Stablecoin chỉ chiếm 3% thanh toán quốc tế, WTO chỉ ra quy định phân mảnh

Stablecoin hiện chỉ chiếm 3% tổng giá trị thanh toán quốc tế, trong khi hệ thống quy định bị chia cắt theo từng quốc gia đang là rào cản chính khiến loại tài sản này chưa thể mở rộng phạm vi sử dụng.

Ông Juan Marchetti (Juan Marchetti), Giám đốc Thương mại Dịch vụ và Đầu tư của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), phát biểu tại sự kiện công bố báo cáo về stablecoin của WTO diễn ra ở Geneva, Thụy Sĩ ngày 14: “Giới hạn không nằm ở công nghệ. Vấn đề nằm ở quy định và hệ thống pháp lý chưa hoàn thiện”. Phát biểu này được Cointelegraph dẫn lại. Bình luận của ông cho thấy rào cản lớn nhất với stablecoin hiện nay không phải yếu tố kỹ thuật mà là khung pháp lý còn thiếu đồng bộ giữa các nước.

Theo báo cáo của WTO, stablecoin có thể giúp giảm ma sát trong quá trình thanh toán thương mại quốc tế. Tổ chức này chỉ ra 5 vấn đề cần cải thiện gồm chi phí cao, tốc độ xử lý chậm, khả năng tiếp cận hạn chế, thiếu minh bạch và các rào cản liên quan đến ngoại hối.

Stablecoin có thể giúp đơn giản hóa quy trình thanh toán giữa các bên giao dịch và tổ chức tài chính. Tuy nhiên, khi tiêu chuẩn cấp phép và giám sát khác nhau giữa các quốc gia, cùng một loại tài sản lại phải được xác minh riêng về khả năng giao dịch cũng như yêu cầu tuân thủ ở từng thị trường. Sự khác biệt này khiến chi phí và thời gian triển khai công nghệ bị kéo dài.

Báo cáo giải thích rằng dù khả năng ứng dụng kỹ thuật đã được chứng minh, khoảng trống quy định và sự khác biệt trong hệ thống giám sát giữa các nước vẫn đang giới hạn quy mô sử dụng thực tế.

Ủy ban Ổn định Tài chính (FSB) trong báo cáo tháng 10/2025 từng chỉ ra rằng việc triển khai quy định về tài sản số và stablecoin ở các quốc gia còn chưa đầy đủ và thiếu nhất quán. FSB cảnh báo khoảng cách quy định có thể tạo ra hiện tượng chênh lệch pháp lý (regulatory arbitrage) giữa các nước và khiến việc giám sát thị trường tài sản số xuyên biên giới trở nên phức tạp hơn.

Trong khảo sát của FSB mà WTO trích dẫn, chỉ 11 trong số 28 khu vực pháp lý được khảo sát đã hoàn thiện khung quy định về stablecoin. Các khu vực còn lại vẫn đang trong quá trình xây dựng hoặc chưa có hệ thống pháp lý đầy đủ.

Khung pháp lý không chỉ ảnh hưởng đến tổ chức phát hành mà còn tác động tới các đơn vị phân phối và tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ mua lại (redemption). Khi yêu cầu về quản lý tài sản dự trữ, bảo vệ người dùng và phòng chống rửa tiền khác nhau giữa các nước, doanh nghiệp buộc phải rà soát lại cấu trúc giao dịch với từng đối tác theo từng thị trường.

Dù vậy, mức độ sử dụng stablecoin trong thanh toán xuyên biên giới đã tăng trưởng nhanh chóng. Báo cáo của WTO cho biết giá trị thanh toán xuyên biên giới dựa trên stablecoin đã tăng 35 lần trong giai đoạn từ năm 2020 đến giữa năm 2024.

Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chưa đồng nghĩa với việc stablecoin đã trở thành dòng chảy chính trong thanh toán quốc tế. Khi tỷ trọng trong tổng thanh toán quốc tế vẫn chỉ dừng ở 3%, vẫn còn khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng và mức độ ứng dụng trong hệ thống chính thống.

Khung quy định về stablecoin tại các quốc gia hiện vẫn đang trong quá trình điều chỉnh và bổ sung.

Các doanh nghiệp và tổ chức tài chính sử dụng stablecoin trong thanh toán qua mạng lưới quốc tế hoặc với đối tác giao dịch toàn cầu cũng cần kiểm tra kỹ yêu cầu quy định của từng quốc gia liên quan. Thay vì chỉ dựa vào khả năng cải thiện tốc độ và chi phí thanh toán để quyết định áp dụng, doanh nghiệp nên xem xét đồng thời phạm vi áp dụng quy định ở cả ba khâu phát hành, lưu thông và mua lại.

WTO nhận định rằng để mở rộng ứng dụng stablecoin trong thương mại quốc tế, bên cạnh phát triển công nghệ, các quốc gia cần nâng cao mức độ đồng bộ giữa các hệ thống quy định. Khi mức sử dụng trong thanh toán quốc tế tiếp tục tăng, việc các nước sẽ điều chỉnh tiêu chuẩn quy định đến mức độ nào vẫn là bài toán còn bỏ ngỏ.