GDP Canada tăng 0,8%, cảnh báo đầu tư và tuyển dụng trì hoãn vì thuế quan Mỹ

GDP thực tế của Canada tăng 0,8% trong quý II/2026 so với quý trước, nhưng thuế quan 50% của Mỹ và bất ổn thương mại có thể khiến doanh nghiệp trì hoãn các quyết định đầu tư và tuyển dụng.

Ngân hàng Trung ương Canada giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 2,25% vào ngày 2 tháng 9, đánh dấu lần đóng băng thứ bảy liên tiếp kể từ tháng 10 năm ngoái.

Tiff Macklem, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada, cho biết trong bài phát biểu khai mạc cùng ngày rằng thuế quan mới của Mỹ và các biện pháp đáp trả của Canada đã làm gia tăng bất ổn đối với quá trình phục hồi kinh tế. Ông đặc biệt lưu ý nguy cơ các doanh nghiệp trì hoãn quyết định, thay vì chỉ chịu tác động trực tiếp từ thuế quan.

Ngân hàng Trung ương Canada cho biết các sản phẩm chịu thuế chiếm khoảng 5% kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ. Vì vậy, tác động trực tiếp của thuế quan đối với toàn bộ hoạt động kinh tế Canada có thể không lớn, nhưng bất ổn trong quan hệ thương mại giữa hai nước có thể khiến doanh nghiệp trì hoãn đầu tư và tuyển dụng.

Con số 'tăng trưởng quý IV giảm một nửa' xuất hiện trong tiêu đề ban đầu không có trong thông cáo chính thức và tài liệu họp báo của Ngân hàng Trung ương Canada. Do đó, chưa có cơ sở để xem đây là dự báo chính thức của ngân hàng.

Cơ quan Thống kê Canada công bố GDP thực tế quý II tăng 0,8% so với quý trước, tương đương mức tăng 3,3% tính theo năm. Xuất khẩu, chi tiêu hộ gia đình và đầu tư vốn của doanh nghiệp là những động lực chính.

Xuất khẩu tăng 3,6% trong quý II, mức tăng lớn nhất kể từ quý I/2023. Xuất khẩu ô tô và xe tải nhẹ tăng 27,0%, trong khi xuất khẩu các sản phẩm kim loại trung gian, sản phẩm năng lượng và máy móc, thiết bị công nghiệp cũng tăng.

Đầu tư vào máy tính và thiết bị ngoại vi cũng mở rộng. Nhập khẩu bộ xử lý dùng cho trung tâm dữ liệu tăng, góp phần thúc đẩy khoản đầu tư liên quan, nhưng chưa có bằng chứng cho thấy số liệu này liên quan trực tiếp đến tác động của thuế quan.

Từ ngày 22 tháng 8, Mỹ áp thuế 50% đối với các sản phẩm Canada trị giá 27,6 tỷ CAD. Chính phủ Canada áp thuế đáp trả 15%, 25% và 50% đối với hàng hóa Mỹ từ ngày 8 tháng 9.

Các mặt hàng chịu thuế đáp trả gồm thép, nhôm, đồ gia dụng, sản phẩm sữa, thiết bị nông nghiệp, bột giấy và giấy cùng các sản phẩm điện tử. Hai mức giá trị hàng hóa do Mỹ và Canada công bố dựa trên các nhóm hàng nhập khẩu khác nhau.

Chính phủ Canada cũng công bố gói hỗ trợ bổ sung trị giá 7,5 tỷ CAD dành cho doanh nghiệp và người lao động chịu ảnh hưởng từ thuế quan. Gói này gồm hỗ trợ thanh khoản doanh nghiệp, quỹ đa dạng hóa ngành, hỗ trợ thu nhập và các chương trình đào tạo lại cho người lao động.

Gánh nặng đối với chính sách tiền tệ không chỉ đến từ đà tăng trưởng chậm lại. Ngân hàng Trung ương Canada cho biết giá năng lượng tăng cùng thuế quan và thuế đáp trả có thể làm tăng chi phí của một số doanh nghiệp và giá tiêu dùng.

Tăng trưởng suy yếu tạo thêm lý do để hạ lãi suất, trong khi rủi ro lạm phát có thể củng cố nhu cầu duy trì lãi suất. Đây là nguyên nhân khiến ngân hàng trung ương có thể gặp khó khăn khi cân bằng giữa tăng trưởng và giá cả.

Tranh chấp thuế quan lần này tiếp nối việc Chính phủ Canada tuyên bố áp thuế đáp trả đối với hàng hóa Mỹ. Khi đó, chính phủ cũng cho biết sẽ áp dụng các biện pháp từ ngày 8 tháng 9, đồng thời triển khai hỗ trợ cho doanh nghiệp và người lao động.

Chưa xác nhận được tác động trực tiếp đối với giá tài sản ảo hoặc chuỗi cung ứng chất bán dẫn. Dữ liệu của Cơ quan Thống kê Canada cho thấy nhập khẩu bộ xử lý dùng cho trung tâm dữ liệu tăng, nhưng chưa đưa ra mối quan hệ nhân quả với thuế quan.

Dựa trên các tài liệu chính thức đã được xác nhận, chưa thể khẳng định thuế quan của Mỹ sẽ khiến tăng trưởng của Canada trong quý IV giảm một nửa. Trong nửa cuối năm, tác động của thuế quan đối với các ngành liên quan và mức độ trì hoãn đầu tư, tuyển dụng của doanh nghiệp sẽ là những yếu tố được theo dõi.