50.000 người kiến nghị hoãn thuế coin, ông Lee Hyung-il vẫn giữ lịch trình năm sau

Kiến nghị công dân yêu cầu hoãn thuế tài sản số thêm 2 năm đã vượt mốc 50.000 người đồng thuận. Ứng viên Phó Thủ tướng phụ trách kinh tế kiêm Bộ trưởng Tài chính - Kinh tế Lee Hyung-il (이형일) khẳng định lập trường nên đánh thuế đúng theo kế hoạch từ năm 2027.

‘Kiến nghị về việc hoãn thuế coin 2 năm’ đã đáp ứng điều kiện để được chuyển đến ủy ban thường trực có thẩm quyền của Quốc hội. Nội dung kiến nghị đề xuất lùi thời điểm áp dụng thêm 2 năm để có thời gian hoàn thiện ngành công nghiệp tài sản số và hạ tầng thu thuế.

Trước đó, một kiến nghị công dân khác yêu cầu bãi bỏ hoàn toàn việc đánh thuế tài sản số cũng đã nhận được trên 50.000 người đồng thuận và được chuyển đến ủy ban thường trực Quốc hội, nhưng chưa đi vào quá trình thẩm định chính thức. Khi các kiến nghị đòi hoãn thuế và bãi bỏ thuế liên tiếp xuất hiện, thời điểm áp dụng thuế một lần nữa trở thành vấn đề chính sách nổi cộm.

Trong bản trả lời bằng văn bản nộp trước phiên điều trần nhân sự tại Quốc hội ngày 15, ông Lee cho biết: “Theo nguyên tắc thuế là nơi nào có thu nhập thì nơi đó phải chịu thuế, việc áp dụng thuế tài sản số từ năm sau là điều nên làm.” Ông cũng nói thêm rằng tiêu chuẩn thuế cụ thể sẽ được Cục Thuế Quốc gia công bố trong năm nay, đồng thời sẽ chuẩn bị để người nộp thuế không gặp khó khăn khi kê khai.

Theo cơ chế hiện hành, thu nhập từ việc chuyển nhượng, cho thuê tài sản số được phân loại là thu nhập khác, áp dụng mức khấu trừ cơ bản và thuế suất đơn nhất. Ông Lee giải thích rằng do cổ phiếu cũng bị đánh thuế thu nhập từ chuyển nhượng và thuế giao dịch chứng khoán đối với cổ đông lớn, cổ phiếu nước ngoài, cổ phiếu chưa niêm yết, nên việc đánh thuế tài sản số sẽ giúp tăng tính công bằng giữa các loại tài sản.

Ngược lại, ông cho biết việc đánh thuế lợi nhuận vốn bao gồm cả thu nhập đầu tư tài chính là vấn đề cần được xem xét sau khi điều kiện thị trường đã đủ ổn định. Nói cách khác, thuế tài sản số được áp dụng theo nguyên tắc thuế và ngày thi hành theo luật định, trong khi thuế lợi nhuận vốn lại được đặt thêm điều kiện là sự ổn định của thị trường.

Giới trong ngành cho rằng cần phân biệt rõ giữa sự cần thiết của việc đánh thuế và khả năng thực thi chế độ theo phương thức hiện hành kể từ năm 2027. Hiệp hội chung các sàn giao dịch tài sản số (Digital Asset eXchange Alliance, DAXA) cho biết hạ tầng tính toán và xác minh giá vốn, hệ thống khấu trừ tại nguồn đối với người không cư trú, cơ chế trao đổi thông tin với các nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài, cũng như tiêu chuẩn thuế theo từng loại giao dịch, hiện vẫn chưa được chuẩn bị đầy đủ.

Luật cơ bản nhằm điều chỉnh việc phát hành, lưu thông tài sản số và hoạt động kinh doanh của các đơn vị vận hành cũng đang trong giai đoạn thảo luận tại Quốc hội. Chỉ còn khoảng 3 tháng nữa là đến thời điểm áp dụng thuế, nhưng các thảo luận về thể chế và quy chuẩn thị trường vẫn đang diễn ra song song.

