Trump bác bỏ khung quản lý AI toàn cầu, ủng hộ ‘siêu trí tuệ’

Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ việc xây dựng một khung quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu và cho biết Mỹ sẽ ứng phó với các rủi ro bằng luật pháp cùng hệ thống hiện hành. Ông cũng ủng hộ việc thúc đẩy ‘siêu trí tuệ’ thay vì hạn chế phát triển AI.

Phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York ngày 22, Tổng thống Trump nói Mỹ “hoàn toàn bác bỏ mọi nỗ lực xây dựng một hệ thống toàn cầu nhằm kiểm soát trí tuệ nhân tạo”, Bloomberg đưa tin. Ông cho rằng AI có thể tạo ra thay đổi lớn hơn cả Cách mạng Công nghiệp và không nên kìm hãm tăng trưởng của ngành.

“Tôi sẽ không kìm hãm sự phát triển của một thứ có thể lớn hơn Cách mạng Công nghiệp”, ông Trump nói, đồng thời khẳng định sẽ “khuyến khích siêu trí tuệ”. Lập trường này cho thấy ông phản đối việc kiểm soát trước quá trình phát triển AI dưới một cơ chế quản lý quốc tế.

Tuy nhiên, ông không phủ nhận nhu cầu ứng phó với các rủi ro của AI. Tổng thống Trump cho biết cần tiếp cận thận trọng và các cơ quan thực thi pháp luật có thể can thiệp khi vấn đề phát sinh. Điều này đồng nghĩa Mỹ sẽ dựa vào hệ thống tư pháp hình sự, dân sự và các cơ chế hành chính để xử lý hậu quả.

Phát biểu mới nhất tiếp tục khẳng định lập trường trước đây của Tổng thống Trump rằng tăng trưởng của ngành AI không nên bị kìm hãm. Trước đó, ông cũng cho rằng các tác động tiêu cực của AI có thể được xử lý thông qua hệ thống thực thi pháp luật hiện hành.

Liên Hợp Quốc và một số quốc gia cho rằng cần có các biện pháp bảo đảm an toàn ở cấp quốc tế. OpenAI ngày 21 cho biết các quốc gia và doanh nghiệp cần chia sẻ những tiêu chuẩn chung để tiếp tục phát triển AI một cách an toàn. Theo công ty, các tiêu chuẩn quốc tế có thể định hướng hoạt động bảo mật và an toàn trong phát triển AI.

Hội đồng Khoa học Quốc tế về AI cũng công bố báo cáo ngày 21 về sự tiến bộ của các tác nhân AI và nguy cơ con người mất quyền kiểm soát. Báo cáo phân tích khả năng hệ thống AI hình thành mục tiêu và hành vi xung đột với ý định của con người.

Tác nhân AI là hệ thống có thể phân tích thông tin xung quanh và tự xử lý nhiều nhiệm vụ để hoàn thành mục tiêu. Khi năng lực được nâng cao, con người có thể khó kiểm tra trước mọi quyết định và hành động của hệ thống, khiến đánh giá an toàn và cơ chế kiểm soát trở thành vấn đề được quan tâm.

Antonio Guterres (António Guterres), Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, cảnh báo cùng ngày rằng AI đang phát triển nhanh hơn tốc độ xã hội có thể hiểu được tác động của công nghệ này. Về vũ khí tự động, ông nói “robot sát thủ không nên có chỗ trong tương lai của chúng ta”.

Tổng thư ký Guterres cho rằng các quốc gia sở hữu năng lực AI lớn cần thiết lập kênh đối thoại, minh bạch, tin cậy và hợp tác. Quan điểm này nhấn mạnh rằng ngay cả khi thúc đẩy phát triển AI, các quốc gia vẫn cần xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin và tiêu chuẩn trách nhiệm.

Lãnh đạo hơn 20 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU) đã nêu khả năng yêu cầu kiểm thử an toàn bắt buộc đối với các mô hình AI tiên tiến, đồng thời đề xuất thành lập một tổ chức quốc tế để duy trì quyền kiểm soát của con người. Cách tiếp cận này trái ngược với định hướng tập trung vào hệ thống thực thi pháp luật hiện hành của Mỹ.

Cuộc thảo luận về tiêu chuẩn an toàn AI quốc tế vẫn chưa được thống nhất thành một khung quản lý duy nhất có tính ràng buộc. Trong các cuộc thảo luận về quản trị AI quốc tế tại Liên Hợp Quốc, nhu cầu về tiêu chuẩn an toàn chung và thẩm định độc lập đã được nêu ra, nhưng cơ chế quản lý quốc tế hay cơ quan thực thi cụ thể vẫn chưa được xác định.

Các doanh nghiệp AI cũng đang trực tiếp tham gia các cuộc thảo luận quốc tế. Sam Altman, CEO OpenAI, và Dario Amodei, CEO Anthropic, dự kiến thảo luận về các vấn đề AI tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 23.

Trọng tâm tranh luận hiện nằm ở việc quản lý rủi ro vào thời điểm và theo phương thức nào, trong khi vẫn duy trì tốc độ phát triển AI. Mỹ ưu tiên đổi mới và cạnh tranh công nghệ, còn Liên Hợp Quốc cùng một số quốc gia cho rằng cần xây dựng tiêu chuẩn an toàn chung và cơ chế duy trì quyền kiểm soát của con người ngay trong quá trình phát triển.

Phát biểu của Tổng thống Trump và Tổng thư ký Guterres cho thấy sự khác biệt giữa định hướng chính sách của Mỹ và cộng đồng quốc tế đối với AI. Giới quan sát sẽ chú ý đến cách ông Altman và ông Amodei trình bày tiêu chuẩn an toàn ở cấp doanh nghiệp cùng các phương án hợp tác quốc tế tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.