

Chi phí lãi ròng đã tăng 181%, từ 345 tỷ USD (khoảng 467 nghìn tỷ won) trong năm tài khóa 2020 lên 970 tỷ USD trong năm tài khóa 2025. GAO dự báo nếu chính sách hiện tại được duy trì, chi phí lãi ròng về dài hạn sẽ tăng nhanh hơn GDP.

Khi chi phí lãi tăng, dư địa tài khóa dành cho các khoản chi khác của chính phủ sẽ thu hẹp. Nếu chính phủ tiếp tục vay thêm để trả lãi, nợ sẽ tăng trở lại và kéo theo chi phí lãi cao hơn trong tương lai.