Việc thu nhập phát sinh từ staking, cho vay (lending), airdrop và hard fork có thuộc diện chịu thuế hay không, cách phân loại thu nhập, cũng như phương pháp tính giá vốn, vẫn là những vấn đề chưa được chốt. Có ý kiến chỉ ra rằng do quá trình sở hữu tài sản và thời điểm định giá khác nhau tùy theo từng loại giao dịch, nên rất khó áp dụng đồng nhất một tiêu chuẩn thuế.

Vấn đề xác định giá vốn đối với tài sản đã đi qua các sàn giao dịch nước ngoài hoặc ví cá nhân cũng vẫn còn tồn tại. Giới trong ngành giải thích rằng các sàn giao dịch trong nước khó có thể trực tiếp xác nhận thời điểm và mức giá sở hữu của tài sản số chuyển vào từ bên ngoài, trong khi hệ thống điện toán chuẩn hóa và cơ chế trao đổi thông tin để xác minh chứng từ do người dùng nộp vẫn chưa được xây dựng.

Chế độ chuyển lỗ sang năm sau để khấu trừ cũng là vấn đề gây tranh cãi. Theo phương thức hiện hành, lợi nhuận và thua lỗ phát sinh trong cùng một năm tính thuế có thể được cộng gộp, nhưng khi thua lỗ lớn hơn lợi nhuận, phần lỗ còn lại không thể chuyển sang năm sau để khấu trừ.

Nhà nghiên cứu cấp cao Kwon Seung-geun (권승근) thuộc Viện nghiên cứu Yeouido (여의도연구원) cho biết trong báo cáo: “Thị trường tài sản số đã phát triển đến quy mô tương đương với thị trường tài sản trong hệ thống chính thức, do đó cần có quy chuẩn và chính sách thuế tương ứng.” Phát biểu này vừa thừa nhận sự cần thiết của việc đánh thuế, vừa cho thấy mức độ hoàn thiện thể chế là yếu tố quyết định khả năng thực thi.

Ông Kwon nói tiếp: “Nếu ép buộc áp dụng thuế trong khi hướng dẫn thị trường và hệ thống phân loại còn chưa hoàn thiện, sự hỗn loạn là điều khó tránh khỏi, và có nguy cơ giao dịch cùng dòng vốn sẽ chảy sang các sàn giao dịch nước ngoài và tài chính phi tập trung (DeFi).” Ông cũng nêu ra việc quy đổi stablecoin, phân loại sắc thuế đối với token chứng khoán, và chế độ chuyển lỗ sang năm sau là những vấn đề liên quan đến hệ thống phân loại.

Trước đó, cũng có ý kiến cho rằng cần chỉnh sửa hệ thống thu nhập khác trước khi áp dụng thuế tài sản ảo năm 2027, với nội dung đề xuất phân loại thu nhập theo bản chất kinh tế của từng phương thức giao dịch như mua bán, đào coin, staking, đồng thời xây dựng hạ tầng thu thuế có thể kết nối thông tin giao dịch.

Theo Luật Thuế thu nhập hiện hành, việc đánh thuế thu nhập từ chuyển nhượng, cho thuê tài sản số sẽ áp dụng cho phần phát sinh từ sau ngày 1/1/2027. Sau khi khấu trừ 2,5 triệu won mỗi năm, phần thu nhập còn lại sẽ chịu thuế thu nhập 20%, và tổng thuế suất bao gồm cả thuế thu nhập địa phương là 22%.

Theo luật hiện hành, lịch trình thi hành từ ngày 1/1/2027 vẫn được giữ nguyên, và dư luận đang chú ý liệu Quốc hội có thông qua dự luật hoãn thuế hay không, cũng như liệu các tiêu chuẩn chi tiết có được hoàn thiện trong năm nay hay không.